خبرگزاری مهر-گروه استانها، پدرام حکیم: عزاداری حسینی در بخش بسطام شاهرود بهصورت سنتی همهساله خیل عظیم عاشقان حسینی را بهسوی خود میکشاند عزاداری که برگرفته از آدابورسوم مردم این خطه است و دهها سال قدمت و عشق به اهلبیت(ع) در پشت آن نهفته است.
بسطام بهواسطه وجود امامزاده، بقاع متبرکه فراوان، بزرگان علم و حکمت و دین مهد عرفان و اندیشه اسلامی محسوب میشود و لذا انتظار هم از این بخش حفظ سنتها و همراهی مردم با آنها بهخصوص در اعیاد و مراسمهای سوگواری مذهبی در طول سال مانند محرم است همچنین عزاداری ماه محرم در بخش بسطام را باید برگرفته از سبک زندگی مردم این ناحیه دانست که دقیقاً نقطه جذاب کننده آن نیز همین امر محسوب میشود.
عزاداری به سبک سنتی
هرچند پیشینه عزاداری حسینی در بخش بسطام معلوم نیست اما در شهر بسطام و بهخصوص میغانات شامل میغان، قلعهنو خرقان و کلام شنیدهها از کهنسالان و دیرینگان قدمت عزاداری خاص امام حسین(ع) در این ناحیه را به دو صد سال پیش نسبت میدهند اما دقیقترین نقلقول را شاید در لابهلای کتابها دریافت که آغازین عزاداریهای حسینی را به بعد از عهد صفوی در بسطام نسبت میدهند که البته بسیار محدود و نه در سطح وسیع بوده است اما امروز بهجرئت میتوان گفت محرم بخش بسطام شاهرود در زمره باشکوهترین مراسم عزاداری در سطح استان سمنان به شمار میآید.
مراسم عزاداری هر خطه از ایران اسلامی به سبک زندگی آنها بازمیگردد در بسطام هم اینگونه است به این معنا که بهواسطه کشاورزی گسترده در این خطه سبک سینهزنی محرم در بخش بسطام بهخصوص میغان و قلعهنو و کلاته خیر، سبکی خاص شبیه بیل زدن بر زمین است که در آن عزاداران پا را بلند کرده همزمان باکوبش آن بر زمین دست را به سینه میکوبند و ذکر میگویند مانند سینهزنیهایی که در بندرعباس وجود دارد و نمادی از کشیدن تور ماهی گیری از دریا هستند و در شمال خم شدن و کوبیدن بر سینه نمادی از جمعکردن شالی برنج ...
سینه زنی بر حسب سبک زندگی
روی دوم سنتهای عزاداری بخش بسطام که البته در بخش مرکزی هم به فراخور هر منطقه دیده میشود، میزبانی هیئتهای عزاداری از یکدیگر است مثلاً روزی از سال روستای دولتآباد میزبان هیئت عزاداران روستای ده خیر میشود و روز بعد این دولتآبادیها هستند که مهمان خواهند بود و اطعام عزاداران حسن ختام برنامهها است لذا سبک زندگی جمعی و در جوامع کوچک روستایی شهرستان شاهرود در عزاداریها نیز نمود پیدا میکند.
برای مثال به عزاداری در روستای میغان نگاهی میکنیم این روستا دارای چند ناحیه است شامل کوچه راست، بالا، کلوک، میانه، شهرک و محمد شهید که در عزاداریها از قدیمالایام هیئتهای هر کوچه در یک روز خاص به سایر نقاط روستا رفته و با عزاداری، محرم حسینی را تسلیت میگویند هرچند در سالهای اخیر تغییراتی در این رسوم دادهشده اما بازهم شیوه گذشته حذفشده است.
۱۳ روز عزاداری برای حسین(ع)
عزاداری محرم در میغان از روز نخست محرم تا روز سیزدهم بدون استثنا ظهر و شب برگزار میشود و اطعام عزاداران بخش جداییناپذیر آن است همانطور که گفته شد هر کوچه برای خود عزاداری جداگانهای دارد اما در شب ششم بسیج عزاداری خود را به سایر نقاط روستا میبرد، شب هفتم کوچه بالا، شب هشتم کوچه میانه، صبح نهم همزمان با تاسوعا کوچه کلوک و شب دهم کوچه راست به عزاداری میپردازند.
مراسم نخل برداری نیز دیگر روایت سنتها در میغان است هرچند این روستا دارای دو نخل است اما طریق برداشتن و عزاداری آ «تقریباً یکسان قلمداد میشود به این شکل که مردم در روز یازدهم به میدان ورزشگاه(زمین فوتبال) میروند و تمامی هیئتها با علم و علامت وسایل عزاداریشان در آنجا مستقرشده به عزاداری میپردازند و درنهایت نخل توسط مردان عزادار بلند شده، چرخشی در میان جمعیت میزند و بازمیگردد تا نمادی از تشییع پیکر مطهر امام حسین(ع) باشد.
ضرورت حفظ سنت های محرم
حسن ختام عزاداری محرم در میغان اما شب غریبان و بعدازآن سوگواری برای امام حسین(ع) در شب دوازدهم ماه محرم است که با شمع روشن کردن و ادعیه متبرکه عزاداری را به اتمام میرساند.
حفظ این سنتها اما به همت هیئت داران و خیرانی است که بانی مراسم هستند تا این رسوم در میغان و قلعهنو خرقان و میانآباد و حسینآباد تا کلاته خیج و مزج و جیران زنده نگهداشته شود سنتهایی که نسل به نسل می توانند به غنای عزاداری محرم بیفزایند و همهساله میزبانی عاشقان حسینی را کنند اما در این بین رسالت دستگاه های ذی ربط حمایت و ثبت این رسوم است تا به دور از باور های نادرست و بدعت های غلط شاهد عزاداری ویژه ای برای ماه محرم باشیم که نتیجه آن را در سال های اخیر خوشبختانه مشاهده کرده ایم آنجا که رسم غلط قمه زنی و قلیان کشی دیگر در عزاداری های بخش بسطام دیده نمیشود و این راه، دقیقاً همانی است که مردم به دنبالش هستند.
نظر شما