خبرگزاری مهر ـ گروه استانها: حال روستای طراز خاکی خوب نیست. چند وقتی میشود مردم روستا به سختی سرسلامتی میدهند دیگردماق کسی چاق نیست. مطبخها گرمای قدیم راندارند.اینجادیگر آباد نیست؛چراکه نه آبی مانده و نه خاکی!
روستا دیگر آن هویت سالهای دور را ندارد، دیگر در روستا خبری از شیر تازه، دوغ و ماست نیست، کشاورزی روستا هم رونق چندانی ندارد، باید بپذیریم روزگاری روستاهای کشور ما از نظر اقتصادی مستقل از شهرها بودند و شهرها وابسته به تولیدات روستایی از قبیل لبنیات، غلات و گندم بوده اما براثر مهاجرت بیرویه روستاییها به شهر، اغلب روستاها خالی از سکنه شده و زمینهای زراعی بایر ماندهاند. این مهاجرین چون حرفهای بلد نیستند یا تحصیلاتی درخور ندارند بهاجبار به مشاغل کاذب روی میآورند.
ازنقطهنظر فرهنگی نیز بسیاری از آدابورسوم روستایی و حتی لهجههای آنها در حال تهدید انقراض است. در برنامه پنجم توسعه ایران یک ماده به توسعه روستایی اختصاص دادهشده است که بهصورت مفصل در ۱۳ بند به موضوعاتی مانند بهسازی روستاها، ارتقاء شاخصهای توسعه روستایی و حمایت مالی کشاورزان از طریق اعطاء تسهیلات و همچنین گسترش بیمه اجتماعی روستائیان پرداخته است.
بر اساس این ماده دولت مکلف است به منظور بهبود وضعیت روستاها در زمینه سیاستگذاری، برنامهریزی راهبردی، نظارت و هماهنگی بین دستگاههای اجرائی، ارتقای سطح درآمد و کیفیت زندگی روستائیان، کشاورزان و کاهش نابرابریهای موجود بین جامعه روستایی، عشایری و جامعه شهری حمایت لازم را از اقداماتی که در این ماده ذکرشده به عمل آورد.
همچنین مقررشده است، شاخصهای توسعه روستایی و ارائه خدمات نوین و تهیه برنامه اولویتبندی خدمات روستایی با توجه به شرایط منطقهای و محلی ارتقا یابد. دولت باید از گسترش کشاورزی صنعتی و صنایع روستایی با اولویت توسعه خوشهها و زنجیرههای صنعتی، کشاورزی کوچک و متوسط که بخش اعظم نهادها و عوامل تولید آن در جغرافیای روستایی وجود دارد و همچنین صنایعدستی و خدمات گردشگری و ایجاد و توسعه بازارهای محلی با اولویت مراکز دهستانهای دارای قابلیت توسعه حمایت کند.
ازجمله عواملی که میتواند از مهاجرت روستاییان جلوگیری کند رسیدگی و توجه به مشکلات روستاها، فراهمسازی زیر ساختها و ایجاد امکانات برای زندگی در روستاها است.آمادهسازی امکانات زندگی، که میتوان از آن بهعنوان یکی از مهمترین و اصلیترین راهکارهای جلوگیری از مهاجرت روستاییان نام برد متأسفانه در برخی از روستاها هرگز اجرایی نشده است بهطوریکه برخی از این محلها از حداقل امکانات نیز بیبهره هستند.
طراز خاکی اگر چه فاصله بسیار کمی از شهر فریمان دارد، اما از حداقل امکانات برای زندگی محروم است. در این روستا باوجود اینکه در یکی از پربارانترین مناطق خراسان رضوی واقعشده است، حتی آب آشامیدنی توسط تانکر فراهم میشوددر روستاهای برخی از مناطق خراسان رضوی شاهد هستیم که حتی آب آشامیدنی برای استفاده ساکنان وجود ندارد. برای پیگیری و آشنایی با برخی از این روستاها به شهر فریمان، بخش قلندرآباد و روستای طراز خاکی رفتم. آن چیز که درباره این روستا از زمانهای قدیم مطرح بوده این است که باوجود آب فراوان، کشاورزی پررونقی دارد و زمینهای این روستا را بیشتر باغهای پر محصول به خود اختصاص داده است.
اما با ورود به این روستا خبری از سر سبزی و رونق کشاورزی نبود و جز بیابانهای خشک و زمینهای کشاورزی زیر کشت دیم چیز دیگری به چشم نمیخورد. طراز خاکی با توجه به فاصله بسیار کمی که از شهر فریمان دارد، از حداقل امکانات برای زندگی محروم است. در این روستا باوجود اینکه در یکی از پربارانترین مناطق خراسان رضوی واقعشده است، حتی آب آشامیدنی توسط تانکر فراهم میشود و شاهد هستیم که آب برای کشاورزی و دامپروری ندارند.
این روستا که با ۴۰ خانوار و تعداد حدود ۱۷۰ نفر جمعیت به حیات خود ادامه میدهد بهصورت هفتگی آبرسانی میشود که به اطمینان میتوان گفت، پاسخگوی نیاز این مردمان نیست.
قنات همیشه چشمه حیات در روستا بوده است و چشم مردم به ترنم آن روشن و زمین پشت گرمی مردمان روستا، چرا که دستشان را به آن میگیرند و بلند میشوند؛ روزی خدا را از زمین برمیگیرند و بر سر سفره میبرند. وقتی آب و زمین باشد دیگر دل مردمان روستا نمیلرزد! هم روزگارشان میگذرد، هم پایه زندگی شهر نشینی را تامین میکنند. با دلی خوش و پر امید سر به بالین میگذارند تا فردایی بهتر رقم بزنند؛ اما اینجا حال روستا خوب نیست.
اینجا در روستای طراز خاکی درد را میشود با دوربین عکاسی ثبت کرد. در پرسه زدنم منظره دردناکی را در زندگی روزمره ساکنان این روستا شاهد بودم و آنهم حضور زنان روستا برای شست و شوی ظرف و لباس در سرمای شدید این منظقه در کنار قنات تخریب شده روستا بود.
دریکی از کوچههای خاکی روستا پیرمردی را دیدم که چوبدستی کهنه خود را به دیوار تکیه داده و زیر سایه دیوار نشسته بود. نزد او رفتم تا درباره وضعیت معیشتی روستا با او صحبتی کنم.
پیرمرد که به گفته خود از قدیمیترین ساکنان این روستا است، گفت: زندگی در اینجا بسیار سخت و غیرقابلتحمل شده است. وضع بسیار نابسامانی برای کشاورزی و دامداری در این روستا حاکم شده و ساکنان برای درآمدزایی و گذراندن مخارج زندگی خود مجبور به ترک روستا شدهاند.
این پیرمرد که میگفت پدر یکی از سه شهید تقدیم شده از روستای طراز خاکی به انقلاب است، ادامه داد: آنهایی هم که در روستا ماندهاند یا امکان مهاجرت را ندارند یا اینکه برای کار به شهرهای اطراف و یا حتی مشهد در رفت و آمدند.
در حین صحبت با بلند شدن صدای اذان پیرمرد با کمک چوبدستی خود از جا بلند شد تا برای اقامه نماز به مسجد روستا برود و از من نیز دعوت کرد تا همراهیاش کنم. با کمی قدم زدن در کوچههای خاکی روستا به مسجد قدیمی روستا رسیدیم و پس از اقامه نماز به نزد محمدحسین علیزاده، روحانی روستا که فردی غیربومی در این منطقه بود رفته تا با وی به صحبت بنشینم .
حجت الاسلام علیزاده در خصوص مشکلات مردم روستای طراز خاکی اظهار کرد: مشکلاتی که این روستا با آن موجه است برخی داخلی و خاص همین روستا است و بعضی دیگر با تمامی روستاهای منطقه مشترک است.
وی افزود: بیش از ۱۲ سال است که برای رفع مشکل آب آشامیدنی این روستا تصمیم بر حفر چاه گرفته شده، اما همچنان بینتیجه مانده است.
کسری بودجه عامل توقف حفر چاه شد
روحانی مقیم روستای طراز خاکی ادامه داد: باوجود درگیریها و مشکلات فراوان بر سر راه حفر چاه و پس از گذشت چند سال و باهمت برخی از مسئولان و پیگیریهای انجامشده، زمینی به این منظور مشخص گردید و حفر چاه انجام شد.
وی در مورد توقف مراحل به بهرهبرداری رسیدن چاه گفت: کارهای اولیه برای بهرهبرداری و استفاده از این چاه انجام شد اما هنگامیکه به مرحله لولهکشی و آبرسانی به منازل رسید به دلیل کسری بودجه کار متوقف شد و همین علت عامل توقف حفر چاه نیز شد.
علیزاده اضافه کرد: باوجوداینکه بخشی از هزینه را نماینده دوره قبل مجلس و بخشی دیگر را شرکت آب و فاضلاب منطقه تأمین و پرداخت کردند، با اینحال این کار به دلیل نداشتن بودجه کافی صورت نگرفت و سالهاست که به همان شکل رها شده است.
وی با اشاره به یکی دیگر از مشکلات دیگر در خصوص تأمین آب این روستا گفت: قناتی که در این روستا برای تأمین آب موردنیاز مردم قرار داشت، سالها قبل بر اثر فرسایش و عدم رسیدگی تخریبشده و متأسفانه به دلیل فراوانی این تخریب، مردم روستا ازلحاظ فنی و نیز از جهت مالی توانایی بازسازی و احیای این قنات را ندارند.
علیزاده در خصوص وعدههای مسئولان برای بازسازی این قنات بیان کرد: در بازدیدی که مسئولان جهاد در ماه مبارک رمضان سال گذشته از این روستا داشتند قول دادند که در مدت کمتر از یک هفته پیگیر موضوع بازسازی قنات شوند و مشکل آن را حل خواهند کرد؛ اما با توجه به اینکه بودجهای برای بازسازی نیز حتی تعیینشده بود بازهم هیچ اقدامی صورت نگرفت و این قنات تنها برای احشام و دام، آن هم بهصورت بسیار مشکل قابلاستفاده است.
وی با اشاره به میزان بالای بارندگی در این روستا اضافه کرد: نهتنها این روستا بلکه تمامی روستاهای این منطقه از مشکل بیآبی و نبود مدیریت مناسب منابع آبی رنج میبرند و باوجود حجم مناسب بارندگی در این منطقه تمام کشاورزان بهصورت دیم کشت میکنند و تنها درزمانی که بارندگی باشد امکان کشاورزی برای آنها فراهم میشود.
علیزاده افزود: چندین مرحله مسئولان در بازدیدهایی که از این روستا داشتهاند قول دادهاند تا در انتهای سال جاری مشکل آب را رفع کنند، اما هنگامیکه اهالی روستا به سازمانها وادارات مربوطه برای پیگیری این موضوع مراجعه میکنند تنها جوابی که به آنها داده میشود این است که اکنون بوجه کافی در اختیار نیست و امکان انجام هیچگونه فعالیتی برای آبرسانی به این روستا را ندارند.
وی اضافه کرد: در برخی موارد به ساکنان اعلام شد که صندوقی افتتاح خواهد شد و آنها در صورت واریز مبلغی توسط اهالی به این صندوق امکان دریافت تسهیلات برای رفع مشکل بودجه را برطرف خواهند کرد اما با توجه به اینکه بخش عمدهای از ساکنان این روستا مهاجرت کردهاند و تعداد کمی سکونت دارند و ازلحاظ مالی نیز بسیار با مشکل مواجه هستند، قادر به پرداخت هیچ مبلغی نمیباشند.
سازمان منابع طبیعی زمینها را از تصرف مالکین اصلی خود خارج کرد و در کمال ناباوری در اختیار بهرهبردار معدن برای استخراج سنگ قرار دادوی در بیان مشکل دیگر ساکنان این روستا تصریح کرد: بخش عمدهای از زمینهای کشاورزی این روستا بر روی کوههای منطقه قرار دارد؛ به همین علت باوجود سند مالکیت، سازمان منابع طبیعی به این مالکین اعلام کرد که زمینها به منابع طبیعی تعلق داشته و به بهانه اینکه نباید این منابع مورد تغییر و تخریب قرار گیرد، در واقع سازمان منابع طبیعی زمینها را از تصرف مالکین اصلی خود خارج کرد و در کمال ناباوری در اختیار بهرهبردار معدن برای استخراج سنگ قرار داد.
روحانی روستای طراز خاکی افزود: با تائید منابع طبیعی، مجوز فعالیت این فرد تنها در ۵ هزار متر از این زمینها است اما اقدام به تصرف زمینهای کشاورزی روستاییان کرد و دست به تخریب و تغییر کاربری این زمینها زده است.
مردم به جای متخلف جریمه میشوند
علیزاده در خصوص غیرقانونی بودن فعالیت این فرد و معدن گفت: در بازدیدی که رئیس صنعت و معدن شهرستان به همراه امامجمعه فریمان از این روستا داشتند، رئیس صنعت و معدن شهرستان بهصراحت اعلام کرد که فعالیت این معدن و تصرف زمینها غیرقانونی بوده و قول پیگیری و توقف فعالیت این معدن را به اهالی روستا داد که این امر در نهایت بینتیجه و بدون پیگیری رها شد.
پس از شنیدن صحبتهای محمدحسین علیزاده روحانی روستای طراز خاکی از وی جداشده تا با علی رمضانی مسئول شورای روستا نیز گفتگویی داشته باشم.
مسئول شورای روستای طراز خاکی بابیان اینکه مشکل آب این روستا و روستاهای همجوار قدمتی بیش از ۱۰ سال دارد، اظهار کرد: برای رفع این مشکل نزدیک به ۳ سال باهمت خود روستاییان و نیز برخی از مسئولان در محل روستای تلگرد مجتمع گل شیخ، چاهی حفر شد.
وی افزود: این چاه که میتواند مشکل آب بیش از هشت روستا را برطرف کند، بعد از حفر تا کنون رهاشده و هیچ اقدامی برای لولهکشی و آبرسانی به روستاها از این چاه به عمل نیامده و این مشکل هنوز حلنشده و به قوت خود باقی است.
رمضانی با اشاره به میزان بالای بارش در این منطقه و روستا گفت: یکی از پربارانترین مناطق خراسان رضوی، شهرستان فریمان و روستاهای اطراف آن است و با این حجم بارندگی نباید مشکل آب داشته باشیم و نیز کشاورزی در این منطقه بهصورت دیمکاری انجام شود.
وی ادامه داد: اما به دلیل نبود مدیریت آبی مناسب، شاهد هدر رفت آب هستیم درصورتیکه با یک مدیریت درست، سرمایهگذاری و ایجاد دریاچهها و استخرهای مصنوعی میتوان بخش عظیمی از آب مورد نیاز کشاورزی را تأمین کرد.
مسئول شورای روستای طراز خاکی در خصوص تخریب منابع طبیعی روستا توسط بهرهبردار معدن تصریح کرد: زمینهای بسیاری از منابع طبیعی منطقه تعلق به روستای طراز خاکی دارد که توسط این فرد تخریبشده است؛ پیگیریها و اقداماتی که شورای روستا برای جلوگیری از فعالیت معدن انجام داده نیز تأثیری نداشته و همچنان این مجموعه به کار خود ادامه میدهد.
فعالیت و برداشت معدن در بخشی از زمینهای کشاورزی شخصی صورت میگیرد
وی اضافه کرد: نزدیک به سه ماه است که این فرد پا فراتر از مجوز خود گذاشته و به زمینهای کشاورزی شخصی روستاییان ورود پیداکرده و اقدام به تخریب و برداشت کرده است؛ با مراجعه به منابع طبیعی نقشهای در اختیار شورا قرار گرفت که تائید میکند فعالیت و برداشت معدن، بخشی در زمینهای کشاورزی شخصی و بخشی دیگر در اراضی ملی در حال انجام است.
رمضانی بابیان اینکه زمینهای تحت تصرف معدن دارای سند شخصی متعلق به روستاییان است، ادامه داد: پس از ورود و برداشت این فرد از زمینهای کشاورزی اهالی روستا شکایتی تنظیم و تحویل مقام قضایی دادند که دادگاه استعلامی از منابع طبیعی و صنعت و معدن درخواست کرد.
هنگامیکه تصاویر منابع طبیعی را با نقشه برداشتشده صنعت و معدن مقایسه میکنیم، هیچگونه شباهتی با یکدیگر نداشته و فاصله بسیاری با یکدیگر دارند و این موضوع را نیز صنعت و معدن خراسان رضوی تائید کردوی افزود: در این استعلام سازمان منابع طبیعی اعلام کرد که قسمتی از محوطه فعالیت معدن در زمینهای کشاورزی در حال انجام است و برخی دیگر در اراضی ملی صورت پذیرفته اما نقشهبردار صنعت و معدن که از تربتجام برای نقشهبرداری اعزام شده بود اعلام کرد که معدن در محدوده دارای مجوز خود در حال فعالیت است.
مسئول شورای روستای طراز خاکی افزود: هنگامیکه تصاویر منابع طبیعی را با نقشه برداشتشده صنعت و معدن مقایسه میکنیم، هیچگونه شباهتی با یکدیگر نداشته و فاصله بسیاری با هم دارند و این موضوع را نیز صنعت و معدن خراسان رضوی نیز تائید کرد.
رمضانی در ادامه خواستار رسیدگی و توجه مسئولان به مشکلات پیش رو در روستای طراز خاکی شد و گفت: امیدوارم که اینبار تمامی قولها در حد وعده و وعید باقی نمانند و ما در آیندهای نزدیک شاهد برطرف شدن مشکلات و رونق روستا باشیم.
طراز خاکی نیازمند نگاه ویژه مسئولان است
خدمات به روستاها در سه دهه گذشته را نمیتوان نادیده گرفت.توجه ویژه برای رفع مشکلات از دستاوردهای شگرف نظام بوده است، تا جایی که بسیاری از روستاها به دنبال همین توجهات وضعیت خوبی دارند و به نوعی از امکانات مناسب برای معیشت بهرهمند هستند که برخورداری از شبکه مواصلاتی جادهای، شبکه ارتباطی مخابرات، شبکه آبرسانی و گازرسانی و دیگر خدمات نمونههایی از این قبیلاند.
روستای طراز خاکی نیازمند نگاه ویژه مسئولان است، نگاهی که این روستا بتواند همچون دیگر روستاهای آباد این مرز و بوم روزگار خود را بگذراند. نگاهی که از جنس عدالت و رحمت باشد تا با متخلف برخورد قاطع صورت گیرد و درد اهالی روستا که صاحبان این انقلاباند، التیام یابد.
نظر شما