از بحران شتاب‌یافته انقراض تا روایت بازگشت گونه‌ها

به گزارش خبرگزاری مهر، حمید ظهرابی به مناسبت روز جهانی گونه‌های در معرض خطر انقراض، با اشاره به روند نگران‌کننده کاهش تنوع زیستی در جهان گفت: اگرچه انقراض بخشی از چرخه طبیعی حیات زمین است، اما امروز سرعت این روند به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و به یک بحران جدی زیستی تبدیل شده است.

وی افزود: در گذشته نرخ انقراض در مقیاس میلیون‌ها سال سنجیده می‌شد، اما اکنون هر ۲۰ دقیقه یک گونه زنده از روی کره زمین محو می‌شود؛ موضوعی که زنگ خطر جدی برای آینده حیات وحش به شمار می‌رود.

ظهرابی با اشاره به از دست رفتن دو گونه ارزشمند گربه‌سان در ایران طی حدود یک قرن اخیر، اظهار داشت: شیر ایرانی و ببر هیرکانی از جمله گونه‌هایی هستند که کشورمان آن‌ها را از دست داده است.

معاون سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به شعار امسال روز جهانی گونه‌های در معرض خطر انقراض با عنوان «جشن داستان‌های موفقیت بازگشت حیات وحش»، بر امکان احیای گونه‌ها تأکید کرد و گفت: اجرای طرح‌های حفاظتی و احیایی برای گونه‌هایی مانند گورخر آسیایی و گوزن زرد ایرانی، نمونه‌ای از موفقیت اقدامات علمی و مشارکت جوامع محلی است.

وی درباره روند احیای گوزن زرد ایرانی توضیح داد: این گونه که سال‌ها منقرض‌شده تصور می‌شد، پس از کشف چند رأس در منطقه دز در دهه ۴۰ شمسی، با اجرای برنامه‌های تکثیر در اسارت و انتقال به زیستگاه‌های طبیعی، بار دیگر به طبیعت بازگشته است. ثبت تصویر گوساله تازه متولدشده این گونه توسط دوربین‌های تله‌ای در سال گذشته، نشانه موفقیت این برنامه حفاظتی است.

ظهرابی با اشاره به آخرین آمارهای اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) گفت: ۱۵۴ گونه مهره‌دار ایران و حدود ۲۵ درصد گونه‌های گیاهی کشور در فهرست گونه‌های در معرض تهدید قرار دارند و براساس فهرست ملی نیز ۱۱۷ گونه در وضعیت خطر انقراض هستند.

وی افزود: به منظور حفاظت از تنوع زیستی، کشور دارای ۳۲۷ منطقه تحت حفاظت، ۱۳ ذخیره‌گاه زیست‌کره و ۲۲۶ تالاب ثبت‌شده است که ۲۶ تالاب آن در فهرست بین‌المللی کنوانسیون رامسر قرار دارند. همچنین بخش‌هایی از جنگل‌های هیرکانی و کویر مرکزی ایران نیز به عنوان میراث طبیعی جهانی ثبت شده‌اند.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در پایان تأکید کرد: برای هر یک از گونه‌های در معرض خطر، برنامه عمل اختصاصی تدوین شده و کمیته‌های تخصصی با همکاری دانشگاه‌ها و تشکل‌های علمی، روند حفاظت و احیای گونه‌ها را بر پایه داده‌ها و مطالعات علمی دنبال می‌کنند.