آب مهمترین مشکل توسعه در خراسان رضوی است

به گزارش خبرنگار مهر، خراسان رضوی دارای سه حوزه آبریز اصلی است، در این دیار به طور میانگین سالانه 225 میلیمترباران و برف می بارد که حجم آن به 26 میلیارد و 340 میلیون متر مکعب می رسد.

منابع آب تجدید شونده استان نیز به 8 میلیارد و 920 میلیون متر مکعب می رسد. در خراسان رضوی 32 رودخانه دائمی جاری است که 10 رودخانه آن در مرز قرار دارد.

حمید رضایی از کارشناسان امور آب می گوید: هر سال 26 میلیون متر مکعب از آبهای استان به دشت های استان های همجوار می ریزد و 127 میلیون متر مکعب هم با عبور از مرزهای بین المللی راهی سرزمین های دور می شوند.

وی با اشاره به اینکه سالانه 40 میلیون متر مکعب روان آب های استان هم جذب کویر می شوند، بیان می کند: در خراسان رضوی 36 دشت وجود دارد که به علت برداشت بی رویه در سالهای اخیر، 33 دشت آن ممنوعه اعلام شده است.

این کارشناس می افزاید: هر سال از منابع آب های زیر زمینی 7 میلیارد و 760 میلیون متر مکعب برداشت می شود که به این به معنای یک میلیارد و 70 میلیون متر مکعب کسری سالانه است.

21 هزار چاه عمیق

آمارها حاکی از آن است که در خراسان رضوی، 21 هزار حلقه چاه عمیق وجود دارد که کشاورزان برای سیراب کردن مزارع خود، هر سال 6 میلیارد و 420 میلیون متر مکعب آب برداشت می کنند، تعداد چشمه های استان هم بیشتر از 5100 دهنه است که 535 میلیون متر مکعب از نیاز مردم درگیر تولید را تامین می کند.

نواحی جنوبی خراسان رضوی از جمله گناباد از طریق قنات، معضل آب را حل کرده اند. این روش قدمتی چند هزار ساله دارد .6 هزار 320 رشته قنات جاری در استان هر سال 795 میلیون متر مکعب آب به مزارع مردان و زنان سخت کوش جنوب استان سرریز می کند.

کشاورزی مشتری اصلی

رضا مصلحی کارشناس ارشد کشاورزی می گوید: از 9 میایارد و 800 میلیون متر مکعب آب سطحی یا زیر زمینی که هر ساله در استان مورد استفاده قرا می گیرد، 8 میلیارد و 920 میلیون متر مکعب که 91 درصد کل مصرف را شامل می شود، در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.

وی سهم آب در بخش آشامیدنی شهری و روستایی را هفت درصد و صنعت و خدمات را 2 درصد عنوان کرد و افزود: در سالهای اخیر برای تامین به هنگام آب کشاورزی 25 سد با حدود دو میلیارد متر مکعب ظرفیت در مناطق مختلف خراسان رضوی احداث و همزمان ساماندهی رودخانه ها نیز در دستور کار قرار گرفته است.

تبعات بی آبی

در استان یک میلیون و 100 هزار هکتار اراضی زیر کشت محصولات قرار دارد که سالانه 8 میلیون و 500 هزار تن انواع غلات و میوه از آن برداشت و روانه  بازارهای مصرف می شود.

250 هزار کشاورز فعال در سه هزارو 840 روستای خرسان رضوی 10 درصد نیاز کشور به فرآورده های دامی و کشاورزی را تامین و نقش موثری در تامین ارز ناشی از صدور این تولیدات به خارج از کشور دارند.

با تلاش این مجموعه 11 هزار میلیارد ریال ثروت تولید و به چرخه اقتصاد خرسان رضوی بر می گردد، این منبع در آمدی در روستا و شهرهای امکان ایجاد شغل های پایدار را فراهم می کند.

روشن است که برداشت سالانه یک میلیارد متر مکعب از دشت های استان اگر با کاهش بارندگی ها همراه باشد، خسارات جبران ناپذیری می زند که  این مهم در بسیاری از نقاط استان به دلیل 8 سال خشکسالی رخ داده است.

خشکسالی های استان جمعیت حاشیه نشینان مشهد را سه برابر و مهاجرت از روستاهای به شهرها را نیز با ضریب بالایی همراه ساخته است.

...........................

 گزارش: محمد ابراهیمی