سیدابوالفضل طباطبایی در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح وضعیت بهای تمامشده تولید مرغ اظهار کرد: اوایل بهمنماه سال ۱۴۰۴، حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی باعث شد قیمت تمامشده مرغ با افزایش شدیدی رو به رو شود و شوک بزرگی به بازار وارد کند. با این اقدام، قیمت نهادهها به یکباره ۴ برابر شد؛ هرچند پس از آن تاکنون قیمت نهاده تغییر خاصی نداشته، اما بروز جنگ و بحرانهای اقتصادی منجر به تورم قابلملاحظه در سایر پارامترهای تولید شد.
وی افزود: پس از شروع جنگ و در فروردینماه، قیمت روغن حدود ۳۰ درصد، مکملها و کنسانتره حدود ۵۰ درصد و تجهیزات مرغداری حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته و به دلیل وابستگی مواد اولیه این تجهیزات به شرکتهای پتروشیمی و فولادی، این روند افزایشی همچنان ادامه دارد. همچنین هزینه کارگر در دو ماه اخیر حدود ۶۰ درصد و کرایهها بین ۵۰ تا ۶۰ درصد (و در صورت انتقال بار از چابهار تا ۲۰۰ درصد) و قیمت جوجه یکروزه ۵۰۰ درصد رشد داشتهاند. در مجموع، دادههای موثر در قیمت تمامشده مرغ بین ۳۰ تا ۵۰۰ درصد افزایش را ثبت کردهاند.
این کارشناس صنعت مرغ با اشاره به بحران نقدینگی مرغداران تصریح کرد: پیش از حذف ارز ترجیحی، یک واحد ۱۰هزار قطعهای به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه در گردش نیاز داشت، اما اکنون این رقم با افزایش ۲۷۰ درصدی به ۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است.
بحران جوجه یکروزه؛ از سقوط به ۴ هزار تومان تا پرواز به بالای ۱۲۰ هزار تومان
طباطبایی با اشاره به نوسانات شدید بازار جوجه گفت:در ابتدای حذف ارز ترجیحی، بازار کشش خرید مرغ با قیمتهای جدید (مثلاً کیلویی ۳۵۰ هزار تومان) را نداشت. این امر باعث ضرر و زیان مرغداران، کاهش تقاضا برای جوجهریزی و در نتیجه سقوط قیمت جوجه یکروزه از ۳۰ هزار تومان به ۴تا ۵ هزار تومان شد. در آن مقطع، حدود ۲۰ روز صادرات جوجه انجام شد، اما با شروع جنگ تحمیلی این راهکار متوقف گردید.
وی در ادامه افزود: شرکتهای تولیدکننده جوجه یکروزه مرغهای مادر به دلیل ماهیت تولید (پروسه ۲۱ روزه جوجهکشی و فرآیند شش ماهه پرورش مرغ مادر) نمیتوانستند تولید را ناگهان متوقف کنند، اما در نهایت با حذف گلههای سنبالا، تولید جوجه را از ۱۷۰ میلیون قطعه در آذرماه به ۹۵ میلیون قطعه در فروردینماه کاهش دادند که این افت حدوداً ۴۵ درصدی درصدی، باعث کمبود و جهش قیمت جوجه به ۱۲۰ هزار تومان در مقطع کنونی شد. افزایش ۱۰۰هزار تومانی قیمت جوجه، به تنهایی حداقل ۴۰ هزار تومان به بهای تمامشده مرغ زنده در دو ماه آینده اضافه میکند.
وی با پیشبینی روند ماههای آتی گفت: کاهش تولید موقتی است؛ آمار جوجهریزی که در اسفند ۱۱۰ میلیون و در فروردین ۹۵ میلیون بود، در اردیبهشت به ۱۲۰ میلیون و در خرداد احتمالا به بالای ۱۳۰ میلیون قطعه میرسد. در نتیجه، در مردادماه مجدداً با مازاد تولید مواجه میشویم که نیازمند برنامهریزی از هماکنون است.
تغییر سایز مرغ و صادرات؛ راهکارهای نجات صنعت
این فعال صنعت مرغ با تاکید بر لزوم فرهنگسازی برای تولید «مرغ سایز» اظهار کرد: اگر به جای تولید ۱۰۰ میلیون قطعه مرغ ۳ کیلویی، ۱۳۰ میلیون قطعه مرغ با میانگین وزنی ۲.۳۰۰ کیلوگرم تولید کنیم، ضمن تامین نیاز ۳۰۰ هزار تنی کشور، استاندارد گوشت افزایش یافته و امکان صادرات فراهم میشود.
وی از کارشکنی کشتارگاهها در این زمینه انتقاد کرد و گفت: هیچجای دنیا مرغ سنگین طرفدار ندارد (که در برخی استانها گاهی به ۴ کیلوگرم میرسد)، اما کشتارگاهها برای کاهش افت و داشتن شنیسل بیشتر، بازار سیاهی راه انداختهاند؛ بهطوریکه اگر مرغ درشت در تهران ۲۵۰ هزار تومان باشد، مرغ ریز را بیشتر از ۲۲۰ هزار تومان نمیخرند و مرغدار را مجبور به تولید مرغ درشت میکنند.
طباطبایی همچنین ورود شرکت پشتیبانی امور دام برای صادرات مرغ منجمد را عاملی برای جلوگیری از ضرر مرغداران دانست که میتواند ظرفیت تولید کشور را تا ۱۹۰ میلیون قطعه جوجهریزی در ماه افزایش دهد.
شکست تنظیم بازار دستوری و ضرورت اتصال سامانههای هوشمند
این کارشناس با رد روشهای سنتی مانند ورود تعزیرات یا عرضه مرغ منجمد گفت: این روشها تنها یک تا دو ماه بازار را کنترل میکنند. اگر قیمت مرغ کمتر از بهای تمامشده باشد، مرغدار ورشکست شده، جوجهریزی متوقف میشود و چند ماه بعد قیمتها سر به فلک میکشد. دولت باید به جای مداخله مقطعی، با استفاده از دادههای سامانههای جامع کشوری مانند سماصط و بازارگاه و همچنین سامانه های توزیع استانی مانند رهآوا نوسانات تولید جوجه را در بلندمدت روی ۱۰ تا ۱۵ درصد تنظیم کند.
وی با اشاره به مشکلات بازپرداخت مطالبات مرغداران افزود: در حال حاضر تخصیص اعتبار خرید نهاده در سامانههایی مثل پالیز یا اکوتام انجام میشود، اما بازگشت پول مرغدار از سوی کشتارگاهها که در ابتدا ۳ تا ۷ روز بود، اکنون ۲۰ تا ۳۵ روز زمان میبرد که هزینه بهره این تاخیر بر دوش مرغدار است. اگر در موضوع تسویه حساب نهادههای دامی، از امکانات پرداخت آنی مانند سامانه رهآوا استفاده شود، خواب ۳۰ روزه پول مرغدار از بین میرود. پیشتر نیز دیدیم که راهاندازی سامانهای همچون رهتاب(رهآوا)، کلاهبرداری و عدم پرداخت پول مرغداران را در استانی مثل اصفهان به صفر رساند. مسئولان باید با آنالیز هفتگی این دادهها، قیمت مرغ را برای ۵۰ روز آینده پیشبینی کرده و بازار را پیشنگرانه مدیریت کنند، همانطور که با مدیریت دادهها، سویایی که ۴۵ روز پیش کمیاب بود، امروز به صورت اعتباری ۲۷۰ روزه به فروش میرسد.
۱۴:۳۵ - ۱۴۰۵/۰۲/۱۵
نظر شما