خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
روزنامه گاردین گزارش داد که مجلس نمایندگان آمریکا برای سومین بار با تصویب قطعنامه اختیارات جنگی، خواستار پایان دادن به جنگ ایران شد. این رأیگیری با نتیجه ۲۲۰ موافق در برابر ۲۰۴ مخالف انجام شد و چند جمهوریخواه دیگر نیز به دموکراتها پیوستند. این اقدام، آخرین رأیگیری مجلس پیش از انتخابات میاندورهای است و هیچیک از این قطعنامهها تاکنون به میز ترامپ نرسیده که به احتمال قریب به یقین آن را وتو خواهد کرد.
این گزارش میافزاید که رأیگیری ساعاتی پس از انتشار گزارش دفتر بودجه کنگره (CBO) انجام شد که نشان میداد هزینه جنگ حداقل ۳۸ میلیارد دلار بوده و بازسازی ذخایر موشکهای دفاعی آمریکا احتمالاً «حداقل پنج سال» زمان خواهد برد. بر اساس این گزارش، هزینه جنگ به ازای هر ماه ادامه آن، حدود ۳ میلیارد دلار افزایش مییابد. دفتر بودجه کنگره هشدار داد که کمبود رهگیرهای پاتریوت، تاد و موشکهای دریایی در یک رویارویی فرضی بر سر تایوان «بهویژه مشکلساز» خواهد بود، زیرا چین زرادخانه بزرگی از موشکهای بالستیک و کروز در اختیار دارد و آن را گسترش میدهد.
گاردین میافزاید که گزارش بازرس کل پنتاگون نیز که روز دوشنبه منتشر شد، تأیید کرد آمریکا تنها تا ۳۰ ژوئن ۲۲.۳ میلیارد دلار صرف مهمات کرده و مجموع هزینهها ۳۳.۴ میلیارد دلار بوده است. این گزارش از «کمبودهای راهبردی در ذخایر و گلوگاههای پایگاه صنعتی برای تأمین مجدد مهمات» خبر داد. دفتر بودجه کنگره همچنین اعلام کرد که افزایش قیمت انرژی ناشی از اختلال در تنگه هرمز، تورم را نیم درصد بیشتر از برآوردهای قبلی افزایش داده است. قیمت نفت برنت نیز از ۶۴ دلار پیش از جنگ به ۱۰۳ دلار در اوج رسید.
روزنامه یواسای تودی در یادداشتی به قلم نیکول راسل نوشت که جنگ ایران که دونالد ترامپ با هدف جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای آغاز کرد، پس از نزدیک به هفت ماه نه تنها به نتیجهای نرسیده، بلکه به اختلال اقتصادی جدی و نارضایتی فزاینده حتی در میان جمهوریخواهان منجر شده است. بر اساس این گزارش، حملات پهپادی انصارالله یمن به خط لوله شرق-غرب عربستان، ذخایر راهبردی نفت آمریکا را به ۲۸۵ میلیون بشکه یعنی پایینترین سطح از سال ۱۹۸۲ رسانده است. قیمت نفت برنت از مرز ۱۰۹ دلار و نفت آمریکا به حدود ۱۰۵ دلار رسیده که بالاترین سطح ۱۶ هفته اخیر است.
این یادداشت میافزاید که قیمت بنزین در آمریکا به ۴.۳۲ دلار در هر گالن و گازوئیل به رکورد بیسابقه ۶ دلار رسیده است. تورم سالانه نیز به ۳.۴ درصد افزایش یافته است. نظرسنجی جدید انبیسی نیوز نشان میدهد ۷۰ درصد رأیدهندگان مدیریت ترامپ در این جنگ را تأیید نمیکنند و حمایت قاطع جمهوریخواهان از ۱۸ واحد کاهش یافته و به ۳۰ درصد رسیده است. در میان حامیان «ماگا»، این کاهش ۲۱ واحدی بوده است.
نویسنده با اشاره به وعدههای مکرر و ناکام ترامپ، از جمله آخرین تهدید به تحریمهای جدید و ادعای «ایران میخواهد توافق کند»، تصریح میکند که شرط میبندد حکومت ایران حتی پستهای او را نمیخواند، چه رسد به اینکه نگران شود. وی با مقایسه اشتباه ترامپ در قیاس ایران با ونزوئلا، نتیجه میگیرد که رئیسجمهور آمریکا در ایران «گیر افتاده و هیچ برنامه واقعی جز وعده پایان جنگ پس از انتخابات میاندورهای ندارد.» این یادداشت پرسش اساسی را مطرح میکند: «جنگ ایران ثبات اقتصادی، اعتبار و توجه رئیسجمهور را از آمریکاییها میگیرد. اما به چه بهایی؟»
نشریه تایم در گزارشی به آخرین وضعیت مذاکرات صلح ایران و آمریکا پرداخت و نوشت که در هفتمین ماه جنگ، هیچ جدول زمانی روشنی برای پایان درگیریها وجود ندارد. دونالد ترامپ که در ابتدا پیشبینی کرده بود جنگ چهار تا پنج هفته طول بکشد، اکنون میگوید آمریکا «آماده» ازسرگیری مذاکرات است و مدعی شده ایران «به سرعت و به شدت خواهان توافق است.» اما محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی ایران، با لحنی قاطع پاسخ داد: «با سیگنالهای متناقض رئیسجمهور آمریکا گمراه نشوید. تا تحقق شروط ایران، هیچ مذاکرهای در کار نخواهد بود. نقطه.»
علی واعظ از گروه بینالمللی بحران به تایم میگوید که موفقیت مذاکرات آتی بستگی به رویکرد ترامپ دارد: «اگر رویکرد او حداکثری باشد، شانسی برای موفقیت ندارد.»
تایم میافزاید که تصرف جزیره پریم در تنگه بابالمندب توسط انصارالله یمن، اهرم فشاری جدیدی به ایران داده است. حجم نفت عبوری از بابالمندب از ۵.۶ میلیون بشکه در روز در سهماهه اول به ۸.۱ میلیون در سهماهه دوم رسیده است. دانیل بنایم، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، میگوید: «در رقابت ارادههای اقتصادی، دریای سرخ به عنوان دریچه اطمینان برای انسداد تنگه هرمز عمل کرده است.» تایم در پایان با اشاره به تردد تنها ۱۰ کشتی از تنگه هرمز در روز دوشنبه در مقابل ۱۳۸ فروند پیش از جنگ، تصریح میکند که این رقابت میان توانایی آمریکا برای دور زدن محدودیتها و توانایی ایران برای اعمال محاصره، تعیینکننده آینده مذاکرات است.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای با عنوان «از هرمز تا بابالمندب؛ گسترش نفوذ ایران از طریق حوثی ها و بهکارگیری امنیت کشتیرانی» نوشت: گذرگاههای دریایی خاورمیانه، اعم از تنگه هرمز و بابالمندب، از مسیرهای تجاری به عرصه رقابت بر سر نفوذ منطقهای تبدیل شدهاند.
نویسنده تأکید می کند که ایران با بهرهگیری از جغرافیای دریایی و حمایت از گروههای مسلح همسو، دامنه فشار خود بر رقبایش را گسترش داده و حوثیها در یمن حلقهای مهم در این راهبرد هستند. به نوشته مقاله، حمایت نظامی، فنی و سیاسی ایران از حوثیها، توانایی موشکی، پهپادی و دریایی آنان را افزایش داده و تهدید کشتیرانی بینالمللی را از سواحل یمن تا بابالمندب گسترش داده است و در عین حال تأکید میکند حوثیها صرفاً ابزار ایران نیستند و اهداف داخلی خود را دنبال میکنند، اما میان اهداف دو طرف همپوشانی راهبردی وجود دارد.
مقاله تأمین امنیت بابالمندب را صرفاً با حضور نیروهای دریایی کافی نمیداند و بر بازگرداندن کنترل دولت یمن بر سرزمین، سواحل، بنادر و جزایر، تقویت نیروهای دولتی، همکاری منطقهای و بینالمللی و مقابله با منابع حمایت خارجی از حوثیها تأکید دارد.
المیادین در مقاله ای توضیح میدهد که اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز میتواند از طریق افزایش قیمت نفت، هزینه حملونقل، بیمه، تولید و در نهایت تورم، بر تصمیمهای بانکهای مرکزی اثر بگذارد. پیش از جنگ، روزانه حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت و فرآورده از هرمز عبور میکرد و همین اهمیت جغرافیایی، آن را به یکی از نقاط حساس اقتصاد جهانی تبدیل کرده است.
مقاله می افزاید: اقتصاد جهانی تاکنون با استفاده از افزایش تولید خارج از خلیج فارس و برداشت از ذخایر راهبردی و تجاری، بخشی از شوک نفتی را جذب کرده است؛ اما کاهش ذخایر، توان مقابله با بحرانهای بعدی را محدود میکند. افزایش قیمت انرژی همچنین هزینه صنعت، کشاورزی، حملونقل، مواد غذایی و دستمزدها را بالا میبرد و میتواند تورم را پایدارتر کند.
نویسنده تأکید می کند که این وضعیت فدرال رزرو را با دشواری مواجه میکند؛ زیرا افزایش نرخ بهره میتواند رشد و اشتغال را تضعیف کند، اما کاهش آن ممکن است تورم را تشدید کند. نرخ بهره بالا نیز هزینه وام، بدهی دولت و کشورهای درحالتوسعه را افزایش داده و با تقویت دلار، فشار بیشتری بر واردکنندگان نفت وارد میکند. در نتیجه، شوک هرمز میتواند حتی پس از کاهش قیمت نفت، آثار مالی و تورمی خود را برای مدت طولانی حفظ کند.
رأی الیوم در مقاله ای با عنوان «ده دلیل دشمنی آمریکا با ایران»، ریشه این تقابل را در پایداری و استقلال ایران، مخالفت جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل از زمان انقلاب ۱۹۷۹، حمایت تهران از گروههای مقاومت و به چالش کشیدن منافع آمریکا در منطقه میداند. به باور او، واشنگتن همچنین نگران گسترش الگوی استقلال ایران در کشورهای عربی است و همکاری تهران با روسیه در جنگ اوکراین را یکی دیگر از عوامل تنش میداند.
نویسنده معتقد است آمریکا حضور خود در منطقه را با حمایت از اسرائیل و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توجیه میکند، در حالی که به ادعای او، ایران چنین سلاحی ندارد. او همچنین استدلال میکند که برخی کشورهای خلیج فارس ایران را تهدید اصلی خود میدانند و همین امر در شکلگیری سیاست آمریکا علیه تهران مؤثر بوده است. الأشعل در ادامه از سیاستهای ترامپ و حمایت آمریکا از اسرائیل انتقاد کرده و پیشبینی میکند ادامه این روند به کاهش نفوذ آمریکا در منطقه و تغییر موازنههای سیاسی منجر شود.
رسانه های روسیه و چین
اینترفاکس روسیه در گزارشی با عنوان «مسکو روندی برای حلوفصل مسئله ایران بر اساس شروط آمریکا و اسرائیل نمیبیند» نوشت سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، اعلام کرده است در تحولات پیرامون ایران نشانهای از حرکت به سمت حلوفصل سیاسی بر مبنای شروطی که واشنگتن و اسرائیل به منطقه تحمیل میکنند، وجود ندارد.
به گفته ریابکوف، آمریکا و اسرائیل همچنان سیاست «فشار و مداخله مستقیم نظامی» در تحولات منطقه را دنبال میکنند؛ رویکردی که به گفته او با وجود ابتکارات و اظهارات درباره احتمال پایان قریبالوقوع درگیری، ادامه دارد. اینترفاکس در گزارشی اقتصادی نیز به نقل از منابع بلومبرگ نوشت عربستان سعودی در تلاش است خط لوله نفت «شرق–غرب» را که هفته گذشته بر اثر حملات پهپادی از مدار خارج شد، طی روزهای آینده با حدود نیمی از ظرفیت قبلی دوباره فعال کند.
شرکت آرامکو قصد دارد با دور زدن بخش آسیبدیده، انتقال نفت را بهصورت محدود از سر بگیرد و تعمیر کامل خط لوله حدود شش هفته زمان خواهد برد. این خط لوله با ظرفیت تقریبی ۷ میلیون بشکه در روز، نفت عربستان را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند و امکان صادرات نفت بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میسازد.
چاینا دیلی در گزارشی با عنوان «تنشها در خاورمیانه در پی حملات تازه افزایش یافت» نوشت در حالی که حملات متقابل انصارالله یمن و نیروهای مورد حمایت عربستان ادامه دارد، اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز نیز بر نگرانیهای منطقهای افزوده است.
این رسانه به نقل از ائتلاف تحت رهبری عربستان گزارش داد حملات موشکی و پهپادی انصارالله در روز دوشنبه ۱۳ غیرنظامی را زخمی و به هفت خانه و دو خودرو آسیب زده است. انصارالله نیز اعلام کرد در واکنش به بیش از ۳۰۰ حمله هوایی عربستان به مناطق تحت کنترل این گروه، دهها موشک بالستیک و پهپاد به پایگاه هوایی ملک خالد شلیک کرده است.
چاینا دیلی با اشاره به آوارگی بیش از ۱۰۰ هزار نفر در یمن طی روزهای اخیر، اهمیت فزاینده بابالمندب در کنار تنگه هرمز را برجسته کرد.
در همین حال، سپاه پاسداران اعلام کرد نفتکش «ال گایا» پس از ورود به منطقه ممنوعه جنوب هرمز با مین دریایی برخورد کرده و منفجر شده است؛ ادعایی که فرماندهی مرکزی آمریکا آن را رد کرد و گفت نفتکش ماه گذشته هدف موشک ایرانی قرار گرفته بود.
این رسانه همچنین از رهگیری و انهدام چهارمین پهپاد آمریکایی امکیو-۱ توسط سپاه طی چند روز خبر داد و به اختلاف مواضع ترامپ و مقامهای ایرانی درباره احتمال مذاکره پرداخت.
نظر شما