به گزارش خبرنگار مهر، سوزاندن بقایای گیاهی در مزارع پس از برداشت محصول به رغم اینکه جرم محسوب می شود و ممنوع است اما هنوز هم میان کشاورزان کشور از جمله استان البرز رایج است.
رسمی که طی آن کشاورزان استان پس از برداشت محصول، برای داشتن زمینی آماده برای سال بعد اقدام به آتش زدن باقیمانده محصول و کاه و کلش می کنند؛ حال آنکه این مورد از نظر علمی مدتهاست که مردود اعلام شده است.
سوزاندن بقایای محصولات باعث از بین رفتن خاک زراعی میشود که برای تشکیل یک سانتیمتر مربع آن 80 تا 120 سال زمان لازم است، از سوی دیگر با سوزاندن مزارع خاک زراعی به شدت کاهش مییابد و تولید محصول در فصول دیگر سال با کاهش شدیدی مواجه میشود.
همچنین ثابت شده است که این گونه آتشسوزیها باعث از بین رفتن میکرو ارگانیسمهای مفید خاک و افزایش گازهای گلخانهای و گرم شدن کره زمین میشود که خود عامل باز دارنده عملکرد و تولید محصول به شمار میرود.
به گفته کارشناسان سوزاندن بقایای گیاهی در بلند مدت ضمن اثرات نامطلوبی بر کیفیت خاک و کاهش عملکرد محصول باعث افزایش گازهای گلخانه ای در اتمسفر جو شده و عامل تخریب شدید مواد مغذی در سطح خاک می شود.
تحقیقات نشان داده است که بقایای گیاهی یک منبع تجدید پذیر طبیعی و مهم و سرشار از مواد مغذی گیاهی بوده که می تواند همراه با کودهای شیمیایی برای اصلاح خاک و بهبود تغذیه گیاهی مورد استفاده قرار گیرد.
غلط بودن این روش زمانی برجسته تر می شود که به یاد می آوریم 70 درصد مواد آلی خاک از بقایای گیاهی تشکیل شده است و سوزاندن بقایای گیاهی موجب کاهش جذب عناصر غذایی توسط ریشه ها، کاهش ظرفیت نگهداری آب درخاک، کاهش راندمان مصرف آب، کاهش نفوذ پذیری خاک و کاهش فعالیت میکروارگانیسم های خاک می شود.
بی علوفه شدن دام ها با سوزاندن مزارع کشاورزی
بهروز رشیدی کارشناس کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن رد رفتار برخی کشاورزان گفت: سوزاندن بقایا موجب تخریب بافت و ساختمان خاک، افزایش فرسایش خاک و بالا رفتن مصرف کودهای شیمیایی می شود.
وی ادامه این روند را باعث کاهش میزان تولید محصولات زراعی از لحاظ کمی و کیفی دانست و افزو : عدم تأمین علوفه و خوراک مورد نیاز دامها یکی دیگر از مضرات سوزاندن بقایای گیاهی است که با اعمال مدیریت و فرآوری بقایای گیاهی می توان درصد بالائی از کمبود علوفه و سوء تغذیه دامها را مرتفع کرد.
رشیدی با اشاره به اینکه هر یک میلیون تن کاه سوخته شده، حدود 56 هزار تن دی اکسید کربن در هوا آزاد می سازد، تصریح کرد: سوزاندن بقایای کشاورزی اثرات تشدید کننده بر انتشار گازهای گلخانه ای در اتمسفر و آلودگی محیط زیست دارند.
سوزاندن بقایای گیاهی علاوه بر تهدید جدی خاک، خطرات زیست محیطی فراوانی هم به بار آورده و موجب آلودگی هوا می شود؛ اما متاسفانه این بخش موضوع کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
با سوزاندن چند مزرعه کشاورزی کنار هم، خاکستر و دودهای ناشی از آن در بیشتر اوقات فضای مسکونی روستایی یا شهری همجوار را در بر می گیرد و همه ما شاهد مشکلات و عواقب ناشی از آن به صورت بروز انواع حساسیتها، مشکلات تنفسی، آلودگی هوا و در نتیجه نارضایتی عمومی از این موضوع خواهیم بود.
به گفته مسئولان اداره حفاظت محیط زیست شهرستان کرج، طی ماه اخیر چند مورد سوزاندن مزارع توسط کشاورزان مشاهده شده که البته با ورود به موقع موجب پیشگیری از بروز خسارات بیشتری به طبیعت شده است.
فردین حکیمی رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان کرج در این ارتباط در گفتگو با خبرنگار مهر، از سوزاندن یکی از مزارع گندم حوالی مهرشهر کرج خبر داد و گفت: متاسفانه طی روزهای گذشته، یکی از کشاورزان مزرعه گندم حوالی مهرشهر ، پس از برداشت محصول اقدام به آتش زدن بقایا گیاهی کرده و 10 هکتار از مزرعه 70 هکتاری را آتش زد.
وی گفت: به رغم اینکه این اقدام جرم است و مجازات دارد ولی برخی کشاورزان با این توجیه که آتش زدن کاه و کوله موجب تسهیل شخم زدن زمین برای سال بعد می شود، پس از برداشت محصول، زمین را آتش می زنند؛ در حالیکه این امر مورد تایید کارشناسان کشاورزی نیست.
حکیمی افزود: این کشاورزان در اثر ناآگاهی، سهل انگاری و عدم اطلاع از اثرات سوء زیست محیطی اقدام به سوزاندن بقایای گیاهی محصولات کشاورزی می کنند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان کرج با اشاره به فرا رسیدن فصل گرما و برداشت محصول یادآور شد: در ماه جاری شاهد مواردی از آتش سوزی در مزارع کشاورزی بوده ایم که خاکستر و دوده های ناشی از آ در بیشتر مواقع با توجه به نزدیکی با مراکز مسکونی، مشکلاتی را برای ساکنان به وجود آورده است.
کارشناسان به کشاورزان آموزش دهند
وی هدف زارعین از انجام ان کار را از بین بردن آفات گیاهی و علف های هرز باقیمانده در مزارع و ایجاد سهولت بیشتر برای آماده کردن زمینهای کشاورزی اعلام کرد و تاکید کرد: کشاورزان و زارعان باید برای رفع این مشکلات از نظرات کارشناسان و متخصص جهاد کشاورزی استفاده کنند.
وی تصریح کرد: بر اساس قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا، قانون مدیریت پسماندها و ماده 688 قانون مجازات اسلامی، اقدام به هر عملی که موجب الودگی هوا شود و سلامت ساکنان را به خطر اندازد تخلف تلقی شده و اداره حفاظت محیط زیست از آن پیگیری و ممانعت و با متخلفان برخورد خواهد کرد.
به گفته حکیمی ماموران یگان حفاظت اداره حفاظت محیط زیست شهرستان حین گشت و پایش منطقه با این مورد مواجه و با اقدام به موقع مانع ادامه آتش سوزی شدند.
با این حال آنچه در این موضوع بیش از هر امر دیگری مقدم است، لزوم آگاه شدن کشاورزان از این روش غلط و مردود است و البته تغییر روش نیز جز از طریق مسئولان و برگزاری دوره های آموزشی ویژه کشاورزان و مزرعه داران، دست نمی دهد.
نظر شما