تصویر کرج در آیینه ورودی‌هایش ترک خورده است/ ورودی‌های شهر خوش آمد نمی‌گویند

به گزارش خبرنگار مهر، شهر کرج با وسعت 162 کیلومتر مربع در 35 کیلومتری غرب تهران، با آب و هوایی دلپذیر و چشم اندازهای زیبای طبیعی در دامنه جنوبی رشته کوه‌های البرز واقع است. این شهرستان با حدود 2.5 میلیون جمعیت سومین شهر پرجمعیت ایران است. گویش قدیم و اصلی منطقه زبان "تات" بوده است. وجود تپه‌ها و آثار باستانی و بناهای تاریخی در مناطق کرج و اطراف آن، حاکی از آن است که در دوره‌های پیش از اسلام و پس از اسلام این منطقه از فرهنگی غنی برخوردار بوده است. این شهر به علت موقعیت خاص جغرافیایی همیشه میهمان مهاجرانی با قومیتهای مختلف بوده است.

در گذشته در ورودی شهرها از دروازه و دیوار های بلند استفاده شده است. ولی در حال حاضر از عناصر طبیعی مانند درختان استفاده می شود که مسافرین و شهروندان از بین درختان در مسیری سبز و با نشاط عبور می کنند.

در حال حاضر با توسعه سریع شهر نشینی در قرن حاضر ورودی شهرها به مسیرهای برای ورود و خروج وسائل نقلیه تبدیل شده اند که به طبع بی نظمی خاصی نیز به دنبال دارد.

برای شناساندن و معرفی شهر به تازه واردین اگر از نمادها و بناها و معماری خاص همان شهر استفاده شود بسیار موثر خواهد بود در صورتی که ما در بدو ورود به شهر کرج شاهد مغازه های کوچک و تعمیرگاه های اتومبیل و تعویض روغن هستیم. پل کلاک خود بخشی از سیمای شهر را پوشانده است افرادی که برای اولین بار وارد شهر کرج می شوند خود را با جنگلی از تابلوهای تبلیغاتی مواجه می بینند.

این در حالی است که طراحی مسیر ورودی شهر می تواند وظیفه به نسبت جدیدی برای طراحان شهری و سازمان های مرتبط باشد تا به شهروندان و مسافران فضای زیبا و فراموش نشدنی ارائه کنند.

ورودی کرج - چالوس در بزرگراه تهران -  کرج

فضاهای ورودی برخی از شهرهای امروزی غالباً فاقد ساختاری مشخص هستند و نه تنها گویای هویت شهر نیستند، بلکه به هویت شهر آسیب می‌رسانند و بیننده قبل از ورود خصوصیات مهم شهر را درک نمی‌کند و حس ورود به مکانی متفاوت را ندارد.

از آنجا که ورودی شهر معرفی کننده هویت آن شهر است، می‌توان هویت شهر را پیش از ورود کامل به شهر، به ببیننده شناساند. این در صورتی است که در روز تعداد زیادی از شهروندان و افراد تازه وارد از این مسیر رفت و آمد می کنند، بنابراین فضا باید زیبا و مطلوب باشد تا وقتی همشهریان عزیز و افراد تازه وارد برای گذراندن اوقات فراغت و  یا برای رفتن به محل کار خود از این مسیر عبور می کنند بتوانند خاطره خوشی داشته باشند.

در کرج در یکی از ورودی های اصلی و پر تردد، در جایی که اتوبان تهران کرج به اولین خروجی کرج می رسد، تابلوی کرج چالوس خودنمایی می کند و با زدن یک راهنما و آمدن به سمت راست بزرگراه، خودروها وارد کرج می شوند، اولین منظره ای که به چشم می خورد فروشگاه های در هم تنیده ای است که مایحتاج مسافران شمال کشور را از زغال و سیخ و کباب تا یخ و میوه و تخمه و ... تامین می کنند.

اندکی آن طرف تر بساط تعمیرگاه های جور و واجور آن هم به صورتی ناهمگون و فاقد هیچ گونه مرزی با پیاده رو با تابلوهای کوچک و بزرگ خودنمایی می کند.

اگر چه اخیرا در منطقه 11 شهرداری اقداماتی برای تغییر چهره بلوار میانی کلاک و ورودی میدان حافظ به شهر صورت گرفته است، اما همچنان تصویری شایسته از کرج به نمایش گذاشته نمی شود و باید برای این مهم چاره اندیشی کرد.

در این خصوص به سراغ مدیر عامل سازمان زیباسازی شهرداری کرج رفتیم تا اطلاعات کاملتری در اختیارمان بگذارد.

حسن صدرایی در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره زیباسازی ورودی های شهر گفت: شهر کرج به واسطه قرارگیری در دامنه رشته کوه البرز و وجود باغ‌های سرسبز و رودخانه، از لحاظ منابع طبیعی غنی شمرده می‌شود. این شهر به عنوان دروازۀ تهران به سوی غرب و شمال کشور محسوب می شود.

وی در ادامه گفت: در مسیر های ورودی شهرها سرعت حرکت مسافران با وسایل نقلیه همراه از اهمیت بالایی برخوردار است. چگونگی طراحی بزرگراه ها و اتوبان های ورودی شهر باید به گونه ای باشد که ترافیک های سنگین ایجاد نکند. خیل عظیمی از شهروندانی که هنگام غروب وارد شهر کرج می شوند از ترافیک ورودی شهر ناراحت هستند که این مسئله جای بررسی دارد.

صدرایی در ادامه افزود: مهم‌ترین صفات مورد انتظار از ورودی یک شهر این است که دارای نشانه ای ماندگار در ذهن باشد مانند دروازه قرآن در شیراز، افراد چه به صورت پیاده یا سواره وقتی وارد شهر می شوند بتوانند آن را درک کنند.

وی در ادامه گفت: با بررسی های علمی درصدد آن هستیم با در نظر گرفتن خصوصیات و صفت‌های ورودی‌ها شهر برای ناظر سواره و پیاده، بتوانیم یک نشانه شاخص و ماندگار در ذهن به وجود آوریم.

صدرایی با تاکید بر این موضوع گفت: با در نظر گرفتن مختصات طبیعی و تاریخی شهر کرج و عناصری که در محدوده ورودی آن نقش آفرینی می‌کنند، توانایی برای شهر در قسمت ورودی تهران آن تشخیص داده شده است.

صدرایی اظهار داشت: باغ‌های سرسبز و تاریخی اطراف شهر کرج علاوه بر ارزش طبیعی، شاخص تاریخی شهر محسوب می‌شوند و به آن هویت می بخشند رودخانه‌ای که از کناره های شرقی کرج در ورودی شهر می گذرد، قابلیت تبدیل شدن به فضای تفریحی برای شهروندان را دارد. این رودخانه از مناظر فرهنگی و تاریخی شهر به حساب می آید‌. با برنامه ریزی و طراحی دقیق می تواند به هویت شهر رنگ و لعاب دیگری ببخشد.

رودخانه کرج ظرفیتی فراموش شده            

وی در ادامه گفت: رودخانه کرج، ظرفیت طبیعی ورودی شهر است که نادیده گرفته شده است و می تواند مهمترین تصویرهویت بخش برای شهر باشد.

وی در ادامه افزود: پل فردیس نیز یکی از نشانه‌های ورودی شهر به حساب می‌آید که در بالای اتوبان قرار گرفته و در محدوده ورود به شهر، نظر مسافر را جلب می‌کند و بیننده را کم کم برای ورود به شهر آماده می کند.

وی در پایان گفتگو تاکید کرد: برای ساخت ورودی شهر کرج پروژه هایی در دست پیگیری و برنامه ریزی است که امیدواریم در آینده ای نزدیک بتوانیم با بررسی های علمی و کارشناسی شده به مرحله اجرا در آوریم.

با سرعت گرفتن رشد شهرنشینی، حاشیه‌های امروز شهرها هم جزو لاینفک بافت اصلی شهر محسوب می شوند و باید نسبت به زیباسازی چهره آنها هم اقدام کرد. با نگاهی به گذشته و تأمل در ارزش‌های تاریخی ورودی شهرها، به این نکته پی می بریم جایگاه ورود به شهر با هویت آن شهر و شهروندان آن شهر رابطه مستقیم دارد.

از این رو به نظر می رسد اقدامات زیباسازی در این خصوص کافی نبوده و باید با بررسی دقیق و شناسایی نمادهای شهری کرج برای ورودی های آن چاره ای مناسب اندیشیده شود.

گزارش: ساره نوری