تبیینی بر مکتب تفکیک با تمرکز بر معرفت دینی

به گزارش خبرنگار مهر، «آنگاه که غبار توهّم، چهره‌ی مظلوم تعقّل را می‌پوشاند و سُکر ظلمت عذار نور را تیره می‌نمایاند، تشویش و اضطراب عرصه بر یقین و اطمینان ضیق نموده و ذائقه‌ی ایمان بر خوان اذواق تلخ می‌نماید. در این گیرودار است که خلوص، غایتی مورد تمنّا و تمنّایی غایی شمرده می‌شود.»

این عبارات، سطور نخستین کتابِ «مکتب تفکیک؛ تذکّر به خدانهادی، نفی خودبنیادی» است که به قلم عباس شاه‌منصوری و از سوی انتشارات خورشید مغرب به آوردگاه اندیشه‌ها ارائه شده است.

نویسنده در این کتاب با تکیه بر «خلوص معرفت دینی» به عنوان مقصود تفکیک، بر آن است ذیل دو عبارت «خدانهادی» و «خودبنیادی» به تبیینی از نگاه مرحوم میرزا مهدی اصفهانی و مکتب تفکیک بپردازد. منظور او از «خدانهادی» این است که همراه با خلقت انسان، معرفت‌های مورد نیاز او برای زندگی سعادتمندانه نیز به او عطا شده و فعل انسان باید متمرکز بر رفتار پس از این معرفت‌ها باشد نه اینکه به دنبال ساختن معرفت باشد.

به گفته‌ نویسنده، میان تکوین و تشریع درز و شکافی نیست تا اندیشه‌های بشری در صدد دفع آن برآمده و مکاتب و نحله‌های مختلف در این عرصه پدیدار شود. آنکه امر و نهی کرده و از انسان بندگی خواسته است، همو خالق است و مقدمات این بندگی را نیز عطا فرموده و با تکیه بر همین نهاد خدایی، باید قدم در راه حرکت نهاد نه اینکه به بهانه کسب معرفت و سنجاق کردن معلومات به هم برای یافتنِ مجهول مطلوب، سرمایه از دست داده و در نهایت، شکاکیت و بی‌سرانجامی را در توشه‌ مخاطبان نهاد.

نویسنده آنگاه در قالب سه گفتار به تبیین همین مطلب پرداخته است. در گفتار نخست، با تحلیل و تأمل در اندیشه‌های خودبنیادی همچون فلسفه و عرفان، نهایت و سرانجام این اندیشه‌ها را پیش روی مخاطب خود می‌نهد.

در گفتار دوم با توقف بر عناوینی همچون «معرفت خداوند»، «عقل»، «علم و معرفت» و «جایگاه انبیاء و اوصیاء علیهم السلام در معرفت دینی»، نگاه مرحوم میرزای اصفهانی را در این موضوعات مورد نظر قرار داده و بی‌نیازی دین و عموم انسانها را به اندیشه‌های خودبنیاد در این موضوعات به تفصیل بیان کرده است. از َسویی نیز نحوه ورود نگاه خودبنیاد به این مسائل را مورد نظر قرار داده و با ذکر شواهدی از روش‌شناسی این اندیشه‌ها، بر عقیم بودن آن‌ها تأکید کرده است.

در گفتار سوم نیز با تذکّر مجدد به گوهر سخن میرزای اصفهانی که تکیه بر مباحث معرفت‌شناسی دارد، نقدهای اندیشمندان بر نگاه ایشان و مکتب تفکیک مورد نظر قرار گرفته است. شاه‌منصوری قائل است این نقدها پیش از آنکه نقد میرزای اصفهانی باشد، نقد برداشت‌های ناراست خود ناقدان از نگاه میرزای اصفهانی است.

این کتاب خواندنی در 415 صفحه و در قطع وزیری به زیور طبع آراسته شده است. علاقمندان می‌توانند با رجوع به سایت انتشارات به آدرس twts.ir نسبت به تهیه کتاب اقدام فرمایند.