جذابیت برنامه‌های رسانه ملی تنها راه حل است

به گزارش خبرنگار مهر، بیشتر مردم از این رو به استفاده از برنامه های ماهواره ای تمایل نشان می دهند که حجم زیادی از برنامه های این شبکه ها را آثار سرگرم کننده تشکیل می دهد و چنین آثاری به هیچ وجه امکان پخش از تلویزیون ما را ندارند. کمتر بیننده برنامه های ماهواره ای به تماشای فیلم های مستند یا حتی شبکه های خبری می نشیند. بنابراین نیاز اصلی و اولیه مخاطبان ماهواره ای با پخش مدیریت شده برنامه های آن امکانپذیر نمی شود.

گستردگی برنامه های سرگرم کننده ماهواره ای هر بیننده ای را تحت تاثیر قرار می دهد؛ اگر قرار باشد مدیران تلویزیون بر اساس سیاست های فرهنگی این آثار اقدام به پخش برنامه های ماهواره ای کنند، علاوه بر اینکه مخاطب را بسیار محدود می کنند و در عمل قدرت انتخاب را از او می گیرند، شرایطی را به وجود خواهند آورد که هیچوقت بینندگان راضی نباشند، چون هر زمان که بخواهند قادر به تماشای برنامه های مورد علاقه خود نیستند.

نکته اصلی این است که مدیران و سیاستگذاران فرهنگی باید اصل ماهواره را به همان صورت که هست بپذیرند یا به طور کل آن را نفی کنند. چون ماهواره ویژگی اینترنت را ندارد که بتوان برای برخی سایت های آن فیلتر گذاشت. اصولا ماهواره بیش از اینکه بر اساس تبادل اطلاعات پایه ریزی شده باشد، به دنبال القا مسائل فرهنگی به صورت غیرمستقیم است و همانگونه که قبل تر به آن اشاره شد، دنبال سرگرم کردن مخاطب است.

مسعود اوحدی در این زمینه معتقد است: "هیچ راه میانه ای وجود ندارد. یا باید از ماهواره استفاده شود یا به طور کامل آن را نفی کرد. چون به هر صورت که برنامه های ماهواره ای بر اساس گزینش از شبکه خاص داخلی پخش شود، باز هم مشکلاتی در پی دارد. به نظر من، باید با فرهنگ سازی در طولانی مدت به خانواده ها اعتماد کرد و تعلیم فرزندان خانواده در استفاده درست از ماهواره را به عهده خانواده ها گذاشت."

جلیل عرفان منش درباره این موضوع گفته است: "ما نباید نگران این باشیم که رسانه های غربی بنیان های فرهنگی جامعه را تخریب کنند. چون مردم ما با فرهنگ پویای ایرانی ـ اسلامی طی قرن های گذشته اثبات کرده اند تاثیرگذاری شان بر دیگر فرهنگ ها بسیار بیشتر است. هر چند در این زمینه نباید شتابزده و بی برنامه عمل کرد. چون موضوع استفاده از ماهواره پیچیدگی زیادی دارد و نیازمند اقدامی عالمان و هوشمندانه است."

دکتر فریدون آزما نیز بر این باور است: "مدیران فرهنگی جامعه باید این ذهنیت را از خود دور کنند که جوانان ما در تماشای ماهواره دنبال تماشای برنامه های غیراخلاقی هستند. حتی اگر در مدت زمان بسیار کوتاه به این نوع برنامه ها توجه کنند، بدون تردید پس از مدتی جذب برنامه های مفید ماهواره می شوند. مهمتر از این می توان روی نوع نگاه خانواده ها، آموزه های فرهنگی و اعتقادی مردم و تربیت و نظارت بزرگترها بر جوانان حساب باز کرد که از ماهواره استفاده درستی خواهد شد."

تجربه دیگر کشورها برای ما چندان کارآمد نیست. چون در حال حاضر بسیاری از کشورهای عربی به وسیله ماهواره اقدام به پخش برنامه های مختلف می کنند و مخاطبان بسیار زیادی هم دارند. اما این کشورها بسیاری از ممیزی هایی که در کشور ما راجع به پخش موسیقی، کلیپ یا حتی فیلم سینمایی وجود دارد را در خصوص پخش برنامه های خود اعمال نمی کنند. این موضوع در مورد کشوری همانند مالزی نیز صدق می کند.

به نظر می رسد کمیسیون فرهنگی مجلس به جای اینکه در پی قانونگذاری در خصوص استفاده مدیریت شده از ماهواره باشد، باید ابزارهای قانونی به وجود بیاورد که از طریق آن سطح کیفی برنامه های تلویزیونی افزایش پیدا کند. در این صورت، هیچکس به سمت استفاده از ماهواره گرایش پیدا نخواهد کرد. این تجربه هنگام نوروز به خوبی ثابت شده است. پخش برنامه های متنوع و سرگرم کننده تلویزیون در تعطیلات نوروز مجالی برای تماشای ماهواره باقی نمی گذارد.

در طول سال نیز باید همین سیاست مد نظر قرار بگیرد. در آن صورت خود به خود ماهواره اهمیت خود را از دست می دهد، اما در حالی که تلویزیون ما شش شبکه داخلی دارد و بیشتر این شبکه ها در طول شبانه روز بین 20 تا 24 ساعت برنامه پخش می کنند اما در جلب نظر مخاطب مشکل دارند، استفاده از شبکه های ماهواره ای اجتناب ناپذیر به نظر می رسد و طرح مدیریت شده از ماهواره نیز راه به جایی نخواهد برد.

طراحی شبکه های مجزای تلویزیونی که امکان پخش 24 ساعته فیلم سینمایی، برنامه های کودک، موسیقی پاپ، سریال های کمدی و سایر برنامه های سرگرم کننده را داشته باشند، بدون تردید تلویزیون را به اندازه ای جذاب می کند که چند ایستگاه تلویزیونی فارسی زبان یا حتی دیگر شبکه های خارجی که زبان آنها برای بیشتر بینندگان قابل فهم نیست، به هیچ وجه امکان رقابت با رسانه ملی را پیدا نخواهند کرد.