گلیم نقش برجسته؛ ظرفیتی در ایلام برای تولید یک کالای ملی

به گزارش خبرنگار مهر، از آنجایی که فرهنگ مردم استان ایلام با طبیعت زیبا و بکر این سرزمین کوهستانی گره خورده است، در این استان صنایع دستی منحصر به فردی تولید می شود.

یکی از این صنایع دستی، گلیم نقش برجسته است که از نظر اصالت و تولید، مهمترین و شاخص ترین صنعت دستی و بومی استان ایلام محسوب می شود.

صنایع دستی استان از لحاظ بافته ها غنی بوده و در زمینه گلیم نقش برجسته و انواع فرش دستباف یکی از استان های ممتاز کشور است و این دو رشته قابلیت زیادی برای صادرات دارا هستند.

صنایع دستی ریشه در آداب، رسوم، سنت ها و فرهنگ غنی کشورمان دارد این هنر صنعت قرون متمادی است که برای گروه های کثیری از مردم، کار، شغل و درآمد ایجاد کرده و در زندگی آنها از جنبه های مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جایگاه شایسته و والایی دارد.

نگاهی اجمالی به آمارها بیانگر این است که سهم صنایع دستی از درآمد ناخالص ملی 3.2 درصد از فرصت های اقتصادی کشور است در حالی که سهم شرکت های بزرگ خودروسازی 2.8 درصد است و این نشانگر تاثیرگذاری صنایع دستی در اقتصاد ملی است.

گلیم‌ نقش‌برجسته به عنوان یکی از مهمترین و اشتغالزاترین رشته‌های صنایع دستی ایلام برای کسب بازارهای داخلی و خارجی نیازمند تبلیغات و حضور گسترده‌ تر در نمایشگاه‌هاست.

با توجه به نزدیکی استان ایلام به مرز بین المللی مهران، بیشترین میزان صادرات گلیم نقش برجسته استان به کشور عراق بوده و این محصول از ظرفیت خوبی برای صادرات برخوردار است.

در این نوع گلیم، زمینه بافت ساده (صوفی‌بافی) و نقوش آن گره کامل (گره ترکی) قالی است که بعد از بافت، نقوش آن برجسته‌تر از زمینه می‌شود.

تلفیق هنر گلیم‌بافی با فرش‌بافی، استفاده از رنگ‌ها و نقوش زیبای ایرانی و ارزان بودن گلیم نقش‌برجسته نسبت به فرش از مزایای این دست‌‌بافته اصیل ایلامی است.

ظرفیتهای گلیم نقش برجسته می تواند کمک فراونی به اقتصاد و درآمد مردم استان ایلام کند و این مهم با ورود بخش خصوصی توسعه بیشتری نیز پیدا خواهد کرد.

امروزی بودن گلیم نقش برجسته و زیبایی تلفیق هنر گلیم بافی با فرش بافی، استفاده از رنگها و نقوش زیبای ایرانی در ساخت گلیم نقش برجسته، ارزان بودن این نوع گلیم نسبت به گلیم های دیگر و جاجی، سبک بودن و استفاده های متعدد از این نوع گلیم و ... باعث شده است که این هنر اصیل نه تنها به جایگاه اصلی خود در این استان برسد بلکه به عنوان یکی از عوامل رشد اقتصادی استان محسوب شود.

در حال حاضر در استان بافندگان بسیاری به بافت گلیم نقش برجسته مشغول هستند، به همین دلیل این صنایع برای گسترش غنای فرهنگی منطقه و جذب گردشگر و در نتیجه رونق اجتماعی و اقتصادی استان ایلام نقش قابل توجهی دارد.

از سوی دیگر نبود تبلیغات گسترده برای شناسایی و معرفی گلیم نقش برجسته ایلام باعث شده است تا این صنعت دستی نتواند جایگاه جهانی همانند سایر صنایع را به خود اختصاص دهد و همین عوامل بر میزان درآمد بافندگان تاثیر نامطلوبی دارد.

برای معرفی و رونق بخشیدن به گلیم نقش برجسته می توان با همکاری، همدلی و بهره گیری از کلیه ظرفیت های نهادها، اشخاص حقوقی، بخش ها و دوستداران این صنعت اقدامات مفیدی انجام داد.

همچنین بخش خصوصی نیز می تواند از ظرفیت های صنایع دستی استان ایلام به خصوص در تولید گلیم نقش برجسته برای اشتغال و اقتصاد استان استفاده کند و مسئولان نیز می توانند با ارائه تسهیلات به افراد واجد شرایط از این فرصت برای افزایش اشتغالزایی استفاده کنند.

معاون صنایع دستی استان ایلام در گفتگو با خبرنگار گفت: در استان ایلام سالانه 750 تخته گلیم نقش برجسته تولید می شود، که این میزان گلیم نقش برجسته تولید شده در استان ایلام به دست بیش از 1800 بافنده زن در 70 کارگاه بافته می شود. شهرستان های ایلام، شیروان چرداول و آبدانان رتبه اول تا سوم تولید گلیم نقش برجسته را به خود اختصاص داده اند.

حمید بختیاری اظهار داشت: در گلیم نقش برجسته که طبق نقشه بافته می شود، هماهنگی رنگ و طرح و تقارن نقوش در بافت بر ارزش های هنری آن می افزاید.

وی تصریح کرد: اکنون بیشتر خانوارهای روستایی ایلام به صنایع‌دستی به عنوان فعالیتی سودآور و کمک هزینه معاش خانوارها می‌نگرند اما بسیاری به علت فرا نگرفتن آموزش های اصولی مقدماتی نمی توانند در این عرصه فعالیت کنند.

این مسئول عنوان کرد: امروزه رشته‌های مختلف بومی ‌موجود در استان پس از شناسایی و ارزیابی قابلیت‌های توسعه آموزشی آن رشته‌ها با رشته‌های مرتبط و علاوه بر آن برای پاسخگویی به سلایق مختلف، رشته‌های دیگری نظیر احرامی‌بافی، گلیم نقش برجسته، معرق روی چوب، منبت چوب، سفال و سرامیک، طراحی روی سفال، قلمزنی روی فلز مس و... در این استان راه‌اندازی شده است.

بختیاری تصریح کرد: خانم بافنده ای به نام سحر چلانگر ساکن روستای زنجیره (از توابع شهرستان سرابله استان ایلام) در قسمتی از گلیم بافته خود موفق به اجرای نقشی برجسته با استفاده از گره قالی می‌شود که از آن پس زمینه ای برای رشد و ترویج گلیم نقش برجسته فراهم می‌آید.

وی یادآور شد: صنایع دستی به دلیل فراوانی مواد اولیه، ارزانی، دسترسی آسان به آن، عدم نیاز به سرمایه گذاری بالا، نداشتن آلایندگی زیست محیطی، و ارزش افزوده بالا می تواند بهترین گزینه در جهت رفع بیکاری و ایجاد اشتغال در استان ایلام باشد.