خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: در شرایطی که اقتصاد ایران برای عبور از محدودیتهای ناشی از تحریمها نیازمند تقویت صادرات غیرنفتی و توسعه مسیرهای جدید تجاری است، استان مازندران با برخورداری از ظرفیتهای گسترده کشاورزی، گردشگری، بنادر فعال و همسایگی با کشورهای حوزه خزر، میتواند به یکی از مهمترین کانونهای اثرگذار در این مسیر تبدیل شود.
بررسی ها نشان می دهد در پی وقوع جنگ تحمیلی سوم آمریکایی -صهیونیستی و اعمال تحریم ها از جمله محاصره دریایی، برنامهای هدفمند برای تبدیل مازندران به دروازه تجارت شمال کشور در حال شکلگیری است.
مازندران بهواسطه موقعیت جغرافیایی خاص خود در شمال ایران و همجواری با دریای خزر، یکی از استانهای راهبردی کشور در حوزه اقتصاد منطقهای به شمار میرود.
این استان علاوه بر برخورداری از خاک حاصلخیز، منابع طبیعی گسترده و نیروی انسانی فعال، به شبکهای از بنادر، گمرکات و مسیرهای ترانزیتی دسترسی دارد که آن را به نقطه اتصال اقتصاد ایران با کشورهای حوزه خزر تبدیل کرده است.
بر اساس آمارهای رسمی، مازندران سالانه میلیونها تن انواع محصولات کشاورزی تولید میکند و سهم قابلتوجهی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. تولید مرکبات، برنج، کیوی، گل و گیاه، آبزیان، دام و طیور از جمله مهمترین مزیتهای این استان است.
در سالهای اخیر، صادرات محصولات کشاورزی مازندران به کشورهای مختلف از جمله روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس افزایش یافته و به یکی از محورهای اصلی درآمدزایی استان تبدیل شده است.
مهدی یونسی، استاندار مازندران در گفت وگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه اقتصادی استان میگوید: مازندران تنها یک استان تولیدکننده نیست بلکه یک فرصت بزرگ ملی است. مجموعهای از ظرفیتهای کشاورزی، صنعتی، گردشگری و تجاری در این استان وجود دارد که در صورت همافزایی میتواند نقش مهمی در خنثیسازی تحریمها ایفا کند.
وی با اشاره به آمار صادراتی استان ادامه میدهد: در حال حاضر بخش قابلتوجهی از صادرات غیرنفتی مازندران به محصولات کشاورزی اختصاص دارد و سالانه صدها میلیون دلار ارزآوری از این محل حاصل میشود، اما این رقم با توجه به ظرفیتهای موجود، فاصله زیادی با نقطه مطلوب دارد.
استاندار مازندران با تأکید بر زیرساختهای موجود در حوزه تجارت بیان میکند: وجود بنادر فعال در استان از جمله بنادر امیرآباد، نوشهر و فریدونکنار، یک مزیت راهبردی برای توسعه صادرات است. این بنادر امکان ارتباط مستقیم با کشورهای حوزه خزر از جمله روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان را فراهم کردهاند و میتوانند نقش مهمی در توسعه ترانزیت کالا ایفا کنند.
وی میافزاید: علاوه بر بنادر، دسترسی به شبکه جادهای و در حال توسعه ریلی، موقعیت مازندران را بهعنوان یک هاب ترانزیتی تقویت کرده است. اگر این زیرساختها در قالب یک نقشه جامع لجستیکی یکپارچه شوند، استان میتواند به دروازه تجارت شمال کشور تبدیل شود.
ظرفیتهای ترانزیتی و نقش مازندران در تجارت منطقهای
مازندران بهدلیل قرار گرفتن در کریدورهای مهم حملونقل، از ظرفیت بالایی در حوزه ترانزیت برخوردار است. نزدیکی به پایتخت، اتصال به شبکه حملونقل سراسری و دسترسی به بنادر دریای خزر، این استان را به یکی از مسیرهای مهم جابهجایی کالا تبدیل کرده است.
در سالهای اخیر، بخشی از واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه کشور از طریق گمرکات مازندران انجام شده است که نشاندهنده ظرفیت بالای این استان در حوزه تجارت خارجی است. این ویژگی میتواند با تغییر رویکرد از وارداتمحوری به صادراتمحوری، به یک مزیت رقابتی پایدار تبدیل شود.
یونسی در اینباره تأکید میکند: زیرساخت تجارت در مازندران وجود دارد و اکنون باید این ظرفیت در خدمت توسعه صادرات قرار گیرد. هدف ما این است که استان از یک مسیر عبوری کالا به یک مرکز تولید، فرآوری و صادرات تبدیل شود.
لزوم تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی
یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی مازندران، صادرات محصولات بهصورت خام و بدون ارزش افزوده است. بخش زیادی از مرکبات، کیوی و سایر محصولات کشاورزی بدون فرآوری و بستهبندی مناسب صادر میشود که باعث کاهش سودآوری و از دست رفتن فرصتهای اقتصادی میشود.
استاندار مازندران در این زمینه میگوید: خامفروشی یکی از مشکلات جدی استان است. محصولات ما باید با برند مشخص، بستهبندی رقابتی و استانداردهای جهانی وارد بازارهای هدف شوند. این امر نیازمند توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش است.وی ادامه میدهد: ایجاد سردخانههای مدرن، پایانههای صادراتی، واحدهای بستهبندی و صنایع فرآوری، از جمله اقداماتی است که در دستور کار مدیریت استان قرار دارد تا ارزش افزوده محصولات افزایش یابد.
دیپلماسی اقتصادی و توسعه بازارهای هدفمند
یکی دیگر از محورهای مهم توسعه اقتصادی مازندران، گسترش بازارهای صادراتی است. نزدیکی جغرافیایی به کشورهای حوزه خزر یک فرصت مهم برای توسعه تجارت محسوب میشود.
یونسی در اینباره بیان میکند: بازارهای روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان فرصتهای مهمی برای صادرات محصولات ما هستند. همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز بازارهای هدف مهمی محسوب میشوند. برای بهرهبرداری از این ظرفیتها، دیپلماسی اقتصادی باید فعال و هدفمند باشد.
وی تأکید میکند: ارتباط مستمر با کشورهای هدف، حضور در نمایشگاههای بینالمللی و ایجاد زیرساختهای لازم برای صادرات، از جمله اقداماتی است که باید بهصورت جدی دنبال شود.
حمایت از سرمایهگذاری و نقش بخش خصوصی
توسعه زیرساختهای صادراتی بدون حضور فعال بخش خصوصی امکانپذیر نیست. به همین دلیل، حمایت از سرمایهگذاری در حوزههای مرتبط با صادرات در اولویت برنامههای استان قرار گرفته است.
یونسی در این زمینه میگوید: سرمایهگذاری در حوزههایی مانند لجستیک، حملونقل دریایی، صنایع تبدیلی، سردخانهها و فناوریهای نوین باید مورد حمایت قرار گیرد. هر سرمایهگذاری که در این حوزهها ورود کند، باید احساس امنیت و حمایت داشته باشد.
وی تأکید میکند: تسهیل مسیر صادرات یک وظیفه مهم است. هرگونه مانعتراشی در این مسیر به معنای از دست دادن فرصتهای اقتصادی و اشتغال است.
توسعه اقتصادی با مشارکت بخش خصوص
محمدابراهیم تولایی، معاون استاندار مازندران نیز در گفت وگو با خبرنگار مهر با تأکید بر نقش بخش خصوصی بیان میکند: توسعه اقتصادی بدون مشارکت بخش خصوصی امکانپذیر نیست. دولت باید نقش تسهیلگر داشته باشد و زمینه را برای حضور سرمایهگذاران فراهم کند.
وی میافزاید: ایجاد زیرساختهای پایهای در حوزه حملونقل، انرژی و خدمات پشتیبانی از جمله اقداماتی است که برای جذب سرمایهگذاری در حال انجام است.
گردشگری؛ ظرفیت مکمل اقتصاد صادراتی
در کنار کشاورزی و تجارت، گردشگری نیز یکی از ظرفیتهای مهم اقتصادی مازندران است که میتواند به افزایش درآمدهای ارزی کمک کند.
حسین ایزدی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران، در اینباره به خبرنگار مهر میگوید: مازندران یکی از مقاصد اصلی گردشگری کشور است و ظرفیت بالایی برای جذب گردشگران خارجی دارد. برای تحقق این هدف، توسعه زیرساختهای گردشگری ضروری است.
وی ادامه میدهد: توسعه فرودگاهها، افزایش پروازهای بینالمللی، احداث هتلهای استاندارد و بهبود خدمات گردشگری از جمله اقداماتی است که در حال پیگیری است. در حال حاضر مجوز ساخت چندین هتل پنجستاره در استان صادر شده است.
ایزدی تأکید میکند: گردشگری میتواند در کنار صادرات کالا، به یکی از منابع مهم ارزآوری برای استان تبدیل شود و نقش مکملی در اقتصاد مازندران ایفا کند.
هدفگذاریها شامل افزایش سهم صادرات غیرنفتی، توسعه بازارهای منطقهای، بهرهگیری از ظرفیت بنادر و تبدیل مازندران به قطب تجارت شمال کشور است. همسایگی با کشورهای حوزه خزر و دسترسی به مسیرهای دریایی، مزیتی است که در صورت استفاده صحیح میتواند نقش مهمی در کاهش اثر تحریمها داشته باشد.
در نهایت، اگر برنامههای اعلامشده با انسجام و پیگیری مستمر اجرا شود، مازندران میتواند از یک استان تولیدمحور به یک مرکز ثروتآفرین، ارزآور و تأثیرگذار در اقتصاد منطقهای تبدیل شود؛ جایگاهی که نهتنها به توسعه استان، بلکه به تقویت اقتصاد ملی نیز کمک خواهد کرد.
نظر شما