خبرگزاری مهر، گروه استانها- کیانا شیخلو: صنعت میگوی استان بوشهر در سالهای اخیر مسیر تازهای از رشد و توسعه را تجربه کرده و ثبت تولید بیش از ۳۰ هزار تن در سال ۱۴۰۴، یکی از مهمترین رکوردهای این صنعت در استان و کشور محسوب میشود.
استان بوشهر با برخورداری از بیش از ۹۳۶ کیلومتر نوار ساحلی، ظرفیت گستردهای برای توسعه آبزیپروری دارد و بخش مهمی از این ظرفیت در قالب سایتهای پرورش میگو فعال شده است.
افزایش سطح زیرکشت، توسعه مکانیزاسیون، اصلاح ساختار مزارع، ارتقای دانش فنی بهرهبرداران و گسترش زیرساختهای تکثیر و فرآوری، از مهمترین عواملی است که موجب افزایش تولید میگوی پرورشی در استان شده است.
بر اساس آمار ارائهشده از سوی معاون آبزیپروری شیلات استان بوشهر، در سال ۱۴۰۴ از سطح ۴ هزار و ۹۸۷ هکتار اراضی پرورش میگو، حدود ۳۰ هزار و ۴۶۰ تن میگو تولید شده است؛ رقمی که نشاندهنده افزایش قابل توجه بهرهوری مزارع است.
این روند در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه دارد و برای حدود هفت هزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی استان برنامه ذخیرهسازی میگو پیشبینی شده است؛ ظرفیتی که در صورت تحقق میتواند زمینهساز ثبت رکوردهای جدید تولید در سالهای آینده باشد.
بوشهر؛ پیشتاز فناوری در مزارع میگو
افزایش تولید در صنعت میگوی بوشهر تنها نتیجه توسعه سطح زیرکشت نیست، بلکه بخش قابل توجهی از آن به افزایش بهرهوری و استفاده از تجهیزات و فناوریهای نوین بازمیگردد.
افزایش استفاده از هوادهها، تجهیزات پایش آب، مدیریت علمی تراکم و بهبود روشهای تغذیه موجب شده است تولیدکنندگان بتوانند از ظرفیت استخرها استفاده مؤثرتری داشته باشند.
با این حال، توسعه کمی زمانی میتواند به یک موفقیت پایدار تبدیل شود که همزمان زیرساختهای انرژی، بهداشت آبزیان، تأمین نهاده، فرآوری و صادرات نیز متناسب با آن توسعه یابد.
علی قوامپور، پرورشدهنده میگو و دکترای تخصصی شیلات، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه بوشهر در صنعت میگوی کشور اظهار کرد: استان بوشهر از دیرباز در زمینه استفاده از فناوریهای نوین در مزارع پرورش میگو پیشرو بوده و همین مزیت، نقش مهمی در افزایش تولید داشته است.
وی افزود: اصلاح ساختار مزارع و افزایش ضریب نفوذ مکانیزاسیون، از عوامل اصلی جهش تولید در سالهای اخیر بوده است، اما هرچه مکانیزاسیون افزایش پیدا کند، وابستگی مزرعه به انرژی نیز بیشتر میشود.
قوامپور ادامه داد: در شرایط ناترازی انرژی، قطعیهای برق به یکی از جدیترین مشکلات مزارع تبدیل شده و هر سال خسارتهای قابل توجهی به برخی تولیدکنندگان وارد میشود؛ موضوعی که علاوه بر کاهش تولید، اعتماد سرمایهگذاران را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با اشاره به افزایش تراکم ذخیرهسازی در برخی مزارع گفت: افزایش تراکم اگر براساس ظرفیت اکولوژیک و توان سرویسدهی محیط انجام نشود، میتواند موجب افزایش تنشهای محیطی، حساسیت بیشتر مزارع به قطعی برق و در نهایت تلفات شود.
این فعال حوزه آبزیپروری، بیماریها را دومین تهدید جدی صنعت میگو دانست و اظهار کرد: بیماری لکه سفید و بیماری باکتریایی نکروز حاد هپاتوپانکراس یا AHPND در دو دهه گذشته خسارتهای زیادی به صنعت میگو وارد کردهاند.
وی گفت: کشورهای پیشرو در این حوزه با استفاده از فناوریهایی مانند باکتریوفاژها و افزودنیهای تخصصی خوراک، راهکارهای جدیدی برای مدیریت بیماریها ایجاد کردهاند، اما دسترسی تولیدکنندگان ایرانی به این فناوریها همچنان با محدودیت مواجه است.
قوامپور با اشاره به وضعیت صادرات میگو تصریح کرد: یکی از چالشهای مهم، کاهش قدرت رقابت ایران در بازارهای جهانی است. کشورهایی مانند اکوادور با تولید ارزانتر، کیفیت رقابتی و امکان عرضه مستمر در طول سال، بخشی از بازارهای سنتی ایران را در اختیار گرفتهاند.
وی افزود: فصلی بودن تولید، افزایش هزینهها و محدود بودن بازارهای هدف، قدرت رقابت محصول ایرانی را کاهش داده است و باید برای تنوع بازارهای صادراتی و افزایش دوره عرضه برنامهریزی شود.
صنعت میگو در بوشهر یک سرمایه ملی است و با وجود چالشهای موجود، ظرفیت طبیعی، نیروی انسانی متخصص و تجربه چند دهه تولید میتواند زمینه بازگشت ایران به جایگاه بهتر در بازارهای جهانی را فراهم کند این پرورشدهنده میگو پنج محور را برای آینده صنعت ضروری دانست و گفت: حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، مدیریت علمی بیماریها، تأمین نهادههای باکیفیت، تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و آموزش مستمر بهرهبرداران باید در اولویت قرار گیرد.
وی تأکید کرد: استفاده از انرژی خورشیدی میتواند بخشی از مشکل تأمین برق مزارع را کاهش دهد و در کنار آن باید برای برقرسانی پایدار به سایتهای پرورش میگو سرمایهگذاری شود.
قوامپور همچنین خواستار تسهیل دسترسی تولیدکنندگان به فناوریهای جدید مقابله با بیماریها و حمایت از تولید داخلی این محصولات شد و گفت: کیفیت خوراک نیز تأثیر مستقیمی بر بازماندگی میگو و کاهش هزینه تولید دارد و حمایت از تولیدکننده نباید صرفاً به پرداخت یارانه محدود شود.
وی آموزش بهرهبرداران را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: بسیاری از مشکلات مزارع ناشی از تصمیمگیری بدون شناخت کافی از ظرفیت اکوسیستم و روشهای نوین مدیریت است و آموزش تخصصی میتواند نقش مهمی در کاهش ریسک تولید داشته باشد.
قوامپور در پایان گفت: صنعت میگو در بوشهر یک سرمایه ملی است و با وجود چالشهای موجود، ظرفیت طبیعی، نیروی انسانی متخصص و تجربه چند دهه تولید میتواند زمینه بازگشت ایران به جایگاه بهتر در بازارهای جهانی را فراهم کند؛ مشروط بر اینکه حمایتها هدفمند و بلندمدت باشد.
ذخیرهسازی ۲.۴ میلیارد قطعه بچهمیگو
روند توسعه صنعت میگوی بوشهر در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه دارد و آمار ذخیرهسازی نشان میدهد تولیدکنندگان با ظرفیت بیشتری وارد فصل جدید پرورش شدهاند.
طیبه دهاز، معاون آبزیپروری شیلات استان بوشهر، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تا تاریخ ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ عملیات ذخیرهسازی در ۳۹۴۰ هکتار از اراضی پرورش میگو انجام شده و تاکنون ۲ میلیارد و ۴۲۵ میلیون قطعه بچهمیگو در ۳۵۲ مزرعه ذخیرهسازی شده است.
برای سال ۱۴۰۵ برای حدود ۷۴۰۰ هکتار از اراضی پرورش میگو برنامهریزی شده است و عملیات ذخیرهسازی در ۳۹۴۰ هکتار انجام شده و تا پایان مردادماه نیز ادامه خواهد داشت وی افزود: تا این تاریخ از ۲۰ مرکز تکثیر میگو نیز حدود ۲ میلیارد و ۳۵۰ میلیون قطعه لارو میگو تولید شده است که بخش قابل توجهی از نیاز مزارع استان را تأمین میکند.
دهاز با اشاره به رکورد تولید سال گذشته گفت: در سال ۱۴۰۴ از ۴۹۸۷ هکتار اراضی پرورش میگو، حدود ۳۰ هزار و ۴۶۰ تن محصول تولید شد که نشاندهنده ظرفیت بالای استان در حوزه آبزیپروری است.
معاون آبزیپروری شیلات استان بوشهر ادامه داد: برای سال ۱۴۰۵ برای حدود ۷۴۰۰ هکتار از اراضی پرورش میگو برنامهریزی شده است و عملیات ذخیرهسازی در ۳۹۴۰ هکتار انجام شده و تا پایان مردادماه نیز ادامه خواهد داشت.
وی درباره تقویم ذخیرهسازی گفت: تقویم ذخیرهسازی میگو در سال جاری از ۱۵ فروردین تا پایان تیرماه تعیین شده بود، اما بنا به درخواست کمیته فنی آبزیپروری و بهرهبرداران، این زمان تا پایان مردادماه تمدید شد.
دهاز درباره زمان برداشت محصول نیز اظهار کرد: زمان برداشت میگو در استان بسته به منطقه و زمان ذخیرهسازی متفاوت است و در نیمه شمالی استان، برداشت از نیمه دوم شهریورماه آغاز میشود.
وی افزود: برداشت میگو در استان بوشهر تا آذرماه ادامه خواهد داشت و در این مدت، محصول مزارع مختلف براساس زمان ذخیرهسازی و شرایط رشد برداشت میشود.
رکوردی که نیازمند زیرساخت است
رکورد تولید ۳۰ هزار و ۴۶۰ تن میگو در سال گذشته، برای صنعت آبزیپروری بوشهر یک دستاورد مهم است، اما حفظ و تکرار این رکورد نیازمند توجه همزمان به همه حلقههای زنجیره تولید است.
افزایش سطح زیرکشت بدون تأمین برق پایدار، توسعه تولید بدون کنترل بیماری، افزایش محصول بدون توسعه بازار و رشد صادرات بدون ارتقای کیفیت، نمیتواند به توسعه پایدار منجر شود.
از سوی دیگر، توسعه کارخانههای فرآوری میگو میتواند ارزش افزوده بیشتری برای محصول استان ایجاد کند و زمینه صادرات محصولات فرآوریشده را فراهم سازد.
در چنین شرایطی، بوشهر میتواند از یک تولیدکننده عمده میگوی خام به قطب کامل آبزیپروری کشور تبدیل شود؛ قطبی که در آن تکثیر، پرورش، فرآوری، بستهبندی، زنجیره سرد، صادرات، فناوری و آموزش در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
با توجه به برنامهریزی برای افزایش سطح مزارع در سال ۱۴۰۵، اکنون فرصت مناسبی برای اصلاح نقاط ضعف و تثبیت دستاوردهای صنعت میگوی استان فراهم شده است.
اگر زیرساختها متناسب با رشد تولید توسعه یابد و چالشهای انرژی، بیماری، نهاده و بازار به شکل علمی مدیریت شود، رکورد ۳۰ هزار تن میتواند نه سقف تولید، بلکه نقطه آغاز مرحله جدیدی از جهش صنعت میگوی بوشهر باشد.
نظر شما