۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ۸:۲۴

نشانه‌های تازه از رونق؛ خروج سرمایه از بازار مسکن متوقف می‌شود؟

نشانه‌های تازه از رونق؛ خروج سرمایه از بازار مسکن متوقف می‌شود؟

یک کارشناس بازار مسکن گفت: نشانه‌های تازه‌ای از رونق در بازار مسکن دیده می‌شود و اگر پرداخت تسهیلات سرعت بگیرد و شرایط اقتصادی بهبود یابد، احتمال توقف خروج سرمایه از این بازار وجود دارد.

فرشید ایلاتی، کارشناس ارشد بازار مسکن در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به رویکرد وزارت راه و شهرسازی در حوزه مسکن و تحولات اخیر بازار، گفت: در مقاطعی وزارت راه و شهرسازی دولت چهاردهم منکر پیشرفت پروژه‌های نهضت ملی مسکن بودند و حتی اعلام شد که تنها ۲۰ هزار واحد تحویل داده شده و عملاً اتفاقی در حوزه ساخت‌وساز رخ نداده است.

وی افزود: شواهد میدانی و گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد پروژه‌های متعددی در نقاط مختلف کشور آغاز شده و در مراحل مختلف ساخت قرار دارند. اگرچه ممکن است برخی تمایلی به پذیرش این موضوع نداشته باشند، اما واقعیت این است که تعداد قابل توجهی پروژه وارد فاز اجرایی شده است.

این کارشناس بازار مسکن با اشاره به وضعیت قراردادهای بانکی پروژه‌ها بیان کرد: حدود ۹۵۰ تا ۹۶۰ هزار واحد به مرحله انعقاد قرارداد رسیده‌اند، اما کمتر از نیمی از این تعداد موفق به انعقاد قرارداد تسهیلات با بانک‌ها و دریافت قسط اول وام شده‌اند، این مسئله نیازمند پیگیری جدی است.

وی ادامه داد: حتی اگر از منظر سیاسی هم به موضوع نگاه شود، ضروری است که پرداخت مابقی تسهیلات بانکی در دستور کار قرار گیرد. اخیراً از سوی مجموعه‌های مرتبط در وزارت امور اقتصادی و دارایی پیگیری‌هایی انجام شده و مقرر شده پروژه‌هایی که بیش از ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند و سپس پروژه‌های بالای ۵۰ درصد، در اولویت دریافت تسهیلات قرار گیرند.

ایلاتی تأکید کرد: متولی اصلی این موضوع، وزارت راه و شهرسازی است و باید این مسئله را به‌صورت ویژه در دستور کار قرار دهد. فاصله زمانی قابل توجهی میان جلسات هماهنگی ایجاد شده و لازم است این جلسات مجدداً تشکیل شود تا روند پرداخت تسهیلات بانکی به پروژه‌های مسکن تسریع شود.

وی افزود: در صورت تحقق پرداخت تسهیلات برای پروژه‌هایی که آغاز شده و برخی از آن‌ها در آستانه افتتاح قرار دارند، حداقل بخشی از واحدهایی که هنوز موفق به دریافت وام نشده‌اند، تعیین تکلیف خواهند شد. این اقدام می‌تواند به تقویت روند اجرایی پروژه‌های مسکن کمک کند.

بازار مسکن در آستانه رونق؟

این کارشناس ارشد بازار مسکن با اشاره به شرایط کلی بازار گفت: در حال حاضر نشانه‌هایی از رونق تدریجی در بازار مسکن مشاهده می‌شود. اگر روند مذاکرات و سیگنال‌های مثبت اقتصادی تداوم یابد، احتمال ورود بازار به دوره رونق وجود دارد.

وی یادآور شد: طی دو تا سه سال اخیر، آمار ساخت‌وساز شهری به‌شدت کاهش یافته است. بخشی از این کاهش به دلیل رویکردهای وزارت راه و شهرسازی در مقاطعی بوده که موضوع مسکن با جدیت کافی پیگیری نشد و بخشی دیگر نیز ناشی از شرایط کلان اقتصادی و خروج سرمایه از بازار مسکن بوده است.

ایلاتی ادامه داد: در صورت حمایت مؤثر دولت و بهبود نسبی شرایط اقتصادی، می‌توان انتظار داشت آمار صدور پروانه‌های ساختمانی افزایش یابد. این موضوع در گزارش‌های آتی مرکز آمار ایران قابل مشاهده خواهد بود و می‌تواند یکی از شاخص‌های بازگشت رونق به بخش ساخت‌وساز باشد.

نسخه جدید برای بازار مسکن؛ شهرداری‌ها وارد اجاره‌داری می‌شوند؟

وی درباره طرح خانه‌ریز شهرداری تصریح کرد: این طرح بیش از یک سال و نیم است که در دستور کار برخی شهرداری‌ها قرار گرفته و به‌عنوان یک ابزار جدید سرمایه‌گذاری مطرح شده است. فروش متری می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مالی جدید برای جذب سرمایه‌های خرد به بازار مسکن معرفی شود، اما در نهایت الزاماً منجر به خانه‌دار شدن متقاضیان نخواهد شد. این طرح بیشتر ماهیت سرمایه‌گذاری دارد تا تأمین مسکن مصرفی.

این کارشناس بازار مسکن افزود: اولویت شهرداری‌ها باید حرکت به سمت توسعه مسکن استیجاری باشد. در بسیاری از کشورهای اروپایی، سهم قابل توجهی از واحدهای شهری در اختیار شهرداری‌هاست و این نهادها با اجاره‌داری حرفه‌ای و حتی پرداخت یارانه اجاره، نقش فعالی در تنظیم بازار اجاره دارند.

وی گقت: تمرکز بر ابزارهایی که بیشتر تقاضای سرمایه‌ای را تحریک می‌کند، نباید در اولویت سیاست‌گذاری شهری قرار گیرد. اولویت باید حمایت از ساخت و توسعه مسکن حمایتی و استیجاری باشد و طرح‌هایی مانند فروش متری در جایگاه پایین‌تری از نظر اولویت اجرایی قرار گیرند.

اجرای ماده ۵۰ برنامه هفتم توسعه روی زمین مانده؟

ایلاتی با اشاره به الزامات نظارتی برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یک‌بار گزارش روند اجرای ماده ۵۰، شامل واگذاری و الحاق زمین، را به کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی ارائه کند. با وجود گذشت مدت‌زمان قابل توجه از تصویب این قانون، این گزارش‌ها به کمیسیون عمران مجلس ارائه نشده است، این در حالی است که متن قانون به‌صراحت بر ارائه منظم این گزارش‌ها تأکید دارد.

این کارشناس بازار مسکن در پایان خاطرنشان کرد: مجلس شورای اسلامی باید در این زمینه نقش نظارتی خود را ایفا کند و پیگیر ارائه گزارش‌های مربوط به اجرای ماده ۵۰ برنامه هفتم توسعه باشد. اجرای دقیق این ماده می‌تواند نقش مهمی در تسریع تأمین زمین و پیشبرد سیاست‌های حوزه مسکن ایفا کند.

کد خبر 6750947

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha

    نظرات

    • NP DE ۱۶:۰۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      2 0
      چالش اصلی‌ای که در این گزارش خودش را نشان می‌دهد، «ناتمام ماندن حلقه سیاست‌گذاری تا اجرا» است؛ یعنی هم در تولید (نهضت ملی) گره داریم، هم در تأمین مالی، هم در نظارت و هم در سیاست شهرداری‌ها.۱. چالش‌های اصلی کجاست؟تسهیلات بانکی نیمه‌کاره حدود ۹۵۰–۹۶۰ هزار واحد تا مرحله قرارداد با بانک رفته‌اند، اما کمتر از نیمی واقعاً وام گرفته و قسط اول را دریافت کرده‌اند؛ یعنی گره اصلی در «عدم اجرای تعهد بانک‌ها و ضعف پیگیری وزارت راه» است، نه فقط در تعداد پروژه‌ها.
    • NP DE ۱۶:۰۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      3 0
      نتیجه: پروژه‌ها روی کاغذ پیش می‌رود، اما در عمل پول به موقع تزریق نمی‌شود و سرعت کار پایین می‌ماند.فاصله بین قانون و اجرا (ماده ۵۰ برنامه هفتم) طبق قانون، وزارت راه باید هر ۳ ماه گزارش اجرای ماده ۵۰ (واگذاری و الحاق زمین و… ) را به کمیسیون عمران بدهد، ولی همین گزارش‌های پایه‌ای هم ارائه نشده؛ یعنی حتی مکانیزم شفافیت و پاسخ‌گویی که باید فشار ایجاد کند، روی زمین مانده است. نتیجه: بدون گزارش دوره‌ای، مجلس ابزار واقعی برای نظارت و اصلاح ندارد.
    • NP DE ۱۶:۰۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      2 0
      خروج سرمایه و بی‌اعتمادی به بازار مسکن چند سال کاهش شدید ساخت‌وساز و خروج سرمایه از مسکن رخ داده؛ بخشی به دلیل شرایط کلان اقتصادی (تورم، نوسان ارز، رکود درآمدی مردم) و بخشی به خاطر سیگنال‌های متناقض دولت‌ها در حوزه مسکن. نتیجه: سرمایه‌گذار حرفه‌ای و حتی سازنده متوسط، ریسک را بالا می‌بیند و به سمت بازارهای دیگر می‌رود.اشتباه در اولویت شهرداری‌ها (طرح‌های سرمایه‌محور به‌جای مسکن مصرفی)
    • NP DE ۱۶:۰۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      5 0
      فروش متری، بیشتر ابزار سرمایه‌گذاری است تا خانه‌دار کردن مردم؛ اگر شهرداری به جای اجاره‌داری حرفه‌ای و مسکن استیجاری، بیشتر «تقاضای سرمایه‌ای» را تغذیه کند، باز هم مسکن مصرفی برای اقشار متوسط و ضعیف حل نمی‌شود. نتیجه: پول می‌آید، اما بیشتر به سمت «دارایی مالی» می‌رود تا «سرپناه برای خانوار».
    • NP DE ۱۶:۰۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      4 1
      ۲. آیا با تحلیل کارشناس موافقم؟در کلیت، بله تأکید بر این‌که تعداد زیادی پروژه شروع شده ولی در فاز تأمین مالی گیر کرده‌اند، واقع‌بینانه است.نقد به اجرا نشدن گزارش‌دهی ماده ۵۰ و ضعف نظارت مجلس نیز منطقی است.تأکید بر این‌که فروش متری ذاتاً سیاست «سرمایه‌ای» است نه «حمایتی»، تشخیص درستی است. جایی که باید با احتیاط نگاه کرد این است که «نشانه‌های رونق» را بیش از حد خوش‌بینانه تفسیر نکنیم؛ بدون اصلاح جدی تأمین مالی، زمین و اجاره‌داری، رونق می‌تواند کوتاه‌مدت و بیشتر قیمتی باشد تا تولیدی.
    • NP DE ۱۶:۱۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      6 0
      ۳. چرا اجرا نمی‌شود؟چند علت ساختاری محتمل است:نبود «الزام مالی و تنبیهی» برای بانک‌ها تا زمانی که تخلف بانک‌ها از پرداخت تسهیلات، برایشان هزینه جدی (جریمه، محدودیت تقسیم سود، فشار نظارتی) نداشته باشد، طبیعی است که در شرایط تنگنای نقدینگی، وام مسکن را عقب بیندازند و منابع را به حوزه‌های پرسودتر ببرند.
    • NP DE ۱۶:۱۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      2 0
      تعارض منافع در نظام بانکی و مالی بانک‌ها از تسهیلات بلندمدت با نرخ نسبتاً کنترل‌شده، استقبال کمتری دارند؛ ترجیح می‌دهند منابع را در بازارهای زودبازده‌تر (ارز، طلا، بدهی کوتاه‌مدت، تسهیلات تجاری) بچرخانند.ضعف نهادِ متولی (وزارت راه) در «پیگیری و ضمانت اجرا» وزارت راه طبق قانون باید محور باشد، اما تا وقتی ابزار نظارتی، داده‌های شفاف، سامانه‌های عمومی و پشتوانه سیاسی قوی نداشته باشد، جلسات هماهنگی هم اگر تشکیل شود، خروجی الزام‌آور جدی تولید نمی‌کند.
    • NP DE ۱۶:۱۱ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      4 0
      ۴. راهکار دائمی به‌سمت «عملی شدن»، نه فقط مصوبهاگر بخواهیم راه‌حل واقعاً اجرایی و پایدار باشد، باید چند حلقه با هم اصلاح شود:تغییر رابطه دولت–بانک در مسکن قرار دادن سهم مشخص و سلب‌ناشدنی از پرتفوی تسهیلات بانک‌ها برای مسکن (مثلاً مشابه برخی کشورها، درصد حداقل قانونی).جریمه جدی برای بانک‌هایی که این سهم را رعایت نمی‌کنند (افزایش سپرده قانونی، محدودیت در توسعه شعب، محدودیت در تقسیم سود و پاداش مدیران).
    • NP DE ۱۶:۱۲ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      5 0
      سامانه شفاف عمومی برای پروژه‌ها و تسهیلات انتشار برخط وضعیت هر پروژه نهضت ملی (درصد پیشرفت، میزان وام مصوب، وام پرداخت‌شده، زمان تأخیر بانک).در این شرایط، رسانه، مردم و مجلس می‌توانند دقیقاً ببینند کدام بانک‌ها و کدام دستگاه‌ها گره ایجاد می‌کنند.
    • NP DE ۱۶:۱۳ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      3 0
      فعال کردن واقعی نقش مجلس در ماده ۵۰تبدیل گزارش سه‌ماهه به یک «فرایند نظارت فعال»؛ هر دوره گزارش نرسید، خودبه‌خود جلسه علنی و سؤال و احضار شکل بگیرد.پیوند بخشی از بودجه عمرانی وزارت راه و شهرداری‌ها به میزان تحقق اهداف زمین و مسکن (اگر اجرا نکردی، بودجه‌ات در سال بعد کاهش می‌یابد).
    • NP DE ۱۶:۲۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      3 0
      نتیجه: گره اصلی در بانک‌های دولتیه، چون هم حجم تعهد بالاتره، هم نظارت کمتری روشون هست، و هم انگیزه کمتری برای تزریق به‌موقع به پروژه‌های بلندمدت دولتی دارن. خصوصی‌ها هم ترجیح می‌دن اصلاً وارد نشن تا ریسک نکنن. برای حل، باید سهم بانکی‌ها رو قانونی و با جریمه الزام‌آور کرد، نه اینکه فقط توصیه بشه.
    • NP DE ۱۶:۲۲ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      2 0
      برای جلوگیری دائمی از تخلفات بانک‌های دولتی و خصوصی در پرداخت تسهیلات مسکن (مثل نهضت ملی)، و حل ریشه‌ای مشکلات بازار، باید الزام قانونی با ضمانت اجرایی جایگزین توصیه‌های موردی بشه. این راهکارها عملی و پایدارن:
    • NP DE ۱۶:۲۲ - ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
      2 0
      الزام سهمیه تسهیلات بانکی قانون حداقل سهم مسکن: هر بانک (دولتی یا خصوصی) موظف بشه حداقل ۱۵-۲۰٪ پرتفوی تسهیلات سالانه‌ش رو به مسکن حمایتی اختصاص بده؛ مثلاً بانک ملی ۱۰٪، بانک مسکن ۳۰٪، پاسارگاد ۱۲٪.جریمه خودکار تخلف: اگر سهم رعایت نشد، بانک ۲٪ جریمه نقدی به خزانه واریز کنه + سپرده قانونی‌ش ۵٪ افزایش پیدا کنه. این جریمه مستقیم از سود بانکی کسر بشه.