خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: کتاب همچنان یکی از مهمترین ابزارهای انتقال دانش، تجربه و فرهنگ در جوامع مختلف به شمار میرود؛ با این حال در سالهای اخیر تغییر سبک زندگی، گسترش ابزارهای دیجیتال و افزایش حضور کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، موضوع کتابخوانی و کاهش زمان مطالعه را به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها و متولیان فرهنگی تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی، برگزاری نمایشگاههای کتاب میتواند فراتر از یک رویداد برای عرضه و فروش کتاب، به محلی برای آشنایی مخاطبان با آثار جدید، معرفی فعالیتهای فرهنگی و ایجاد ارتباط میان مردم و نهادهای متولی کتاب و مطالعه تبدیل شود.
دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان نیز با حضور ناشران و مجموعههای فرهنگی در سنندج برپا شده و در کنار عرضه کتاب، برنامههای فرهنگی مختلفی برای گروههای سنی گوناگون در آن پیشبینی شده است.
یکی از بخشهای فعال این نمایشگاه، غرفه ادارهکل کتابخانههای عمومی کردستان است؛ غرفهای که تلاش دارد فعالیتهای کتابخانههای عمومی استان را برای بازدیدکنندگان معرفی کرده و بخشی از خدمات این مجموعه را در فضای نمایشگاه در اختیار مردم قرار دهد.
کتابخانههای عمومی در کنار نمایشگاه کتاب
مدیرکل امور کتابخانههای عمومی کردستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به برگزاری دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب استان اظهار کرد: برگزاری این رویداد میتواند اقدامی مؤثر در مسیر ارتقای فرهنگ کتاب و کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه در استان باشد.
معصومه حسنی خونسار افزود: کتابخانههای عمومی نیز همانند بسیاری از مجموعههای فرهنگی در نمایشگاه حضور پیدا کردهاند و در غرفه این ادارهکل تلاش شده بخشی از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی کتابخانههای عمومی سراسر استان برای بازدیدکنندگان معرفی شود.
خونسار با بیان اینکه حضور در نمایشگاه فرصتی برای ارتباط مستقیم با مخاطبان است، ادامه داد: مراجعهکنندگان به غرفه کتابخانههای عمومی میتوانند ضمن آشنایی با خدمات این مجموعه، برای عضویت در کتابخانه مورد نظر خود نیز اقدام کنند.
مدیرکل امور کتابخانههای عمومی کردستان یکی دیگر از خدمات ارائهشده در این غرفه را امکان جستوجوی کتاب عنوان کرد و گفت: مخاطبان میتوانند از طریق این ظرفیت، کتاب مورد نظر خود را جستوجو کنند و این جستوجو تنها محدود به منابع موجود در استان نیست، بلکه امکان جستوجوی کتاب در کتابخانههای عمومی سراسر کشور نیز وجود دارد.
وی تصریح کرد: این ظرفیت، نمایشگاه کتاب را از یک فضای صرفاً عرضه کتاب فراتر میبرد؛ چراکه مخاطب میتواند با خدمات کتابخانهای آشنا شود و حتی در صورت پیدا نکردن کتاب مورد نظر در یک کتابخانه، امکان دسترسی به آن را در شبکه کتابخانههای عمومی کشور بررسی کند.
اهدای کتاب برای تقویت کتابخانههای روستایی
خونسار همچنین از اجرای پویش اهدای کتاب در حاشیه نمایشگاه خبر داد و گفت: پویش اهدای کتاب از دیگر برنامههایی است که در غرفه کتابخانههای عمومی دنبال میشود و در این چارچوب، جمعآوری کتاب برای تقویت کتابخانههای روستایی مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: کتابهایی که از سوی مردم در این پویش اهدا میشود، میتواند در توسعه منابع کتابخانههای روستایی و افزایش دسترسی مخاطبان این مناطق به منابع مطالعاتی مؤثر باشد.
مدیرکل امور کتابخانههای عمومی کردستان با اشاره به دیگر برنامههای فرهنگی این مجموعه در طول برگزاری نمایشگاه عنوان کرد: معرفی کتاب، قصهگویی، شاهنامهخوانی و نشستهای کتابخوان از جمله برنامههایی است که در مدت برگزاری نمایشگاه اجرا خواهد شد.
به گفته وی، هدف از اجرای این برنامهها، ایجاد فضایی برای ارتباط بیشتر مخاطبان با کتاب و معرفی فعالیتهای فرهنگی کتابخانههای عمومی است؛ برنامههایی که میتواند برای گروههای سنی مختلف بهویژه کودکان و نوجوانان جذابیت بیشتری داشته باشد.
نخستین کتابخانه عمومی سیار کردستان به سقز رسید
خونسار در بخش دیگری از سخنان خود به یکی از اقدامات جدید حوزه کتابخانههای عمومی استان اشاره کرد و گفت: بهرهبرداری از نخستین کتابخانه عمومی سیار استان کردستان نیز انجام شده است.
وی افزود: این کتابخانه سیار مربوط به شهرستان سقز است و راهاندازی آن میتواند دسترسی گروههایی از مردم به خدمات کتابخانهای را که به کتابخانههای ثابت دسترسی کمتری دارند، تسهیل کند.
وی اضافه کرد: راهاندازی کتابخانههای سیار بهویژه در مناطق روستایی و کمبرخوردار، یکی از راهکارهایی است که میتواند دامنه دسترسی به کتاب را گسترش دهد؛ چراکه در بسیاری از مناطق، فاصله جغرافیایی با مراکز شهری و کتابخانههای ثابت، یکی از موانع دسترسی منظم مردم به منابع مطالعاتی است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان بیان کرد: در این میان، نمایشگاه کتاب نیز میتواند فرصتی برای معرفی چنین ظرفیتهایی باشد تا مخاطبان با خدماتی که شاید در حالت عادی کمتر از آنها اطلاع داشته باشند، آشنا شوند.
کتابخوانی باید از خانواده آغاز شود
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت برگزاری نمایشگاههای کتاب اظهار کرد: کتاب را میتوان غذای روح انسان دانست و برگزاری چنین نمایشگاههایی میتواند در ارتقای فرهنگی جامعه تأثیر مثبتی داشته باشد.
حمیدرضا گوهری با تأکید بر ضرورت استمرار رویدادهای مرتبط با کتاب افزود: برگزاری نمایشگاهها و رویدادهای کتاب باید به شکل مستمر دنبال شود و به اعتقاد من، حداقل هر دو سال یکبار باید چنین رویدادهایی برگزار شود تا کودکان و نوجوانان نیز فرصت بیشتری برای آشنایی با کتاب و حرکت به سمت مطالعه داشته باشند.
گوهری با اشاره به تغییر الگوی مطالعه در میان نسل جدید ادامه داد: امروز حتی مطالعه کودکان نیز تا حد زیادی به گوشیهای تلفن همراه و ابزارهای دیجیتال گره خورده است و بسیاری از والدین برای سرگرم کردن یا حتی آموزش فرزندان خود از تلفن همراه استفاده میکنند.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان با بیان اینکه استفاده مداوم از ابزارهای دیجیتال میتواند آسیبهایی نیز به همراه داشته باشد، گفت: صفحه نمایش تلفن همراه و اندازه کوچک نوشتهها میتواند از نظر بینایی نیز برای کودکان و نوجوانان مشکلاتی ایجاد کند و به همین دلیل باید در کنار فناوری، جایگاه کتاب همچنان در زندگی کودکان حفظ شود.
انس با کتاب از دوران کودکی شکل میگیرد
گوهری مهمترین بستر برای ایجاد عادت مطالعه را خانواده دانست و اظهار کرد: کتاب باید از دوران کودکی در خانوادهها نهادینه شود و پدر و مادر زمینهای فراهم کنند که فرزندشان از همان سالهای نخست زندگی با کتاب انس بگیرد.
وی افزود: کودکی که با کتاب بزرگ شود، ارتباط عمیقتری با مطالعه پیدا میکند و این ارتباط میتواند در سالهای بعد نیز ادامه پیدا کند.
مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان تصریح کرد: اگر کتاب و مطالعه از کودکی در سبک زندگی خانواده جای بگیرد، آثار آن تنها به افزایش میزان مطالعه محدود نمیشود، بلکه میتواند در ارتقای فرهنگی جامعه نیز اثرگذار باشد.
وی خاطرنشان کرد: کودکان و نوجوانان مخاطبان اصلی برنامههای کانون پرورش فکری هستند و باید از ظرفیت رویدادهایی مانند نمایشگاه کتاب برای نزدیکتر کردن این گروه سنی به کتاب و مطالعه استفاده کرد.
نمایشگاه فرصتی برای بازتعریف رابطه مردم با کتاب
دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان در شرایطی برگزار میشود که مسئله کاهش سرانه مطالعه و تغییر شیوه دسترسی مردم به محتوا، نیازمند توجه جدیتر نهادهای فرهنگی است. در این میان، نمایشگاههای کتاب میتوانند یکی از حلقههای ارتباطی میان ناشران، کتابخانهها، مجموعههای فرهنگی، خانوادهها و مخاطبان باشند.
حضور ادارهکل کتابخانههای عمومی در این رویداد، علاوه بر معرفی خدمات کتابخانهای، امکان عضویت، جستوجوی منابع در شبکه کتابخانههای عمومی کشور و اجرای پویش اهدای کتاب را فراهم کرده است؛ برنامههایی که میتواند ارتباط مخاطب با کتاب را از فضای نمایشگاه به کتابخانه و سپس به خانه منتقل کند.
از سوی دیگر، تأکید مسئولان فرهنگی بر نقش کودکان و خانوادهها نشان میدهد که توسعه فرهنگ مطالعه تنها با افزایش تعداد عناوین منتشرشده یا برگزاری مقطعی نمایشگاهها محقق نمیشود، بلکه نیازمند شکلگیری یک عادت فرهنگی پایدار است؛ عادتی که از خانواده آغاز شود، در مدرسه و نهادهای فرهنگی تقویت شود و با دسترسی آسان به کتاب استمرار پیدا کند.
در این مسیر، برنامههایی مانند قصهگویی، شاهنامهخوانی، نشستهای کتابخوان و معرفی کتاب میتوانند کتاب را از یک محصول فرهنگی صرف به تجربهای جذاب برای کودکان و نوجوانان تبدیل کنند.
از سوی دیگر، توسعه کتابخانههای سیار نیز میتواند بخشی از مسئله دسترسی را در مناطق روستایی و کمبرخوردار پاسخ دهد و فاصله میان مخاطب و کتابخانه را کاهش دهد.
آنچه در نهایت اهمیت دارد، تبدیل کتابخوانی از یک فعالیت مناسبتی به بخشی از سبک زندگی است؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند همراهی خانوادهها، مدارس، کتابخانهها، کانونهای فرهنگی و سایر نهادهای متولی فرهنگ است.
دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند یکی از همین فرصتها برای تقویت این پیوند باشد؛ فرصتی که اگر با برنامههای مستمر پس از پایان نمایشگاه همراه شود، آثار آن میتواند فراتر از چند روز برگزاری رویداد، در رفتار مطالعاتی جامعه و بهویژه نسل کودک و نوجوان نمایان شود.
نظر شما