خبرگزاری مهر-گروه هنر-آزاده فضلی؛ «سینما» یکی از هنرهای هفتگانه پرطرفدار در میان عموم مردم است که روزانه اخبار بسیاری را در سرویسها و گروههای خبری رسانهها به خود اختصاص میدهد و هنرمندان این رشته به ویژه بازیگران سینما، به نوعی زیر ذرهبین جامعه هستند و به همین دلیل به محلی برای ایجاد حواشی تبدیل میشوند.
سینما با ارائه داستانهای جذاب، تصویرگریهای بصری و پیامهای فرهنگی، توانایی تأثیرگذاری عمیقی بر افراد دارد و این تأثیر ممکن است در ایجاد همدلی، تغییر دیدگاهها، آموزش مفاهیم فرهنگی و حتی شکلگیری رفتارهای اجتماعی مؤثر باشد. در عین حال، تأثیرات مثبت و منفی بستگی به نوع محتوا و نحوه ارائه آن دارد. از آنجایی که تأثیر سینما بر مردم قابل توجه است و میتواند در شکلدهی افکار، احساسات و نگرشها نقش بهسزایی داشته باشد، ما نیز در خبرگزاری مهر درصدد هستیم تا اخبار هفتگی این هنر پرطرفدار و پرحاشیه را به صورتی کوتاه و خلاصه به صورت گزارشی، پیشروی مخاطبان قرار دهیم. البته پس از وقوع جنگ تحمیلی رژیم صهیونی آمریکایی علیه ایران، گزارشهای هفتگی سینمایی منتشر نشد و حالا پس از ۲ ماه از آخرین گزارشی که منتشر شد، درصدد هستیم تا مروری بر وقایع سینمایی این مدت داشته باشیم.
واکنشهای سینمایی به تجاوز آمریکایی صهیونی علیه کشورمان
در این بازه زمانی، سینمای ایران نه به عنوان یک بنگاه اقتصادی، بلکه به عنوان یک نهاد منعطف فرهنگی در میانه بحرانهای ملی و تغییرات کلان سیاسی، فراز و نشیبهای بیسابقهای را تجربه کرد.
نیمه اسفند تحت تأثیر شدید تجاوزات نظامی و شهادت جانسوز حضرت آیتالله خامنهای قرار داشت. در این ایام، فعالیتهای سینمایی از جنبه سرگرمی خارج و به فضایی برای ابراز همبستگی ملی بدل شد؛ تعطیلی پردیسهای سینمایی در این دوران فراتر از یک بخشنامه اداری، در تحلیلهای رسانهای به عنوان همراهی نهاد هنر با بدنه جامعه توصیف شد.
اما، با بازگشایی سینماها در اواخر اسفند، سازمان سینمایی اعلام کرد که با توجه به شرایط جنگی و ایام ماه مبارک رمضان، اولویت با فیلمهایی است که روحیه پایداری و وفاق ملی را تقویت میکنند و فیلمهای «قمارباز» و «نیمشب» که هر ۲ با موضوع محوری جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بود و همچنین «خط نجات» و «بهشت تبهکاران» اکران شدند.
از طرف دیگر، هنرمندان سینما از جمله بازیگران، کارگردانان، تهیهکنندگان، فیلمنامهنویسان و دستاندرکاران سینما نسبت به جنگ تحمیلی علیه ایران و کشتار رژیم صهیونسیتی و آمریکایی در ایران، به انحای مختلف واکنش نشان دادند و در کنار مردم طی ۵۰ روز در صحنه ایستادگی کردند.
در این دوران، موزه سینما نیز با برگزاری گردهماییهایی با عنوان پاتوق سینما در موزه سینمای ایران، بسیاری از هنرمندان و مردم را در کنار یکدیگر جمع کرد.
گامی در راستای نوسازی ساختاری و تمرکززدایی
در حالی که مهدی کرمپور مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم در هفته اول اسفند در گفتگویی با خبرنگار مهر از تاریخ شروع اکران نوروزی خبر داده و جزئیاتی درباره قیمتهای جدید و شناورسازی آنها مطرح کرده بود، اما پس از وقوع جنگ تمامی مصوبات تحت الشعاع قرار گرفت. با آغاز سال نو و انتصاب رهبری جدید، رویکردهای مدیریتی در سینما نیز دستخوش تغییرات راهبردی شد. بر اساس اولین جلسه شورای صنفی نمایش که ۲۳ فروردین برگزار شد، تمرکز ویژهای بر شکستن انحصار پایتخت و هویتبخشی به سینمای کودک صورت گرفت.
در اقدامی بیسابقه، سرگروهی سینماها از انحصار تهران خارج شد و پردیس سیتیسنتر اصفهان به عنوان یکی از سرگروههای اصلی تعیین شد. این حرکت از سوی تحلیلگران به عنوان جدیترین گام در مسیر «عدالت توزیعی در سینما» ارزیابی شد. همچنین، اختصاص «سینما فرهنگ» به عنوان سرگروه تخصصی سینمای کودک و نوجوان، نشاندهنده تغییر نگاه از اکرانهای فصلی به حمایت مستمر از سینمای پایه بود.
در این ۲ ماه، بحثهایی پیرامون «فیلمسوزی» و تراکم آثار پشت خط اکران نیز مطرح بود.
کاهش تعداد سرگروهها از ۸ به ۷ گروه، تدبیری بود که شورای صنفی برای نظمبخشی به نمایش فیلمها اتخاذ کرد تا هر اثر فرصت بیشتری برای دیده شدن توسط مخاطب داشته باشد.
همچنین، دومین جلسه شورای صنفی نمایش روز یکشنبه ۶ اردیبهشت با حضور مهدی کرم پور دبیر شورای صنفی نمایش و نماینده شورایعالی تهیه کنندگان، مجتبی بهزادیان مدیر کل اداره نظارت و ارزشیابی، محمدرضا صابری و هادی اسماعیلی نمایندگان انجمن سینماداران و فاطمه امیرآبادی نماینده سامانه سمفا در محل خانه سینما برگزار شد. در این جلسه افزایش قیمت بلیت مطرح شد که طبق نظر شورا قرار بر این است تا اطلاع ثانوی، افزایش صورت نگیرد.
شور مستندسازی از فجایع جنگ جان گرفت/ مستندساز به مثابه شاهد عینی
جنگ و فجایعی که به تبع آن شکل گرفت، سبب شد جریان مستندسازی جان بگیرد، یعنی مستندسازی دیگر صرفاً یک ثبت ساده وقایع نیست، بلکه به یک موجود زنده و پویا تبدیل شده که وظیفهاش «بیدار نگهداشتن حافظه جمعی» است. در زمان فجایع جنگی، مستندسازی تنها راه مقابله با فراموشی و تحریف تاریخ است. در این دوران، عمق فجایع جنگ سبب شد تا ضرورتِ ثبت حقیقت، به یک جریان زنده، پرحرارت و توقفناپذیر تبدیل شود. نوعی «تولد دوباره» از دل ویرانی، برای آنکه آیندگان بدانند بر انسان چه گذشته است.
در این دوره، مستندسازانی بودند که فعالتر از همیشه، به دل حادثه زدند و آثاری را خلق کردند؛ از فاجعه شهدای دانشآموز میناب تا ویرانههای شهری در جنگ. از جمله دیگر آثاری که خبر ساخت آنها منتشر شد میتوان به ساخت مستند پرتره شهید علی لاریجانی به کارگردانی عارف افشار و تهیهکنندگی محسن یزدی، مستند «ثبت با سند برابر است» به کارگردانی نیما مهدیان، ساخت ۲ فیلم مستند به کارگردانی محمدصادق اسماعیلی درباره شهدای دانشآموز مینابی، ساخت فیلمی از عبدالستار کاکایی درباره انستیتو پاستور ایران و ... اشاره کرد. در این میان مستندسازانی بودند که راشهایی از جنگ گرفتند به امید اینکه آثاری با آنها بسازند و حتی همین راشها زمینه شکلگیری برنامههایی در فضای مجازی شد.
برگزاری نشستهای «سینما گپ»، پویش «وطن به روایت من» و اهدای سیمرغ به جانباز لانچری
در دوران جنگ، برنامههای سینمایی تحت الشعاع قرار گرفتند اما در همین روزها، سلسله جلسات کارگاههای آموزشی پاتوق فیلم کوتاه در تئاتر شهر با عنوان «سینماگپ» حول محورهای کارگردانی و فیلمنامهنویسی در رویداد «برای ایران، سرچشمه هنر» به میزبانی سعید نجاتی مدرس سینما و فیلمساز برگزار شد.
همچنین، فرصت شرکت در دومین پویش «وطن به روایت من» که پیشتر و بر اساس فراخوان، دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ اعلام شده بود، به دلیل محدودیتهای مجازی ناشی از شرایط جنگ تحمیلی و نبود فرصت کافی برای ارائه آثار سینمایی، تا ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ تمدید شد.
در این میان، سعید نجاتی نویسنده و کارگردان سینما، جایزه سیمرغ بلورین فجر را که از سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرده بود، با حضور در منزل حسین محمدی جانباز جنگ رمضان در کرمانشاه، به او تقدیم کرد. حسین محمدی قهرمانی که با قطع ۲ دست و ۲ پا، رزمندهای از نسل جوان دهه هشتاد است که در جنگ رمضان، با دستان و پاهایی که تقدیم کرد، حماسهای جاودانه آفرید.
همچنین دبیرخانه پانزدهمین دوره از جشنواره فیلمهای ١٠٠ ثانیهای فراخوان ویژهای را با عنوان «برای وطن» منتشر کرده است. طبق فراخوان تازهای که دبیرخانه جشنواره فیلم ۱۰۰ پس از آغاز حملات آمریکایی-صهیونی در جنگ رمضان منتشر کرده، آثار ارسالی در این بخش از جشنواره باید در یکی از قالب های داستانی، پویانمایی، هوش مصنوعی و مستند تولید شود. همچنین حداکثر زمان آثار تولیدی با در نظر گرفتن تیتراژ ١٠٠ ثانیه است.
درخواست ۲ سینماگر ایرانی از مجامع هنری سینمایی جهان
نرگس آبیار کارگردان ایرانی و عضو رسمی آکادمی اسکار، در نامهای که به اعضای این آکادمی ارسال کرد از آنها خواست سکوت خود را نسبت به جنگ علیه ایران و کشته شدن کودکان و زنان بشکنند و به این موضوع اعتراض کنند. آبیار همچنین خواستار توجه جامعه هنری جهان به آنچه «فجایع انسانی ناشی از حملات نظامی به ایران» خوانده، شد.
همچنین، اصغر فرهادی کارگردان مطرح سینمای ایران طی یادداشتی از روزهای جنگ نوشت و از سینماگران درخواست کرد نسبت به تجاوز دشمن سکوت نکنند.
۷ درگذشت سینمایی در ۲ ماهی که گذشت
در هفتههای ابتدایی اسفند ۱۴۰۴، سیدعلی میرطالبی دستیار فیلمبردار پیشکسوت سینما پس از تحمل یک دوره بیماری فوت کرد. وی در فیلمهای سینمایی «انفجار در اتاق عمل»، «روزنه»، «کنار برکه ها»، «راه دوم» و «گنج» به عنوان دستیار فیلمبردار حضور داشته است.
همچنین، هادی ساعدمحکم صدابردار سینما اول اسفند بر اثر ایست قلبی درگذشت و در قطعه هنرمندان آرامستان بهشت رضوان شهریار به خاک سپرده شد. مراسم یادبودی برای وی توسط انجمن صنفی صدابرداران سینمای ایران با همکاری خانه سینما در سالن سیفالله خانه سینما برگزار شد. زندهیاد ساعد محکم در آثاری همچون «ماجرای نیمروز»، «لاتاری»، «زخم کاری»، «راننده و روباه»، «گل گیران»، «پهلوان و خرقه»، «دوستان و برادران»، «زمناکو»، «فصل بادهای گرم»، به عنوان صدابردار حضور داشت.
در نیمه اسفند، محمدتقی رحمتی مستندساز و مؤسس «خانه سینمای مستند قم» درگذشت.
همچنین، مهدی احمدی فیلمنامه نویس، تهیه کننده و بازیگر سینما پس از یک دوره بیماری درگذشت. پیکر این هنرمند دوشنبه ۱۰ فروردین در قطعه هنرمندان مشهد به خاک سپرده شد.
بر این اساس، محمدهاشم سبوکی تهیه کننده پیشکسوت سینما نیز ۱۳ فروردین، پس از یک دوره بیماری ناشی از سکته مغزی درگذشت. این هنرمند فقید سینما تهیه کنندگی آثاری همچون «مارال»، «سرب»، «آوار» و ... را بر عهده داشته است.
محمدعلی سعیدی از طراحان آنونس و تیزر سینما پس از یک دوره بیماری ۲۶ فروردین در ۴۹ سالگی درگذشت. وی طراحی آنونس فیلم های «جایی دیگر» ساخته مهدی کرم پور، «چه کسی امیر را کشت؟» ساخته مهدی کرم پور، «سنتوری» ساخته داریوش مهرجویی، «فرزند چهارم» ساخته وحید موسائیان را برعهده داشت.
همچنین، مسعود نوروزی از پیشکسوتان حوزه پخش در سینما نیز، پس از یک دوره بیماری بر اثر سکته مغزی درگذشت. مراسم خاکسپاری این هنرمند ۸ اردیبهشت ساعت ۱۰:۳۰ صبح در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) برگزار شد.
گلایه یک تهیهکننده از اهدای سیمرغ به یک بخش «فیلم فجر»
در اوایل اسفند ۱۴۰۴، پس از گذشت چند هفته از پایان جشنواره فیلم فجر، اهدای یک جایزه مورد پرسش یک تهیه کننده قرار گرفت. در این دوره جایزه بهترین فیلم اول (تهیهکننده) طبق فراخوان حذف شده بود، اما در مراسم اختتامیه دیپلم افتخار بهترین تهیهکنندگی اول به حسین کاکاوند برای فیلم «حال خوب زن» اهدا شد.
اما، سجاد نصراللهینسب تهیهکننده فیلم سینمایی «قمارباز» در گفتگویی با گلایه از اینکه چرا این جایزه در چهلوچهارمین دوره فیلم فجر اهدا شده است، گفت: به ما اعلام شد که امسال جایزه بهترین تهیهکننده فیلم اول نداریم. در حالی که ۲ فیلم اولی در بخش بهترین فیلم نامزد شده بودند. وقتی فیلمی از یک کارگردان فیلماولی در بخش اصلی رقابت میکند و حتی در میان نامزدهای بهترین فیلم قرار میگیرد، طبیعی است که باید در بخش فیلم اول هم تکلیفش روشن باشد. جایزه بهترین تهیهکننده فیلم اول حذف شده بود اما اگر قرار بود ساختار جدیدی تعریف شود، حداقل باید بین همان ۲ فیلمی که در بخش بهترین فیلم حضور داشتند، یکی بهعنوان بهترین فیلم اول معرفی میشد. اما در نهایت شاهد بودیم فیلمی که در بخش بهترین فیلم هم کاندید نبود دیپلم افتخار بهترین تهیهکنندگی اول را به خود اختصاص داد.
وی توضیح داد: وقتی جایزهای در آئیننامه وجود دارد، نباید در میانه مسیر حذف یا تغییر عنوان پیدا کند. این موضوع فقط مربوط به فیلم ما نیست؛ مسئله انگیزه فیلماولیهاست. وقتی کارگردان فیلم اولی میبیند در بخش اصلی رقابت میکند اما جایزه تخصصی حوزه خودش حذف میشود، طبیعتاً این سؤال برایش پیش میآید که سازوکار داوری دقیقاً چیست؟ ما انتظار داشتیم پاسخ روشنی درباره این تغییر عنوان و روند داوری داده شود. البته گفته شد آئیننامه بررسی میشود و پاسخ دقیق ارائه خواهد شد که تا این لحظه پاسخ مشخصی به ما داده نشده است.
برگزاری چهلم جواد گنجی با حضور بازیگران/ انتقاد یک مستندساز از رئیس سابق صنف دستیاران
در هفته اول اسفند، مراسم یادبود زنده یاد جواد گنجی فیلمساز و دستیار کارگردان با حضور سینماگران، هنرمندان و خانواده این هنرمند سینما توسط انجمن صنفی برنامهریزان و دستیاران کارگردان با همکاری خانه سینما برگزار شد. در این مراسم جمع کثیری از بازیگران و سینماگران حضور داشتند که از جمله آنها میتوان به شهاب حسینی، بهرام افشاری، محمد بحرانی، رامبد جوان، محمدمهدی عسگرپور، همایون اسعدیان، علیرضا حسینی دبیر هیئت رئیسه خانه سینما، علی لقمانی، حبیب اسماعیلی، آیدین ظریف، مجید برزگر، مجتبی میرطهماسب، محسن امیریوسفی، امیر اثباتی، مهدی جعفری، سعید خانی، آناهید آباد، علی مردانه، کیهان ملکی، مهدی کوهیان، وحید آگاه، بهمن اردلان، یسنا میرطهماسب، عرفان یزدی، امیر سیدی، دیبا زاهدی، شهره سلطانی، بهمن گودرزی، امیر سیدی، امین خنکال، پیام آزادی، علیرضا استادی، مریم بحرالعلومی، مسعود میمی، رضا سخایی، رضا عباس زاده، مریم هژیروند، علی درخشنده، احسان عبدی پور، مظاهر گنجی، حسن رضایی، علی جناب، طاهره عباسیان، مسعود گنجی و خانواده مرحوم گنجی اشاره کرد.
در پایان مراسم، فیلم کوتاهی به کارگردانی زنده یاد جواد گنجی پخش شد. پس از تمام شدن مراسم، حاضران به همراه خانواده جواد گنجی به حیاط خانه سینما رفتند و دقایقی مانده به اذان مغرب و افطار به یاد این سینماگر سنج و دمام نواخته شد.
پس از انتشار عکسهای دمامزنی در حیاط خانه سینما، یک مستندساز از یکی از روسای ادوار صنف انجمن برنامه ریزان و دستیاران کارگردان خانه سینما که در حال سنج زدن در مراسم چهلم جواد گنجی در خانه سینما دیده می شد، انتقاد کرد و بر این گلایه تاکید داشت که بهتر نبود امثال او، به جای شوآف و پروژههای بیشماری که در دست دارند، برای بیکاران صنف خود کاری موثر کنند!؟ چراکه بسیاری از دستیاران در زمان ریاست این مدیر در اسنپ مشغول کار بودند!
نظر شما