خبرگزاری مهر، گروه استانها - مهدی بخشی سورکی: در تاریخ معاصر ایران، برخی نامها تنها در فهرست مسئولان ثبت نمیشوند، بلکه بهمثابه روایتهایی زنده از یک دوره، در حافظه جمعی ملت ماندگار میشوند، نام «شهید دکتر علی لاریجانی» از همین جنس است، چهرهای که سیاست، فلسفه، امنیت و میدان را در یک مسیر به هم پیوند زد.
سالها پیش، زمانی که او بر صندلی ریاست مجلس شورای اسلامی تکیه زد، کمتر کسی گمان میکرد این حضور، به یکی از طولانیترین و اثرگذارترین دورههای مدیریتی در قوه مقننه بدل شود.
سه دوره پیاپی در مجالس هشتم، نهم و دهم، ۱۲ سال مدیریت مستمر بر یکی از مهمترین نهادهای قانونگذاری کشور، نشان از جایگاهی داشت که لاریجانی در معادلات سیاسی جمهوری اسلامی ایران به دست آورده بود، جایگاهی که نه صرفاً محصول قدرت، بلکه برآمده از ترکیبی از عقلانیت، تجربه و شناخت عمیق از ساختارهای حکمرانی بود.
با پایان این دوره در خرداد ۱۳۹۹، مسیر او از سیاست رسمی پارلمانی جدا نشد، بلکه وارد مرحلهای تازه شد، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و حضور بهعنوان مشاور رهبر معظم انقلاب، جایگاهی بود که نقش او را از سطح تصمیمسازی به سطح راهبردپردازی ارتقا داد.
اینجا دیگر لاریجانی صرفاً یک سیاستمدار نبود، او به یکی از حلقههای مؤثر در طراحی کلان آینده کشور تبدیل شده بود.
اما فصل تازهتر زندگی او، در بزنگاهی حساس از تاریخ معاصر رقم خورد، جایی که تحولات منطقهای و شرایط خاص کشور، نیازمند چهرههایی با تجربه امنیتی و قدرت تحلیل بالا بود.
پس از جنگ ۱۲روزه در خرداد و تیرماه ۱۴۰۴، با حکم رئیسجمهور و بنا بر صلاحدید رهبر شهید انقلاب اسلامی، بار دیگر مسئولیتی سنگین بر دوش او قرار گرفت، دبیری شورای عالی امنیت ملی، آن هم برای دومین بار.
این بازگشت، صرفاً یک انتصاب اداری نبود، نشانهای از اعتماد به شخصیتی بود که سالها در میدانهای مختلف، از فرهنگ تا سیاست و از علم تا امنیت، آزمون خود را پس داده بود.
در این دوره، شورای عالی امنیت ملی بیش از گذشته در معرض توجه افکار عمومی قرار گرفت، حضوری رسانهای پررنگتر، تحرکات دیپلماتیک هدفمند و سفرهایی که هرکدام حامل پیامهای چندلایه برای منطقه و جهان بود.
سفر به لبنان، روسیه و قطر در میانه مذاکرات و تحولات منطقهای، تنها جابهجاییهای دیپلماتیک نبود، این سفرها بازتابی از نقشآفرینی فردی بود که میکوشید معادلات پیچیده منطقه را در مسیری مدیریتشده هدایت کند.
شهید لاریجانی در این مقطع، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفت، چهرهای که هم در میدان سیاست داخلی شناختهشده بود و هم در عرصه امنیتی و بینالمللی، حضوری مؤثر داشت.
با آغاز جنگ رمضان، که با حادثه تلخ ترور رهبر شهید انقلاب اسلامی همراه شد، شرایط کشور وارد مرحلهای حساستر شد.
در چنین فضایی، نقش شهید لاریجانی ابعاد تازهای یافت، حضوری پررنگتر در عرصههای سیاسی، امنیتی و رسانهای که نشان میداد تجربه سالهای طولانی او اکنون در بزنگاهی تاریخی به کار گرفته شده است.
اما این مسیر، پایانی متفاوت داشت، پایانی که بیش از آنکه یک توقف باشد، آغاز روایتی دیگر شد.
پس از سالها مجاهدت در عرصههای گوناگون، از دانشگاه و اندیشه تا میدان سیاست و امنیت، سرانجام با اقدام تروریستی رژیم صهیونیستی، این چهره شناختهشده به کاروان شهدا پیوست، رخدادی که نهتنها یک شخصیت، بلکه بخشی از تجربه انباشته یک دوره را از صحنه حذف کرد.
شهید دکتر علی لاریجانی همزمان فیلسوفی بود که با جهان اندیشه مأنوس بود، سیاستمداری که پیچیدگیهای قدرت را میشناخت و مدیری که در بزنگاههای حساس، مسئولیتهای سنگین را پذیرفت.
زندگی او، روایت تلاقی اندیشه و عمل بود، مسیری که از نهاد قانونگذاری آغاز شد، به اتاقهای تصمیمسازی راه یافت و در نهایت به میدان مجاهدت ختم شد.
اکنون، آنچه از او باقی مانده، تنها کارنامهای از مسئولیتها نیست، بلکه روایتی است از حضوری مستمر در متن تحولات، روایتی که نشان میدهد برخی مسیرها، حتی با پایان فیزیکی، همچنان در حافظه تاریخ ادامه پیدا میکنند.
مهاجرنیا: عقلانیت در حکمرانی، میراث ماندگار شهید لاریجانی است
حجتالاسلام والمسلمین دکتر محسن مهاجرنیا در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به خلأ ناشی از فقدان شهید دکتر علی لاریجانی، این ضایعه را برای کشور و جبهه مقاومت سنگین توصیف کرد و گفت: در شرایطی که منطقه نیازمند تدبیر و دیپلماسی هوشمندانه است، از دست دادن شخصیتی که توان پیوند میان میدان و دیپلماسی را داشت، خسارتی قابل توجه به شمار میرود.
رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر با تبیین نسبت شهید لاریجانی با رهبری، وی را از جمله چهرههای اثرگذار در پیشبرد اهداف کلان نظام دانست و افزود: این شهید بزرگوار بهعنوان مشاوری راهبردی و بازویی توانمند، با درک دقیق از منویات رهبری و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و اجرایی خود، نقش مهمی در حل مسائل کلان کشور ایفا میکرد.
وی با مرور کارنامه مدیریتی شهید لاریجانی در مسئولیتهای مختلف، از جمله سازمان صدا و سیما و شورای عالی امنیت ملی، تصریح کرد: بر اساس قاعده «شرف المکان بالمکین»، این شخصیت برجسته در هر جایگاهی که حضور یافت، به آن شأن و اعتبار بخشید و با مدیریت علمی و تدبیر، جایگاههای مسئولیتی خود را ارتقا داد.
مهاجرنیا همچنین عملکرد این شهید در شورای عالی امنیت ملی و مدیریت پروندههای حساس بینالمللی را نمونهای از کارآمدی عقلانیت در عرصه حکمرانی دانست و گفت: نحوه مواجهه ایشان با مسائل پیچیده داخلی و خارجی نشان داد که یک مدیر برخوردار از حکمت و تدبیر میتواند در بزنگاههای حساس، نقشآفرینی تعیینکننده داشته باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه، با اشاره به ویژگیهای شخصیتی شهید لاریجانی، وی را فردی «جامعالاطراف» توصیف کرد و افزود: شناخت این شهید نیازمند توجه همزمان به ابعاد فکری، عقلانی و دیپلماتیک اوست، چراکه او صرفاً یک مدیر اجرایی یا سیاستمدار نبود، بلکه اندیشمندی بود که عقلانیت را بهصورت عملی در عرصههای مختلف حکمرانی به کار گرفت.
وی با بیان اینکه عقلانیت در حکمرانی از مهمترین میراثهای شهید لاریجانی به شمار میرود، خاطرنشان کرد: ترکیب اندیشه فلسفی و تجربه مدیریتی، از او شخصیتی تراز در سطح کلان نظام ساخته بود که توانایی گرهگشایی از مسائل پیچیده را در شرایط بحرانی داشت.
آیتالله قمی: شهید لاریجانی نماد «سیاست معنوی» و پیوند عقلانیت با فرهنگ بود
آیت الله قمی عضو مجلس خبرگان رهبری نیز اظهار کرد: در مکتب امامین انقلاب و اندیشمندانی چون شهید مطهری و شهید لاریجانی، تاریخ صرفاً یک پدیده مادی نیست، بلکه حقیقتی برخوردار از ساحت ملکوتی است که اراده الهی در آن نقشآفرین است.
معاون امور بینالملل دفتر رهبر شهید انقلاب در ادامه، با تأکید بر نقش برجسته شهید دکتر علی لاریجانی در عرصه سیاست و فرهنگ، تصریح کرد: ورود این شخصیت به حوزه سیاست، مبتنی بر یک نگاه عمیق معنوی بود، نگاهی که سیاست را از سطح مناسبات صرفاً مادی فراتر برده و آن را در چارچوبی الهی تعریف میکرد.
وی با اشاره به ویژگیهای فردی و معنوی شهید لاریجانی، التزام عملی به ارزشهای دینی را از شاخصههای برجسته او برشمرد و گفت: پایبندی به عبادات، توجه به تهجد و پرهیز از جلوهگری، در کنار صبر در برابر ناملایمات و بیمهریها، از این شخصیت چهرهای ساخته بود که میان عقل نظری و عمل، هماهنگی کاملی برقرار کرده بود.
آیتالله قمی، با تمرکز بر نقش فرهنگی این شهید، افزود: شهید لاریجانی فرهنگ را زیربنای سایر حوزهها از جمله اقتصاد و سیاست میدانست و بر همین اساس، تلاش کرد این نگاه را در عرصههای مدیریتی خود جاری سازد.
وی ادامه داد: تغییر مسیر علمی او از رشتههای فنی به فلسفه، نشاندهنده اهتمام جدی وی به بنیانهای فکری و معرفتی بود و این رویکرد باعث شد تا در مواجهه با اندیشههای غربی، با شناختی عمیق وارد میدان شود و در این زمینه آثار علمی متعددی ارائه دهد.
عضو مجلس خبرگان رهبری همچنین به کارنامه مدیریتی شهید لاریجانی اشاره کرد و گفت: دوران مدیریت او در سازمان صدا و سیما، یکی از دورههای اثرگذار در تولید آثار فاخر فرهنگی و هنری بود که نقش مهمی در ارتقای سطح تولیدات رسانهای ایفا کرد.
وی افزود: در دورههای مختلف مسئولیتی، از جمله در قوه مقننه، رویکرد فرهنگی در سخنان و اقدامات این شهید کاملاً مشهود بود و ابتکاراتی همچون تأسیس مراکز مطالعاتی، نشاندهنده اهتمام او به پیوند میان فرهنگ و ساختارهای حکمرانی بود.
آیتالله قمی با اشاره به جایگاه بینالمللی شهید لاریجانی، او را شخصیتی مورد توجه محافل جهانی توصیف کرد و گفت: نحوه تعامل و گفتوگوی او با چهرههای برجسته بینالمللی، بیانگر تسلط علمی و قدرت اقناع بالای وی بود؛ بهگونهای که توانست تصویری مبتنی بر عزت و منطق از جمهوری اسلامی ارائه دهد.
وی با مرور سوابق اجرایی این شهید در نهادهای مختلف، از جمله سازمان صدا و سیما و شورای عالی امنیت ملی، خاطرنشان کرد: جامعیت در تجربه و توانمندیهای مدیریتی، از او چهرهای ساخت که در سطوح مختلف ملی و بینالمللی ایفای نقش مؤثر داشت.
وی تأکید کرد: بررسی ابعاد شخصیتی شهید لاریجانی نشان میدهد که او الگویی برجسته از پیوند میان اندیشه، فرهنگ و سیاست بود؛ الگویی که میتواند برای نسلهای آینده الهامبخش باشد و مسیر حرکت در عرصههای مختلف را روشن سازد.
۲۰:۳۰ - ۱۴۰۵/۰۲/۱۱
نظر شما