به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در نشست خبری که با اصحاب رسانه برگزار شد، با اشاره به ضرورت بازدید میدانی از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری استان‌های مختلف اظهار کرد: پیشنهاد می‌کنم برنامه‌ریزی لازم برای سفر به استان هرمزگان با تمرکز بر ظرفیت‌های گردشگری دریایی و صنایع دستی و همچنین بازدید از یکی دیگر از استان‌های دارای ظرفیت تاریخی و فرهنگی، از جمله اصفهان یا فارس، انجام شود.
صالحی‌امیری با اشاره به آغاز فرایند راهبری یکی از پروژه‌های مهم تاریخی و فرهنگی کشور در اصفهان گفت: پروژه‌ای با حدود ۶۹ هزار مترمربع فضا در یکی از نقاط مهم شهر اصفهان در دستور کار قرار گرفته است که هدف از آن، ایجاد یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های موزه‌ای و فرهنگی ایران است.
وی افزود: برای پیشبرد این طرح، دو ساختار در نظر گرفته شده است؛ شورای راهبری به ریاست استاندار و با حضور مسئولان و متخصصان مرتبط، و شورای سیاست‌گذاری در تهران با مشارکت وزیر و صاحب‌نظران و باستان‌شناسان برجسته.
به گفته وی، این ساختارها با هدف هماهنگی تخصصی، سیاست‌گذاری و پیشبرد برنامه‌های مرتبط با این پروژه شکل گرفته‌اند.
تسهیل تردد گردشگران و تقویت تعاملات مرزی
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به ظرفیت گردشگری مرزی کشور تصریح کرد: فعال‌سازی گردشگری زمینی با کشورهای همسایه، به‌ویژه در مناطق مرزی، از موضوعاتی است که باید با همکاری استانداران و دستگاه‌های مسئول دنبال شود.
وی با اشاره به تردد روزانه ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر از جنوب عراق و استان بصره به آبادان، بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، گفت: بخشی از این ترددها با اهداف درمانی، خرید و استفاده از خدمات انجام می‌شود و این ظرفیت می‌تواند در توسعه گردشگری و رونق اقتصادی مناطق مرزی نقش مؤثری داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح فرایندهای اداری اظهار کرد: بروکراسی می‌تواند مانعی در مسیر توسعه باشد و عبور از این مانع مستلزم اصلاح نظام تصمیم‌گیری، افزایش شفافیت و تسهیل فرایندهای اجرایی است.
حمایت از اشتغال روستایی و توسعه بوم‌گردی
صالحی‌امیری همچنین با اشاره به اهمیت توسعه اقتصادی مناطق محروم و روستاها گفت: حمایت از اشتغال روستایی، صنایع دستی و بوم‌گردی از محورهای مورد توجه وزارتخانه است و باید زمینه فعالیت آسان‌تر سرمایه‌گذاران و فعالان این بخش‌ها فراهم شود.
وی از پیگیری برنامه‌ای با حجم اعتبارات بیش از ۱۲ همت در این حوزه خبر داد و افزود: در همین راستا، نشست‌هایی با مدیران عامل و اعضای هیئت‌عامل دو بانک کشور برای بررسی راهکارهای تأمین مالی و فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری برگزار شده است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از توافق با بانک‌ها برای توسعه زیرساخت‌های صنایع دستی و بوم‌گردی خبر داد و گفت: تسهیل صادرات صنایع دستی و ایجاد بازارچه‌ها در شهرها و مناطق مرزی از برنامه‌های این وزارتخانه است.
صالحی‌امیری با اشاره به افتتاح بارگاه شمس تبریزی اظهار کرد: توسعه فرهنگی حتی در شرایط جنگ و تهدید متوقف نخواهد شد. مسیر گردشگری عرفانی از عطار و بایزید بسطامی تا سهروردی، خوی و قونیه، برنامه جدیدی است که با هدف معرفی ظرفیت‌های عرفانی و فرهنگی ایران دنبال می‌شود.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام کرد: طی دو سال گذشته، ۱۳۷ پروژه زیرساخت گردشگری با سرمایه‌گذاری ۱۳۲ همت در کشور به بهره‌برداری رسیده و بیش از سه هزار پروژه نیز در دستور کار قرار دارد که تکمیل آنها تا پایان دولت پیگیری می‌شود.
صالحی‌امیری با تأکید بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری کشور گفت: تولید محتوای فاخر و چندزبانه و فعال‌سازی طرح «ایران‌ویزا» با هدف معرفی زیبایی‌ها و جاذبه‌های ایران به مخاطبان جهانی دنبال می‌شود.
وی اعتمادسازی برای ایرانیان خارج از کشور و تسهیل رفت‌وآمد آنان به سرزمین مادری را از برنامه‌های وزارتخانه برشمرد و گفت: تلاش می‌کنیم زمینه‌ای فراهم شود تا ایرانیان خارج از کشور بتوانند با اطمینان خاطر به ایران سفر کنند و رفت‌وآمد آسان‌تری داشته باشند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در توسعه کشور تصریح کرد: نگاه وزارتخانه به رسانه، تشریفاتی یا توجیهی نیست؛ بلکه رسانه‌ها باید به‌عنوان شرکای توسعه در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نقش‌آفرینی کنند.
هزار نیروی جدید به حفاظت از میراث فرهنگی اضافه شد
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با تشریح اقدامات این وزارتخانه برای حفاظت از آثار تاریخی کشور، بر ضرورت تقویت یگان حفاظت، همکاری دستگاه‌های مسئول و افزایش آگاهی عمومی تأکید کرد.
وی با اشاره به افزایش ظرفیت نیروی انسانی حفاظت میراث فرهنگی اظهار کرد: در دو سال گذشته، هزار نفر به ظرفیت نیروهای حفاظت اضافه شده‌اند تا حفاظت و صیانت از دارایی‌های تاریخی کشور با جدیت بیشتری دنبال شود.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: علاوه بر تقویت یگان حفاظت، باید از ظرفیت شوراهای تأمین شهرستان‌ها و استان‌ها نیز برای صیانت از آثار تاریخی استفاده کرد. در همین راستا، مکاتبات و گفت‌وگوهایی با استانداران انجام شده است تا هر استان، متناسب با شرایط و ظرفیت‌های خود، سازوکارهای حفاظتی مؤثرتری ایجاد کند.
پیگیری بیش از ۲۵۰۰ پرونده حفاری غیرمجاز
صالحی‌امیری با اشاره به اقدامات قضایی در مقابله با حفاری‌های غیرمجاز گفت: بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی همکاران وزارتخانه و یگان حفاظت، تاکنون بیش از ۲۵۰۰ پرونده در قوه قضائیه در ارتباط با حفاری‌های غیرمجاز تشکیل شده و پیگیری آنها ادامه دارد.
وی افزود: در این پرونده‌ها، روند رسیدگی قضایی دنبال می‌شود و برخی موارد نیز به صدور حکم محکومیت منجر شده است.
ضرورت مردمی‌سازی حفاظت از میراث فرهنگی
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر نقش مردم در حفاظت از آثار تاریخی تصریح کرد: حفاظت از میراث فرهنگی، مانند حفاظت از محیط زیست، باید به یک مسئولیت عمومی و سازمان‌یافته تبدیل شود.
وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد، شوراهای محلی، بسیج، نیروهای انتظامی و سایر دستگاه‌های مسئول و همچنین بهره‌گیری از توان اطلاعاتی و امنیتی در موارد ضروری، از محورهای مورد پیگیری در استان‌هاست.
صالحی‌امیری خاطرنشان کرد: هماهنگی با استانداران برای شکل‌گیری سازوکارهای مشترک حفاظتی در استان‌ها آغاز شده است، اما در کنار اقدامات اجرایی و انتظامی، فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد.
فرهنگ‌سازی؛ راهکار پایدار حفاظت از آثار تاریخی
وی با اشاره به گستردگی آثار و بناهای تاریخی کشور گفت: با توجه به شمار زیاد محوطه‌ها و بناهای تاریخی، امکان حفاظت فیزیکی از همه این آثار صرفاً با اتکا به نیروی انسانی وجود ندارد و باید بخش مهمی از توان کشور به آموزش و فرهنگ‌سازی اختصاص یابد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها، مساجد، نمازهای جمعه، نخبگان و رسانه‌ها می‌توانند در ارتقای آگاهی عمومی درباره ارزش میراث فرهنگی و پیامدهای حفاری غیرمجاز، تخریب و مخدوش‌کردن آثار تاریخی نقش مؤثری ایفا کنند.
هشدار درباره انتشار اخبار تأییدنشده حفاری‌های غیرمجاز
صالحی‌امیری همچنین با اشاره به گزارش‌های منتشرشده درباره حفاری‌های غیرمجاز اظهار کرد: بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده در وزارتخانه، بیش از ۹۰ درصد ادعاهای دریافتی درباره این موضوع پس از بررسی، فاقد تأیید لازم بوده‌اند.
وی تأکید کرد: این ارزیابی به معنای نادیده‌گرفتن گزارش‌ها نیست؛ بلکه همه گزارش‌های دریافتی باید بررسی شوند و در صورت احراز تخلف، اقدامات قانونی لازم انجام گیرد.
وی با اشاره به یکی از گزارش‌های اخیر درباره حفاری در یک نقطه از کشور گفت: پس از دریافت گزارش، موضوع از طریق یگان حفاظت، دادستانی مرکز استان و دستگاه‌های انتظامی و مسئول پیگیری شد و هشدارهای لازم نیز به مسئولان مربوطه داده شد.
بیش از ۲۵۰۰ پرونده برای حفاری‌های غیرمجاز تشکیل شده است
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تشریح اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از آثار تاریخی کشور، گفت: در چهار محور به‌صورت هم‌زمان برای صیانت از میراث فرهنگی اقدام می‌شود، اما این اقدامات به‌تنهایی کافی نیست و باید ظرفیت‌های محلی و مشارکت عمومی نیز تقویت شود.
وی با اشاره به تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی اظهار کرد: طی دو سال گذشته هزار نفر به ظرفیت این یگان اضافه شده‌اند تا حفاظت و صیانت از دارایی‌های تاریخی و میراثی کشور با توان بیشتری دنبال شود.
وزیر میراث فرهنگی افزود: در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها نیز باید از ظرفیت اعضای شورای تأمین و سایر مجموعه‌های مسئول برای حفاظت از آثار تاریخی استفاده شود. در همین زمینه با استانداران مکاتبه و گفت‌وگو شده است تا هر استان، علاوه بر ظرفیت یگان حفاظت، سازوکارهای تکمیلی و محلی خود را برای صیانت از میراث فرهنگی ایجاد کند.
وی، پیگیری‌های قضایی را یکی دیگر از محورهای اصلی حفاظت از آثار تاریخی دانست و گفت: بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی همکاران میراث فرهنگی و یگان حفاظت، تاکنون بیش از ۲۵۰۰ پرونده در ارتباط با حفاری‌های غیرمجاز در قوه قضاییه تشکیل شده و در حال پیگیری است. بخشی از این پرونده‌ها نیز به صدور حکم و محکومیت متخلفان منجر شده است.
وزیر میراث فرهنگی با تأکید بر ضرورت گسترش مسئولیت اجتماعی در حفاظت از آثار تاریخی تصریح کرد: حفاظت از میراث فرهنگی، مانند حفاظت از محیط زیست، باید به یک مسئولیت جمعی تبدیل شود. در این مسیر می‌توان از ظرفیت شوراهای محلی، بسیج، نیروی انتظامی، سپاه و دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی، متناسب با نوع تهدیدها، استفاده کرد.
وی ادامه داد: این رویکرد در تعامل با استانداران دنبال می‌شود تا در استان‌ها شبکه‌ای هماهنگ برای شناسایی تهدیدها و حفاظت از آثار تاریخی شکل بگیرد.
وزیر میراث فرهنگی در عین حال، اقدامات فرهنگی و آموزشی را از مهم‌ترین راهکارهای بلندمدت برای حفاظت از میراث کشور دانست و گفت: باید با کمک رسانه ملی، رسانه‌های عمومی و دیگر شبکه‌های اطلاع‌رسانی، سطح آگاهی جامعه درباره اهمیت میراث فرهنگی افزایش یابد.
وی افزود: آموزش و فرهنگ‌سازی باید از مدارس و با همکاری آموزش‌وپرورش آغاز شود و در دانشگاه‌ها، مساجد، نمازهای جمعه و میان نخبگان جامعه نیز ادامه پیدا کند. رسانه‌ها در این زمینه نقش مهمی در آگاه‌سازی عمومی و تقویت حساسیت جامعه نسبت به آثار تاریخی دارند.
وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: حفاظت پایدار از میراث فرهنگی تنها با اقدامات حفاظتی و برخوردهای قضایی محقق نمی‌شود، بلکه به همراهی مردم، تقویت مسئولیت اجتماعی و نهادینه شدن فرهنگ صیانت از آثار تاریخی در جامعه نیاز دارد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با قدردانی از برنامه «ایران‌جان»، این برنامه را اقدامی مؤثر در معرفی جذابیت‌ها، زیبایی‌ها و هویت فرهنگی ایران دانست و گفت: چنین برنامه‌هایی با پرداختن به حوزه‌هایی مانند موسیقی، شعر و ادب و هنر ایرانی، نقش مهمی در شناساندن ظرفیت‌های کشور دارند.
وی با اشاره به اهمیت تقویت شناخت نسل جوان از هویت ملی اظهار کرد: در سال‌های گذشته، آن‌گونه که باید، به معرفی هویت ایران در بستر اجتماعی، به‌ویژه برای فرزندان این سرزمین، توجه نشده است. آموزش‌وپرورش باید شناخت ایران را در نظام آموزشی تقویت کند و دانشگاه‌ها نیز می‌توانند با اختصاص واحدهای درسی مرتبط با فرهنگ و تمدن ایران، در این زمینه نقش‌آفرین باشند.
وزیر میراث فرهنگی افزود: همه دستگاه‌های فرهنگی کشور باید در قبال معرفی ایران احساس مسئولیت کنند و وزارت میراث فرهنگی نیز به دلیل ماهیت مأموریت خود، وظیفه‌ای اساسی در این زمینه بر عهده دارد.
وی تصریح کرد: هرچه مردم، به‌ویژه نسل جوان، شناخت بیشتری از ظرفیت‌ها، جذابیت‌ها و پیشینه تمدنی ایران پیدا کنند، دلبستگی آنان به کشور افزایش می‌یابد. تقویت این دلبستگی می‌تواند به تعمیق همبستگی اجتماعی و افزایش مشارکت جمعی در دفاع از منافع ملی منجر شود.
وزیر میراث فرهنگی با تأکید بر اینکه مقاومت تنها به عرصه نظامی محدود نمی‌شود، گفت: مقاومت زمانی عمق بیشتری پیدا می‌کند که به یک باور و اراده اجتماعی تبدیل شود و مردم در کنار یکدیگر برای دفاع از ایران و منافع ملت ایستادگی کنند. از این رو، افزایش شناخت و دلبستگی ایرانیان به کشور، به‌ویژه در میان جوانان، اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی با اشاره به اقدامات این وزارتخانه در زمینه معرفی ایران اظهار کرد: در استان‌های مختلف مأموریت‌هایی برای معرفی ظرفیت‌های بومی تعریف شده و در ساختار این مجموعه نیز مؤسسه‌ای با هدف تولید محتوای مرتبط با ایران ایجاد شده است. همچنین در برخی استان‌ها، تولید محتوا با استفاده از فناوری‌های جدید آغاز شده و این روند ادامه خواهد یافت.
وی افزود: در سفرهای خارجی نیز مجموعه‌ای از تولیدات و محتوای معرفی ایران همراه هیئت‌های اعزامی ارائه می‌شود تا ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی کشور به مخاطبان بین‌المللی معرفی شود.
وزیر میراث فرهنگی با بیان اینکه اقدامات انجام‌شده همچنان کافی نیست، تأکید کرد: همه دستگاه‌های اجرایی، مؤسسات فرهنگی، فرهنگستان‌ها و مجموعه‌های هنری و سینمایی باید در مسیر معرفی جذابیت‌های ایران به ایرانیان و جهانیان گام بردارند.
وی با اشاره به نقش موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی در بازنمایی هویت ملی گفت: افتتاح موزه‌ها، توسعه مجموعه‌هایی مانند حافظیه و پیگیری طرح‌هایی همچون موزه بزرگ، فرصتی برای معرفی فرهنگ، تمدن و مشاهیر ایران است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای رفع موانع گردشگری خارجی گفت: از ابتدای فعالیت دولت، شناسایی و رفع گره‌های اصلی گردشگری در دستور کار قرار گرفت که یکی از مهم‌ترین آنها، نبود سازوکار مشخص برای تبدیل ارز گردشگران خارجی به ریال در داخل کشور بود.
وی افزود: پیش از این، گردشگران خارجی پس از ورود به کشور، برای تبدیل ارز خود به ریال با محدودیت‌هایی مواجه بودند و ناچار می‌شدند از طریق دلالان و واسطه‌ها اقدام کنند؛ فرایندی که نظارت کافی بر نرخ تبدیل ارز و نحوه هزینه‌کرد آن وجود نداشت و می‌توانست زمینه‌ساز تخلف و سوءاستفاده شود.
وزیر میراث فرهنگی ادامه داد: طی دو سال گذشته، مذاکرات متعددی با بانک مرکزی و شبکه بانکی انجام شد تا امکان تبدیل ارز گردشگران در داخل کشور و از طریق یک سازوکار رسمی و قابل نظارت فراهم شود. با این حال، اختلاف میان نرخ‌های رسمی و نرخ رایج در بازار غیررسمی، یکی از موانع اصلی اجرای این طرح بود.
وی با اشاره به نشست اخیر مشهد با حضور جمعی از اعضای دولت و مسئولان مرتبط اظهار کرد: در این نشست، پنج مصوبه برای رفع موانع گردشگری به دست آمد که یکی از مهم‌ترین آنها، توافق درباره تعیین نرخ تبدیل ارز گردشگران بر مبنای نرخ بازار غیررسمی، پس از کسر کارمزد منطقی، بود.
وزیر میراث فرهنگی با تشریح سازوکار پیش‌بینی‌شده برای کارت گردشگری گفت: گردشگران خارجی می‌توانند با استفاده از این کارت، ارز خود را به ریال تبدیل کنند و هزینه‌های سفر، از جمله اقامت در هتل، حمل‌ونقل، رستوران و خرید سوغات را بپردازند. همچنین، امکان بازگشت به شعبه مربوط و دریافت ارز بر اساس نرخ اولیه خرید نیز در سازوکار این طرح پیش‌بینی شده است.
وزیر میراث فرهنگی همچنین از توافق درباره تسهیل رفت‌وآمد اتباع خارجی در ایران به‌عنوان یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در نشست مشهد یاد کرد و افزود: در این نشست، موضوعات دیگری نیز با هدف رفع موانع و توسعه گردشگری مورد بررسی قرار گرفت.
نظر شما