خبرگزاری مهر، گروه استانها- مهدی بخشی سورکی: از نخستین ساعات صبح سه شنبه، حال و هوای شهر قم رنگ و بوی عزا به خود گرفت، پرچمهای سیاه بر سردر مساجد، حسینیهها و تکایا برافراشته شد و نوای مرثیه و روضه در جایجای این شهر مذهبی طنینانداز بود.
حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، مسجد اعظم و دهها مجلس سوگواری در نقاط مختلف شهر، از شب شهادت میزبان خیل عاشقانی بودند که برای عرض ارادت به ساحت صادق آل محمد(ص) گرد هم آمده بودند.
از صبح سه شنبه خیابانهای منتهی به حرم مطهر بانوی کرامت به تدریج مملو از دستههای عزاداری شد، دستههایی از سینهزنان و زنجیرزنان که از محلات مختلف قم، در میان نوحهخوانی و ذکر مصیبت، مسیر میدان آستانه تا صحنهای مطهر را پیمودند.
هر دسته با بیرقهای سیاه و سبز، جلوهای از ارادت مردم این دیار به ششمین پیشوای شیعیان را به نمایش گذاشت.
در این میان، حضور زائرانی از کشورهای پاکستان، عراق و افغانستان نیز جلوهای ویژه به مراسم بخشیده بود.

این زائران که از روزهای گذشته خود را به قم رسانده بودند، با برپایی آیینهای سوگواری متناسب با سنتهای مذهبی خود، در غم شهادت امام جعفر صادق(ع) اشک ماتم ریختند و در کنار مردم قم به عزاداری پرداختند.
از سوی دیگر، بیت مراجع عظام تقلید نیز از صبح امروز شاهد برگزاری مجالس پرشور عزاداری بود.
در دفاتر شماری از مراجع، از جمله آیات عظام نوری همدانی، مکارم شیرازی و شبیری زنجانی، طلاب، روحانیون و اقشار مختلف مردم در مجالس سوگواری حضور یافتند و سخنرانان با تبیین سیره علمی، اخلاقی و معنوی رئیس مذهب شیعه، به بیان فضائل و مناقب آن امام همام پرداختند.
همزمان، مراسم عزاداری در دفتر مقام معظم رهبری در قم نیز صبح سهشنبه با حضور گسترده طلاب، استادان حوزه و شاگردان مکتب جعفری برگزار شد، محفلی معنوی که در آن مرثیهسرایی و ذکر مصیبت، فضای مجلس را آکنده از اندوه و حزن کرده بود.
در بخش دیگری از برنامههای این روز، آیین سنتی عزاداری از سوی بیت آیتالله وحید خراسانی همانند سالهای گذشته با حضور انبوه طلاب، روحانیون و مردم مؤمن قم برگزار شد.
در خیابانهای پیرامونی حرم مطهر، بهویژه چهارمردان و خیابان ارم و شهدا، ایستگاههای صلواتی از ساعات اولیه روز فعال شده بودند و با توزیع چای، شربت و نذورات از عزاداران پذیرایی میکردند و این جلوههای مردمی، فضای شهر را بیش از پیش رنگ و بوی ارادت و دلدادگی بخشیده بود.
عصر امروز نیز حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها میزبان مراسمی دیگر خواهد بود، مجلسی که از سوی بیت آیتالله صافی گلپایگانی به مناسبت شهادت امام جعفر صادق(ع) و همچنین گرامیداشت شهدای فیضیه برگزار میشود، شهدایی که در سال ۱۳۴۲ به دست رژیم پهلوی به خاک و خون کشیده شدند و یادشان همچنان در حافظه تاریخی حوزه زنده است.
با فرارسیدن ساعات بعدازظهر، موج تازهای از حرکت هیئتهای مذهبی به سمت حرم مطهر آغاز میشود و دستههای متعدد عزاداری از محلات مختلف شهر، مسیرهای منتهی به آستان مقدس را طی خواهند کرد تا اوج سوگواری این روز در شام شهادت رقم بخورد.
در شام شهادت نیز مسجد مقدس جمکران، که سهشنبهشبهای آن همواره محل اجتماع عاشقان و منتظران است، میزبان ویژهبرنامه سوگواری خواهد بود.
بسیاری از زائران از شهرهای مختلف کشور، همزمان با آیینهای عزاداری، برای اقامه نماز و توسل به حضرت ولیعصر(عج) راهی این مسجد مقدس میشوند تا شب شهادت رئیس مذهب شیعه را در میعادگاه منتظران سپری کنند.

اینک قم، از حرم بانوی کرامت تا صحنهای جمکران، در سوگی فراگیر فرو رفته است، شهری که در سالروز شهادت امام جعفر صادق(ع)، روایتگر دلدادگی مردمی است که از کوچههای محلات تا آستان ملکوتی اهلبیت(ع)، یکصدا در ماتم صادق آل محمد(ص) اشک میریزند.

ائمه اطهار(ع) هر یک با شیوهای الهی پاسدار بقای دین شدند
حجتالاسلاموالمسلمین سیدحسین مومنی از اساتید حوزه علمیه قم نیز در جمع عزاداران حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها در سخنانی با محور قرار دادن مسئله صیانت از دین در امتداد تاریخ امامت گفت: آنچه در آیات قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع) بهعنوان مسیر سعادت انسان ترسیم شده، مجموعهای کامل از ارزشهای الهی و معارف دینی است که برای هدایت بشر نازل شده و حفظ این سرمایه عظیم، مأموریتی مستمر در طول تاریخ اسلام بوده است.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت افزود: دین مبین اسلام به دست پیامبر اکرم(ص) به صورت کامل و جامع به جامعه بشری ابلاغ شد و پس از آن، همه جانشینان برحق آن حضرت و پیروان راستین ایشان وظیفه یافتند که در هر شرایطی از این حقیقت الهی صیانت کنند و اجازه ندهند آسیبی به اصل شریعت وارد شود.
مومنی در تبیین شیوههای متفاوت این پاسداری در مقاطع مختلف تاریخ اسلام ادامه داد: حضرت صدیقه طاهره(س) در نخستین مقطع حساس پس از رحلت رسول خدا(ص)، با جهاد تبیین و روشنگری، از حقیقت ولایت و مسیر اصیل دین دفاع کردند و این الگوی روشن، نخستین حلقه از زنجیره حفظ اسلام در تاریخ پس از نبوت بود.
وی با اشاره به نقش امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن مجتبی(ع) در این مسیر اظهار کرد: در مقطعی دیگر، حفظ ثقلین و صیانت از اصل اسلام اقتضا میکرد که امیرالمؤمنین(ع) و پس از ایشان امام حسن مجتبی(ع) مأمور به صبر و سکوت راهبردی باشند، سکوتی که نه از سر انفعال، بلکه برای پاسداری از اساس دین و جلوگیری از انحرافی عمیقتر در جامعه اسلامی بود.
این استاد حوزه علمیه قم افزود: شرایط جامعه اسلامی بهتدریج به نقطهای رسید که از حقیقت دین جز نام و نشانی باقی نمانده بود و در چنین فضایی، امام حسین(ع) برای احیای اسلام ناب محمدی قیام کردند و با نثار خون خود و یارانشان، روح تازهای در کالبد دین دمیدند.
نهضت عاشورا نقطه عطفی در تاریخ صیانت از شریعت بود
وی گفت: نهضت عاشورا نقطه عطفی در تاریخ صیانت از شریعت بود و همانگونه که تا امروز نام و پیام سیدالشهدا(ع) زنده و الهامبخش باقی مانده، جریان باطل نیز در امتداد تاریخ در موضع شکست و رسوایی قرار گرفته است.
مومنی با اشاره به پیوند انقلاب اسلامی با فرهنگ عاشورا خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی ایران نیز از همین مکتب الهام گرفته و امتداد همان روحیه ظلمستیزی و احیاگری دینی است که در کربلا به اوج رسید و توانست جامعه را حول محور ارزشهای الهی متحد کند.
وی در ادامه با تبیین نقش ائمه پس از عاشورا در حفظ دین تصریح کرد: پس از قیام سیدالشهدا(ع)، مرحلهای تازه از پاسداری از اسلام آغاز شد که در آن امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) با یک نهضت عظیم فرهنگی، علمی و معرفتی، مسئولیت احیای معارف دینی و بازسازی بنیانهای فکری جامعه اسلامی را بر عهده گرفتند.
سخنران این مراسم افزود: آنچه امروز از میراث غنی علمی و فقهی مکتب اهلبیت(ع) در اختیار جهان اسلام قرار دارد، محصول همان انقلاب فرهنگی عظیمی است که در عصر این سه امام همام شکل گرفت و بهویژه در دوران امام صادق(ع) به شکوفایی کمنظیری رسید.
وی با اشاره به امتداد این مسیر تا عصر ظهور گفت: آخرین حلقه از این جریان مستمر در حفظ دین، به قیام جهانی حضرت حجت(عج) بازمیگردد، حرکتی که در آن حقیقت دین در گسترهای جهانی استقرار خواهد یافت و جامعه بشری به سوی تحقق کامل عدالت هدایت میشود.
مومنی خاطرنشان کرد: کسانی که در مکتب تربیتی سیدالشهدا(ع) رشد یافتهاند و روحیه ایثار، بصیرت و ولایتمداری را در خود تقویت کردهاند، ظرفیت حضور مؤثر در مسیر زمینهسازی ظهور و تحقق آن حرکت بزرگ الهی را خواهند داشت.

تبیین جایگاه ممتاز رئیس مذهب شیعه
حجتالاسلاموالمسلمین علیرضا پناهیان نیز در جمع عزاداران صادق آل محمد علیه السلام در حرم بانوی کرامت با اشاره به جایگاه ممتاز رئیس مذهب شیعه، به یکی از سنتهای مهم الهی در مواجهه با بندگان اشاره کرد و گفت: خداوند در دو موقعیت از انسانها انتظار بیشتری دارد، نخست هنگامی که نعمتها فزونی مییابد و زمینه قدرت فراهم میشود و دوم زمانی که حق با روشنی بیشتری در برابر دیدگان قرار دارد و ابهامی در مسیر باقی نمیماند.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت افزود: در عصر امام صادق(ع)، هم شمار شیعیان افزایش یافته بود و هم دشمنان در موضع ضعف قرار داشتند، از همین رو انتظار الهی برای قیام و حرکت در آن مقطع بسیار بالا بود، اما آنگونه که باید به این انتظار پاسخ داده نشد و همین کوتاهی، آثار تاریخی گستردهای بر جای گذاشت.
پناهیان با تطبیق این معنا بر شرایط امروز جامعه اسلامی اظهار کرد: در روزگار کنونی نیز نشانههای فراوانی از افزایش نعمت، قدرت و روشنی مسیر حق مشاهده میشود و به همین نسبت، مسئولیتها نیز سنگینتر شده است و امروز حقانیت جبهه حق برای بسیاری از ملتها آشکارتر از گذشته است و در سوی مقابل، دشمن در وضعیت ضعف قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در دوران رهبری ۳۷ ساله حضرت آیتالله خامنهای، آنچه برای تبیین مسیر لازم بوده بیان شده و امروز جلوههایی همچون راهپیمایی عظیم اربعین با حضور میلیونی عاشقان، توسعه حرم مطهر حضرت معصومه(س) و حضور طلاب از دهها کشور جهان در قم، همه از نشانههای وفور نعمت و اقتدار جبهه مؤمنان به شمار میرود.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به هشدارهای قرآنی درباره کوتاهی در انجام وظیفه تصریح کرد: یکی از نگرانیهای جدی، سنت استبدال الهی است، همان سنتی که بر اساس آن اگر گروهی از انجام تکلیف خود رویگردان شوند، خداوند قومی دیگر را جایگزین آنان میکند و جامعه مؤمن باید همواره از این هشدار الهی مراقبت کند و از غفلت در برابر مسئولیتها بپرهیزد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سرنوشت مردم کوفه افزود: انتظار الهی از کوفیان پس از سالها حضور امیرالمؤمنین (ع) در آن شهر بسیار بالا رفته بود، اما آنان در آزمون وفاداری دچار لغزش شدند و همین جامعه که سالها از محضر امام بهره برده بود، در نهایت به مسیری رفت که به فاجعه عاشورا انجامید و این خود نشانه ظرافت حق و حساسیت امتحان الهی است.
پناهیان با تأکید بر اهمیت روضه و اشک بر سیدالشهدا(ع) نیز خاطرنشان کرد: نقلهایی از بزرگان حوزه، از جمله آیتاللهالعظمی وحید خراسانی، نشان میدهد که حتی یک جمله مقتلخوانی و اشک خالصانه برای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) میتواند جایگاهی عظیم در دستگاه اهلبیت(ع) برای انسان رقم بزند و این مسئله بیانگر ارزش بیبدیل پیوند عاطفی با نهضت عاشوراست.
جایگاه شهر قم در امتداد جریان علمی مکتب جعفری
وی در ادامه با اشاره به جایگاه شهر قم در امتداد جریان علمی مکتب جعفری گفت: اگرچه کوفه در دورهای با شاگردان امام صادق(ع) به یکی از کانونهای مهم نشر علم تبدیل شد، اما امروز این میراث عظیم در قم متمرکز شده و این شهر به پایگاه اصلی صدور معارف اهلبیت(ع) بدل شده است؛ از همین رو انتظار الهی از مردم قم و مجموعه حوزههای علمیه بیش از بسیاری از نقاط دیگر است.
وی اضافه کرد: جلوههایی از حضور و بصیرت مردم قم در صحنههای مختلف اجتماعی و انقلابی، ویژگی ممتازی به این شهر بخشیده است و آنچه در برخی اجتماعات و راهپیماییها در قم دیده میشود، در بسیاری از شهرها کمتر مشاهده میشود، با این حال استمرار این مسیر نیازمند دعا، مراقبت و عمل به تکلیف است.
وی با اشاره به مسائل روز منطقه و جهان تصریح کرد: مردم ایران نسبت به هرگونه سازش حساسیت بالایی دارند و در تحولات اخیر نیز ایستادگی مقتدرانه جبهه حق نشان داد که روحیه مقاومت همچنان زنده است، اما در عین حال دشمنیها ادامه خواهد داشت و در چنین شرایطی سطح انتظار الهی از مردم و مسئولان نیز افزایش مییابد.


نظر شما