سیر در سرزمین زیبایی ها/ از کلیسای چوپان تا کاروانسرای خواجه نظر عباسی

تبریز – خبرگزاری مهر: سرزمین چهارفصل ارس با طبیعت بکر و آثار تاریخی و زمین شناختی ناب، می تواند از گردشگران برای روزهای متوالی پذیرایی کند.

به گزارش خبرنگار مهر،  اگر مسافر منطقه ارس باشید، پس از گشت و گذار در اثر تاریخی سنت استپانوس راه گردشگران در حاشیه رود ارس ادامه می یابد. حاشیه این رود که دومین رود پرآب ایران نیز محسوب می شود بسیار زیبا و شگفت انگیز است. بعد از طی مسافتی 10 دقیقه ای به کلیسایی در 40 متری حاشیه جاده می رسیم. کلیسای چوپان یا نمازخانه چوپان که در زبان محلی به "ناخیرچی" مشهور است. این بنا کنار رودخانه ارس در نوار مرزی ایران و جمهوری خودمختار آذربایجان بر سر راه کلیسای سنت استپانوس ساخته شده و از دیگر کلیساهای ثبت شده در سازمان یونسکو است. "ناخیرچی" اسمی آذری است. ناخیر در ترکی آذری به معنی گله گاو است و "ناخیرچی" به معنی "گاو چران" است.

کلیسای چوپان دارای محوطه ای صلیبی شکل محاط در مستطیل و یک گنبد مرکزی است. گنبد آن بر روی طوقه استوانه‌ای استوار است و شکل خاصی دارد.

این نمازخانه همانطور که در تاریخچه آن آمده است چون مورد استفاده قشر ساده و بی‌آلایش چوپانان بوده است بنای آن نیز مانند زندگی چوپانان ساده و زیبا و بی‌آلایش است. طاق هاي آن نيز به مانند كليساهاي ديگر جناغي شكل می باشد. به راستی ارس و این سرزمین زیبا بهشت تاریخ و تمدن و موهبت های الهی است.

اما برای استفاده بهتر از جاذبه های ارس و عکاسی در نور کافی بهتر است بدون فوت وقت به راه خود ادامه دهیم. صخره ها و کوه های شکیل که در مسیر به سوی رود ارس به نظاره نشسته و خاطرات تلخ و شیرین این  خطه را در دل نهفته دارند زیبایی های شگرفی ایجاد کرده که عاشقان زیبایی ها و هنرمندان را به نظاره و تجسم رازهای پنهانی این طبیعت بکر وادار می کند.

خوب بعد از این به مقصد بعدی مان یعنی کاروانسرای خواجه نظر عباسی رسیده ایم. حاشیه رود ارس و جاذبه های آن زمان10 دقیقه ای از ناخیرچی تا کاروانسرا را به اندازه یک چشم به هم زدن کوتاه کرده است. تاکنون کلیساهای ننه مریم، سنت استپانوس و چوپان را دیده ایم. هرسه جاذبه در مسیر نقطه صفر مرزی ایران با جمهوری خودمختار نخجوان قرار دارند.

کاروانسرای بزرگی است، گویا کاروان های بزرگی در این کاروانسرا به استراحت نشسته اند. محوطه این اثر تارخی را بهسازی کرده اند. در ورودی این بنای با ارزش دربی چوبین و بزرگ قرار دارد. حیاط کاروانسرا بسیار بزرگ است، گویی محلی برای استراحت کاروان ها بوده است.

ظاهر داخلی کاروانسرا طبق تصاویر زیر بوده و به همت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و منطقه آزاد ارس مرمت شده و امروز تبدیل به نمایشگاهی از تصاویر مناظر این منطقه شده است.

همانطور که گفتیم كاروانسراي خواجه نظر (عباسي) یکی از 999 کاروانسرای ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی می باشد.

تاورنيه فرانسوي اين كاروانسرا را ديده و مي نويسد: خواجه نظر يكي از ارامنه معتبري بود كه از جلفا خارج شد و چون در تجارت ترقي كرد و نزد شاه عباس و جانشين او شاه صفي اعتبارات حاصل نمود، او را كلانتر ملت ارامنه كردند و به افتخار وطن اصلي خود جلفا 2 كاروانسراي بزرگ در آنجا بنا كرد كه هنوز در طرفين رودخانه باقي هستند.

جيمز كاروي نيز اين بناي تاريخي را ديده و ياد مي كند: خواجه نظر از ارامنه اي بود كه در زمان شاه عباس به اصفهان به اجبار كوچانده شدند و در آنجا كارش بالا گرفت و مورد عنايت شاه واقع شد ثروت و مكنت كلاني به هم رسانيد و با اجازه شاه بر روي ويرانه هاي زادگاه خود كاروانسراي بزرگي از سنگ و آجر بنا كرد تا مسافراني كه از آب ارس مي گذرند شبي را در آنجا استراحت كنند و سحرگاه راهي سوجيا يا شجاع امروزي شوند.