۲۶ بهمن ۱۴۰۴، ۸:۰۴

مبلغ یارانه کالابرگ باید شناور باشد

مبلغ یارانه کالابرگ باید شناور باشد

عضو کمیسیون تلفیق بودجه با تأکید بر شناور بودن یارانه کالابرگ گفت: مردم انتظار افزایش یارانه ندارند و اولویت اصلی آن‌ها مهار تورم و ثبات بازار است.

علیرضا نثاری، عضو کمیسیون تلفیقی بودجه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر پیرامون اظهارات اخیر رئیس سازمان برنامه‌وبودجه پیرامون درخصوص ثابت بودن کالابرگ یک میلیون تومانی در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: متأسفانه مغایرت‌ها و تغییر در وعده‌های حمایتی دولت مسبوق به سابقه است. در ابتدا اعلام شد که به هر نفر چهار میلیون تومان پرداخت خواهد شد، اما بعداً این رقم به یک میلیون تومان در ماه کاهش یافت و سپس صحبت از پرداخت متناسب با شرایط شد.

این عضو کمیسیون تلفیق بودجه افزود: واقعیت این است که مردم انتظار افزایش یارانه ندارند؛ مطالبه اصلی آن‌ها واپایش تورم و ثبات قیمت‌هاست. اگر قرار باشد به مردم یک میلیون تومان پرداخت شود؛ اما پیش از آن، به دلیل افزایش قیمت‌ها سه میلیون تومان هزینه اضافی به زندگی آن‌ها تحمیل شود، این سیاست عملاً بی‌اثر خواهد بود. مردم بیش از آنکه خواهان یارانه باشند، خواهان ثبات اقتصادی‌اند.

وی تأکید کرد: وقتی دولت تعهد می‌دهد یارانه ثابت پرداخت کند، باید تعهد دهد که نرخ تورم نیز واپایش خواهد شد. تثبیت یارانه بدون تثبیت قیمت‌ها معنایی ندارد. اگر تورم ادامه پیدا کند، طبیعتاً مبلغ یارانه نیز باید متناسب با آن افزایش یابد؛ در غیر این صورت قدرت خرید مردم کاهش خواهد یافت.

نثاری همچنین در خصوص ارز ترجیحی نیز توضیح داد: پیرامون این مسئله باید گفت که عملاً این ارز حذف نشده، بلکه از ابتدای زنجیره تأمین به انتهای آن منتقل شده است. پیش‌تر ارز ترجیحی به واردکننده پرداخت می‌شد، اما اکنون به شکل مستقیم‌تری به مردم اختصاص می‌یابد.

این عضو کمیسیون تلفیق متذکر شد: بااین‌حال، فاصله میان «زنجیره اول» تا «زنجیره آخر» نباید محلی برای ایجاد تورم‌های عمدی یا سوءاستفاده شود. اگر قرار است پولی به مردم پرداخت شود، نباید در مسیر رسیدن به آن، ارزش خود را به دلیل تورم از دست بدهد.

وی خاطرنشان کرد: به باور من، اصلی‌ترین مشکل امروز اقتصاد کشور ضعف نظارت بر بازار است. دولت می‌تواند با استفاده از ابزارهای نظارتی دقیقی همچون ثبت قیمت کالاها با کدهای مشخص و قیمت‌های مصوب در فروشگاه‌ها، نظارت میدانی متمرکز بر واحدهای صنفی و در نهایت اعمال جرایم سنگین برای گران‌فروشی بازار را به ثبات برساند.

این نماینده مجلس گفت: رهاکردن بازار و توجیه افزایش قیمت‌ها به بهانه شرایط دشوار اقتصادی، راه‌حل نیست. برخورد قاطع و مؤثر با متخلفان، نه برخوردهای صوری و کم‌اثر، می‌تواند نتیجه مطلوب به همراه داشته باشد.

چرا مردم هزینه «جراحی اقتصادی» را می‌پردازند؟

نثاری همچنین در پاسخ به این سؤال که چرا همواره مردم باید هزینه جراحی اقتصادی دولت‌ها را بپردازند، گفت: یکی از واقعیت‌های تلخ اقتصاد کشور، مسئله ارز و رانت‌های ناشی از آن است. تخصیص ارز به برخی کالاها درگذشته زمینه سوءاستفاده‌هایی را فراهم کرده و فشار نهایی آن بر مردم وارد شده است. البته بخشی از مشکل نیز به رفتارهای هیجانی در بازار بازمی‌گردد.

این عضو کمیسیون تلفیق بودجه افزود: اعلام افزایش قیمت یک کالا گاهی موجب هجوم برای خرید و تشدید کمبود و گرانی می‌شود. بااین‌حال، مسئولیت اصلی همچنان بر عهده دستگاه‌های نظارتی است که باید با هماهنگی کامل با سوءاستفاده‌ها برخورد جدی کنند.

وی بیان کرد: واقعیت این است که تا زمانی که نظارت در جایگاه واقعی خود قرار نگیرد، مردم همچنان متضرر خواهند شد. هر میزان یارانه‌ای که پرداخت شود، در نبود نظارت مؤثر، چندبرابر آن از جیب مردم خارج می‌شود.

نثاری خاطرنشان کرد: اگر قرار باشد یارانه به‌صورت شناور پرداخت شود، تأمین منابع آن باید شفاف و پایدار باشد. در بودجه سال ۱۴۰۵ منابعی برای کالابرگ و حمایت‌های معیشتی پیش‌بینی شده است، اما در صورت افزایش هزینه‌ها، ممکن است نیاز به تأمین منابع بیشتر وجود داشته باشد.

این نماینده در پایان سخنان خود گفت: افزایش درآمدهای نفتی، بهبود قیمت فروش نفت یا کاهش هزینه‌های تولید می‌تواند به افزایش منابع کمک کند، اما این موضوع نیازمند شفاف‌سازی دقیق دولت در خصوص منابع و مصارف است. اعتماد عمومی زمانی تقویت می‌شود که مردم بدانند منابع حمایتی دقیقاً از کجا تأمین و چگونه هزینه می‌شود.

کد خبر 6749122

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha

    نظرات

    • NP DE ۱۵:۲۳ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      3 0
      نکته‌ی اصلی در این مصاحبه این است که خودِ آقای نثاری عملاً می‌گوید «یارانه‌ی ثابت بدون مهار تورم، بی‌معنا و بی‌اثر است» و تأکید می‌کند که اگر تورم مهار نشود، مبلغ یارانه باید شناور و متناسب با تورم بالا برود؛ یعنی برخلاف این برداشت که «مردم نیاز به یارانه ندارند».
    • NP DE ۱۵:۲۳ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      4 0
      دقیقا چه چیزی گفته شده؟ گفته: «مردم انتظار افزایش یارانه ندارند؛ مطالبه‌ی اصلی آن‌ها مهار تورم و ثبات قیمت‌هاست.»بلافاصله اضافه کرده: اگر یک میلیون بدهیم ولی سه میلیون از جیب مردم با گرانی خارج شود، این یارانه عملاً بی‌اثر است و در صورت تداوم تورم، مبلغ یارانه باید متناسب با آن افزایش یابد.یعنی منظورش این نیست که مردم به پول نیاز ندارند؛ می‌گوید یارانه‌ی اسمیِ ثابت، وقتی قیمت‌ها دائم بالا می‌رود، به درد مردم نمی‌خورد و باید یا تورم مهار شود یا یارانه شناور شود.
    • NP DE ۱۵:۲۴ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      1 1
      چالش و مشکل کجاست؟ چند تا گره اصلی در همین متن مشخص است: تورم بالا و بی‌ثباتی قیمت‌ها: اگر قیمت‌ها مدام بالا بروند، هر عدد ثابت (مثلاً یک میلیون) بعد از چند ماه عملاً نصف یا کم‌تر قدرت خرید دارد.یارانه‌ی ثابت و غیرشناور: یارانه‌ای که به قیمت‌ها «وصله» نشده باشد، در عمل هر ماه کوچک‌تر می‌شود و مردم حس می‌کنند «یارانه‌ای نمی‌گیرند» چون در زندگی‌شان اثر محسوس ندارد.
    • NP DE ۱۵:۲۵ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      4 0
      ضعف نظارت بر بازار: خود او می‌گوید نظارت درست نیست، فاصله‌ی بین ابتدای زنجیره تا انتها محل سوءاستفاده و «تورم عمدی» و رانت می‌شود؛ یعنی حتی اگر یارانه و ارز ترجیحی بدهند، در میانه راه حیف‌ومیل یا گران‌فروشی می‌شود و در نهایت هزینه‌اش را مردم می‌پردازند.ابهام در منابع تأمین یارانه: اگر یارانه شناور شود، باید منبع پایدار و شفاف داشته باشد؛ در غیر این صورت یا کسری بودجه و تورم بیشتر درست می‌شود، یا دولت سرِ عمل به وعده کم می‌آورد.
    • NP DE ۱۵:۲۵ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      3 0
      جراحی اقتصادی بر دوش مردم: اشاره می‌کند که در عمل، رانت‌های ارزی و تصمیمات اشتباه، سود برای گروه‌های خاص داشته ولی «هزینه‌ی جراحی اقتصادی» از جیب مردم عادی رفته است.۳. آیا حرفش درباره «نیاز نداشتن به افزایش یارانه» درست است؟ این جمله از نظر اقتصادی اگر «به‌تنهایی» دیده شود، ناقص و حتی غلط است؛ چون در شرایط تورم مزمن و کاهش قدرت خرید، اقشار زیادی واقعاً هم به مهار تورم نیاز دارند و هم به افزایش واقعی یارانه/درآمد.
    • NP DE ۱۵:۲۶ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      اما اگر در متن صحبتش ببینیم، منظورش این است که: «صرفاً بالا بردن عدد یارانه، بدون کنترل تورم، مردم را نجات نمی‌دهد»؛ این بخش درست است؛ چون اگر تورم ۴۰–۵۰ درصد باشد، حتی چند بار افزایش یارانه هم به‌سرعت خنثی می‌شود.بنابراین به‌نوعی می‌خواهد بگوید سیاست‌گذار به جای «شوی افزایش یارانه»، باید ریشه‌ی تورم و بی‌ثباتی را حل کند؛ و اگر نمی‌تواند، حداقل مبلغ یارانه را شناور و همگام با تورم کند.
    • NP DE ۱۵:۲۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      راهکار دائمی از نگاه اقتصادی چیه؟ اگر بخواهیم از این بحث به یک راه‌حل پایدار برسیم، باید چند لایه را هم‌زمان دید:مهار تورم (پایه‌ای‌ترین راهکار)انضباط مالی دولت (کم‌کردن کسری بودجه و چاپ پول).اصلاح یارانه‌های پنهان و رانتی به‌صورت هدفمند، نه شوک‌وار و بی‌برنامه.ثبات در سیاست ارزی و پرهیز از جهش‌های ناگهانی نرخ ارز.
    • NP DE ۱۵:۲۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      3 0
      یارانه‌ی شناور و هدفمند، نه ثابت و صوری ربط‌دادن مبلغ یارانه به شاخص قیمت کالاهای اساسی (مثلاً سبد خوراکی) تا اگر سبد ۲۰٪ گران شد، یارانه‌ی کالابرگ هم به همان نسبت بالا برود.هدف‌گیری گروه‌های آسیب‌پذیر (دهک‌های پایین) با رقم بالاتر و کاهش تدریجی یارانه‌ی دهک‌های بالا، برای اینکه منابع کافی و پایدار بماند.
    • NP DE ۱۵:۲۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      نظارت جدی و هوشمند روی زنجیره‌ی تولید تا خرده‌فروشی ثبت آنلاین قیمت‌ها، استفاده از فاکتور الکترونیک، ردیابی کالا از واردکننده/تولیدکننده تا فروشگاه.جرایم واقعی و سنگین برای گران‌فروشی و رانت‌جویی، نه برخورد نمایشی.هماهنگی بین دستگاه‌های نظارتی تا «حفره‌های» میان زنجیره به محل رانت و افزایش قیمت عمدی تبدیل نشود.
    • NP DE ۱۵:۲۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      4 1
      شفاف‌سازی منابع و مصارف یارانه اعلام روشن اینکه منابع یارانه از کجاست (نفت، مالیات، اصلاح قیمت انرژی و...) و دقیقاً چطور خرج می‌شود.این شفافیت هم جلوی رانت را می‌گیرد و هم بخشی از بی‌اعتمادی مردم را کم می‌کند.کاهش اتکای مردم به یارانه و تقویت درآمد واقعیسیاست درست اشتغال، رشد تولید، بهبود محیط کسب‌وکار و افزایش دستمزد واقعی؛
    • NP DE ۱۵:۲۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      3 0
      اگر درآمد و اشتغال پایدار مردم بالا برود، وابستگی روانی و واقعی به یارانه کم می‌شود و یارانه بیشتر نقش «حمایت تکمیلی» برای دهک‌های ضعیف پیدا می‌کند.
    • NP DE ۱۵:۳۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      8 0
      جمع‌بندی کاربردی چالش اصلی، ترکیب تورم مزمن + یارانه‌ی ثابت و صوری + ضعف نظارت + ابهام منابع است، نه صرف «کم یا زیاد بودن یک رقم روی کاغذ».حرف درست در این مصاحبه:تثبیت یارانه بدون کنترل تورم بی‌معناست. اگر تورم ادامه داشته باشد، یارانه باید شناور و متناسب با تورم باشد.بدون نظارت، هرچقدر یارانه بدهند، چند برابرش از جیب مردم برمی‌گردد بیرون.
    • NP DE ۱۵:۳۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      چیزی که جای نقد دارد این است که در واقعیت، مردم هم نیاز به ثبات دارند، هم به افزایش واقعی قدرت خرید؛ پس «مردم انتظار افزایش یارانه ندارند» اگر بدون قید و توضیح گفته شود، بیشتر شبیه دفاع از ثابت ماندن یارانه است تا بیانِ واقعیت زندگی مردم.
    • NP DE ۱۵:۳۴ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      اگر هم‌زمان با حذف یارانه، دولت انضباط مالی داشته باشد، کسری بودجه را کم کند و پول جدید خلق نکند، بعد از یک دوره‌ی شوک، می‌شود انتظار داشت تورم «سطح جدید» بگیرد و شتابش کم شود؛ اما در ایران معمولاً کسری بودجه پابرجاست، پس خطر تورم بالاتر باقی می‌ماند.اگر حذف یارانه باعث شود هزینه‌ی تولید بالا برود (انرژی، مواد اولیه، حمل‌ونقل)، این افزایش هزینه به قیمت مصرف‌کننده منتقل می‌شود و دوباره تورم کالاها و خدمات را بالا می‌برد.
    • NP DE ۱۵:۳۵ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      پس: از نظر تئوریک، حذف یارانه اگر درست و تدریجی و همراه با انضباط بودجه انجام نشود، در ایران بیشتر تورم‌زا است تا تورم‌زدا. ۲. اثر روی بورس اثر روی بورس دو لایه دارد: «صورت سود و زیان شرکت‌ها» و «رفتار روانی سرمایه‌گذار».الف) از سمت سودآوری شرکت‌هاحذف یارانه‌ی انرژی/ارز برای صنایع بزرگ (فولاد، پتروشیمی، سیمان، پالایشی و…) یعنی افزایش هزینه‌ها؛ اگر نتوانند قیمت فروش را به همان نسبت بالا ببرند، حاشیه سودشان می‌ریزد و این برای بورس منفی است.
    • NP DE ۱۵:۳۶ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      اگر آزادسازی یارانه طوری طراحی شود که شرکت‌ها بتوانند قیمت محصولاتشان را متناسب با هزینه بالا ببرند (مثلاً حذف ارز ۴۲۰۰ و فروش با نرخ بالاتر)، ممکن است در ظاهر سود ریالی شرکت‌ها حتی زیاد شود، ولی این سود ناشی از تورم است؛ یعنی ارزش واقعی شرکت لزوماً بهتر نشده، فقط عددها بزرگ‌تر شده‌اند.در ایران بخش بزرگی از شاخص بورس در دست همین صنایع یارانه‌بگیر (انرژی‌بر و صادراتی) است؛ بنابراین هر تغییری در یارانه‌ی آن‌ها مستقیماً روی شاخص کل اثر می‌گذارد.
    • NP DE ۱۵:۳۶ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      از سمت رفتار مردم و نقدینگی اگر حذف یا کاهش یارانه‌ی نقدی باعث شود مردمِ طبقه‌ی متوسط و پایین، برای جبران کسری زندگی، مجبور به فروش دارایی (سهام، طلا، ارز…) شوند، می‌تواند فشار فروش روی بورس را زیاد کند.از طرف دیگر، اگر بخشی از منابع آزادشده از حذف یارانه به سمت سرمایه‌گذاری و حمایت از بازار سرمایه برود (نه فقط روی کاغذ)، می‌تواند به ورود نقدینگی به بورس کمک کند.
    • NP DE ۱۵:۳۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      نااطمینانی و شوک‌های سیاستی (اعلام ناگهانی حذف یارانه‌ی انرژی صنایع یا تغییر در ارز ترجیحی) معمولاً در کوتاه‌مدت جو منفی و ریزش قیمتی در بورس ایجاد می‌کند، حتی قبل از این‌که اثر واقعی روی صورت‌های مالی دیده شود. ۳. رابطه‌ی یارانه، تورم و بورس در ایران اگر وضعیت فعلی ایران را کنار هم بگذاریم:دولت کسری بودجه مزمن دارد، بخش بزرگی از آن را با استقراض و خلق پول جبران می‌کند → ریشه‌ی اصلی تورم.
    • NP DE ۱۵:۳۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      2 0
      یارانه‌ها (نقدی، انرژی، ارز ترجیحی) هم هزینه‌ی بزرگی برای دولت هستند؛ حذف آن‌ها بدون اصلاح جدی ساختار هزینه و درآمد دولت، معمولاً فقط فشار را از یک جا به جای دیگر منتقل می‌کند.هر تصمیم در مورد یارانه، چون مستقیم روی قیمت انرژی، خوراک، حمل‌ونقل و کالاهای اساسی می‌نشیند، هم روی تورم مصرف‌کننده اثر دارد، هم روی سود شرکت‌های بورسی.
    • NP DE ۱۵:۳۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      1 0
      به زبان ساده: حذف یارانه می‌تواند «عدد سود ریالی شرکت‌ها» را بالا ببرد (اگر اجازه‌ی افزایش قیمت داشته باشند) ولی در عین حال، به دلیل فشار تورمی و کاهش قدرت خرید مردم، ریسک سیستماتیک و نااطمینانی را زیاد می‌کند.حذف یارانه‌ی انرژی صنایع، اگر یک‌باره و بدون برنامه‌ی جبرانی باشد، برای خیلی از نمادهای بزرگ (فولاد، سیمان، پتروشیمی، پالایشی) در کوتاه‌مدت منفی است؛ چون مزیت اصلی‌شان انرژی ارزان بوده.
    • NP DE ۱۵:۳۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      1 0
      راهکار منطقی و «نسبتاً دائمی» اگر سیاست‌گذار بخواهد هم تورم را کنترل کند، هم بورس را نابود نکند، مسیر معقول‌تر این است:حذف تدریجی یارانه‌ها (به‌خصوص انرژی) با زمان‌بندی و اطلاع‌رسانی از قبل، نه شوک ناگهانی.هم‌زمان، کمک هدفمند به اقشار آسیب‌پذیر (مثلاً کالابرگ شناور متناسب با تورم، نه عدد ثابت) تا فشار شوک قیمتی را تحمل کنند.
    • NP DE ۱۵:۳۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
      1 0
      استفاده از بخشی از منابع آزادشده برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت و بهبود بهره‌وری صنایع، نه صرفاً پر کردن کسری جاری؛ این کار بلندمدت به نفع بورس است چون کیفیت سود شرکت‌ها را بالا می‌برد.رعایت انضباط مالی تا حذف یارانه تبدیل به «بهانه‌ای برای چاپ پول کمتر» شود، نه این‌که یارانه حذف شود ولی کسری از جای دیگر دوباره با پول‌پاشی جبران شود.