چرا اردوغان به سمت تل آویو رفت؟ /شرایط جدید آنکارا در منطقه

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اخیرا در موضع گیری که توجه ناظران و تحلیلگران را به خود مشغول کرده است؛ از تمایل برای داشتن روابط خوب با رژیم صهیونیستی سخن گفت.

خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: رئیس جمهوری ترکیه با وجود مواضع ضد صهیونیستی گذشته چند روز قبل، در سخنانی اعلام کرد که آنکارا خواهان روابط بهتری با تل‌آویو است. این در حالی است که ترکیه و رژیم صهیونیستی طی سالهای اخیر باوجود حفظ روابط گسترده تجاری، در بعد دیپلماتیک و سیاسی مناسبات پرتنشی را طی کردند که در نهایت سال ۲۰۱۸ منجر به اخراج سفرای هر یک از دیگری شد.

حمله کماندوهای اسرائیلی به کاروان همراه کشتی مرمره در سال ۲۰۱۰ که کمک‌های بشردوستانه برای ساکنان منطقه محاصره شده غزه را حمل می‌کرد اوج تنش میان آنکارا و تل آویو بود. در این حمله دستکم ۹ فعال ترکیه‌ای کشته شدند. روابط ترکیه و اسرائیل به مدت ۶ سال از سال ۲۰۱۰ قطع شد؛ اما تابستان ۲۰۱۶ اعلام شد که طرفین، روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را از سر می‌گیرند هرچند این روابط مانند قبل دوستانه نشد روابط ترکیه و اسرائیل به مدت شش سال از سال ۲۰۱۰ قطع شد؛ اما تابستان ۲۰۱۶ اعلام شد که طرفین، روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را از سر می‌گیرند هرچند این روابط مانند قبل دوستانه نشد.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه چندی قبل به شدت از تحرکات عادی سازی روابط میان برخی کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی انتقاد کرده بود. وی به شدت به اقدام امارات برای عادی‌سازی روابط با تل آویو تاخته و تهدید کرده بود که سفارت کشورش در ابوظبی را تعطیل خواهد کرد.

آنکارا که پیش از این بارها اقدامات رژیم صهیونیستی علیه فلسطینی‌ها را محکوم کرده بود به تازگی رویکرد برخی کشورهای عربی در سازش با رژیم صهیونیستی را نیز مورد انتقاد قرار داده و آنرا نوعی خیانت توصیف کرده است.

المانیتور در اواخر ماه نوامبر گزارش داد که ترکیه در تلاش برای اصلاح روابط خود، یک کانال مخفی با تل‌آویو برقرار کرده است. «هاکان فیدان» رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه چندین جلسه با مقامات ارشد امنیتی رژیم صهیونیستی از جمله یوسی کوهن رئیس موساد برگزار کرد. اما وی به تازگی تغییر موضع داده است و از برقراری روابط گرم با رژیم صهیونیستی خبر داده است.

اردوغان هنگامی که گفت که مایل به داشتن بهترین روابط با اسرائیل است در واقع بمبی سیاسی را منفجر کرد. نکته جالب اینکه این موضع‌گیری اردوغان پس از عادی سازی روابط مغرب با رژیم صهیونیستی است. روابط میان ترکیه و رژیم صهیونیستی ریشه دار است و به سال ۱۹۴۹ برمی گردد که دولت وقت ترکیه این رژیم را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک با آن برقرار کرد روابط میان ترکیه و رژیم صهیونیستی ریشه دار است و به سال ۱۹۴۹ برمی گردد که دولت وقت ترکیه این رژیم را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک با آن برقرار کرد. با وجود تنش در روابط میان آنکارا و تل آویو در سال ۲۰۱۰ به سبب حمله اسرائیل به کشتی مرمره که حامل کمک‌های بشردوستانه به غزه بود؛ اما همکاری اطلاعاتی و نیز اقتصادی میان دو کشور از آن تأثیر نپذیرفت به طوری که حجم مبادلات تجاری میان طرفین به حدود ۱۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ رسید و شرکت‌های هواپیمایی ترکیه بیش از ۶۰ پرواز در هفته به فرودگاه تل آویو انجام می‌دادند. اسرائیل منبع اصلی سلاح ترکیه بوده است و اوج آن همکاری طرفین در زمان حمله ارتش ترکیه به شمال قبرس در سال ۱۹۷۴ که آمریکا و اروپایی‌ها در اعتراض به این حمله از فروش سلاح به ترکیه خودداری کردند، می‌رسد.

۴ دلیلی که اردوغان را به سوی تل آویو سوق می‌دهد

گمانه زنی‌هایی درباره علت گرایش اردوغان به ممنوعیت‌های سابقش و گرمی روابط با طرفی که تا دیروز آنرا جنایتکار و قاتل ملت فلسطین می‌خواند وجود دارد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد؛

اول، مشارکت سریع و عمیق میان اردوغان و «علی اف» رئیس جمهور آذربایجان که در جریان جنگ قره باغ هنگامی که اردوغان تجهیزات نظامی سنگین و پهپاد بیرقدار ترکیه را در حمایت از باکو به جمهوری آذربایجان گسیل داشت، آشکار شد و حامی متحدش که روابط قوی با اسرائیل دارد، باشد به ویژه که گفته می‌شود علییف نقش میانجی میان اردوغان و نتانیاهو بازی می‌کند.

دوم، تحریم‌های آمریکا و اروپا علیه ترکیه: آمریکا با خرید سامانه اس ۴۰۰ روسیه از سوی آنکارا مشکل دارد و به دنبال وضع تحریم علیه آن است و اتحادیه اروپا به عنوان حامی یونان و قبرس به دنبال وضع تحریم است. رئیس جمهور ترکیه بر این باور است که لابی یهودی در آمریکا و اروپا می‌توانند به وی در ممانعت از تحریم یا کاهش این تحریم‌ها کمک کنند.

سوم، باخت ترامپ در انتخابات و پیروزی بایدنی که حامی کردهاست و اردوغان به اسرائیل و نفوذش و قرار گرفتن در کنارش در هرگونه برخورد آتی با دولت جدید آمریکا که انتظار می‌رود دشمنان اردوغان به ویژه فتح الله گولن متهم به طراحی کودتای اخیر در ترکیه، را مورد حمایت قرار دهد، نیاز دارد.

چهارم، در سایه تداوم روند سازش کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی به ویژه کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، اردوغان تصمیم به بهره جستن از این فرصت برای ملحق شدن به این روند است تا از این رهگذر نه تنها روابط خود را اسرائیل گرم کند بلکه با برخی کشورهای عربی مانند مصر و حاشیه خلیج فارس مانند عربستان هم روابطش را بهبود ببخشد. نکته مورد توجه اینکه حتی یک کلمه هم در نقد سازش مغرب با تل آویو نکرده است هر چند که روابط گرمی هم با مغرب ندارد.

سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا این بروز تغییر در سیاست ترکیه اردوغان در قبال متحدانش به ویژه اخوان المسلمین منجر خواهد شد؟ آیا این زمینه عادی سازی روابط قطر با اسرائیل خواهد بود به ویژه که دوحه مهمترین متحد اردوغان در منطقه است؟ آیا این زمینه ساز عادی سازی روابط قطر با اسرائیل خواهد بود به ویژه که دوحه مهمترین متحد اردوغان در منطقه است؟ جواب این سوالات را نمی‌دانیم اما بعید نیست که این جایگاه اردوغان در میان متحدان عربی خود یا حداقل بیشتر آنها را دچار تزلزل کند.

به هر حال آنچه می‌توان گفت این است که اردوغان به دلایلی که در بالا اشاره شد یعنی پیشبرد اهداف خود در منطقه و حوزه دریای مدیترانه، مقابله با تحریم‌های احتمالی آمریکا و اتحادیه اروپا است انتظار می‌رود که روابط ترکیه و آمریکا حداقل در کوتاه مدت در دوره بایدن، وارد یک مرحله سخت شود. از این رو اردوغان به دنبال آن است که با کمک رژیم صهیونیستی مخالفت‌ها را خنثی و حمایت واشنگتن را جلب کند.

برآورد تحولات این است که با توجه به این موضع گیری رابطه وی با اخوان المسلمین به کجا خواهد رسید. اظهارات اردوغان این ذهنیت را ایجاد کرده است که آنکارا با ماهیت رژیم صهیونیستی مشکلی ندارد و تنها نظرش این است که تل آویو رفتار بهتری را با فلسطینی‌ها داشته باشد و این در حالی است که جهان اسلام و نه برخی حاکمان عربی خائن، معتقد هستند که اصل رژیم اشغالگر قدس مشروعیت ندارد و حتی یک وجب از خاک فلسطین نباید از سوی جهان اسلام پذیرفته شود.

کد خبر 5106141

برچسب‌ها

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 8 + 3 =

    نظرات

    • سعید IR ۲۰:۰۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      16 13
      ترکیه که با اسرائیل دشمن سرسخت است اینکه ترکیه می خواد با اسرائیل دوست بشه حتما حتما دلیلی پشت این اقدامش است اون دلیل هم احتمال خیلی خیلی زیاد ایران است ایران با کمک روسیه تلافی کند .
    • محمد رضا نظری فر IR ۲۰:۱۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      14 10
      به این دلیل رفت که بتواند ۱- به منابع نفتی نزدیک به یونان دسترسی راحتی پیدا کند و بودن در کنار اسرائیل برای امریکا از ترکیه در مقابا اتحادیه اروپا که حامی یونان اند۲- راحت تر سوریه راتکه پاره کنند . بهمراه اسرائیل . اسرائیلیها از جنوب و انها ازشمال۳- برای مبارزه و تصرف اذربایجان ایران با کمک اسرائیل
      • علیرضا IR ۰۸:۵۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
        0 2
        تحلیل قرن
    • محمد IR ۲۲:۳۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      19 7
      عزیزان ننویسید چرا رفت نکته سنجان و نازک اندیشان و کسانی که پشت پرده ها را می دیدند می دانستند که این شخص هیچوقت از اسرائیلیها دور نبوده که حالا بخواهد رفته باشد این آدم بازیگر است و فرصت طلب سر سوزنی شک نکنید.
    • FR ۲۳:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      18 6
      خیلی حیله گر ومکاره چون داره ورق بر علیه اش میشه هرجا باد بیاد به آن سمت می ره سیاست کثیفی داره از این پست تر در دنیا سیاست مدارتر وجود نداره
    • IR ۲۳:۱۶ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      23 10
      اردوغان آدم دمدمی مزاج است هردم رنگ عوض میکند و توهم امپراطوری عثمانی را در سر میپروراند ولی ملتها بیدار شدند در هر جا لشگر کشی کند در آنجا دستش را قطع میکنند.شاید هم با این کارها کشور ترکیه را به ویرانی تبدیل کند
    • علی IR ۲۳:۳۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      17 27
      با سلام ترکیه کشوری مسلمان وهمسایه ایران است وروابط خوب آ ن موجب برکات هردو کشور خواهد بود
      • ناشناس IR ۲۳:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۱۴
        0 1
        ترکیه کشوری لاییک است که اصلا هیچ دینی و مذهبی را به رسمیت نمی شناسد
    • آریا IR ۲۳:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
      25 5
      قضیه فلسطین برای اینافقط جنبه تبلیغاتی داره حالاکه کشورهاعربی یه باجی ازآمریکاگرفتن ورابطه برقرارکردن اردوغان فکرکرده چرااون نگیره به نفعش باشه باغلطک هم ازروشون ردمیشه
    • IR ۰۱:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      1 1
      اردوغان سیاست یک بامو‌ چند هوارو بازی می‌کنه واصلا نمیشه بهش اعتماد کرد،اون دنبال کشورگشایی ومنافع هستش وبرای رسیدن به این موضوع وهدف تمام خط ومرزها وچراغ قرمزها رد میشه براشم هیچی مهم نیست فقط رسیدن به هدفش مهمه درکل آدمیکه اصلا نمیشه رو حرفاش حساب کرد سریع رنگ عوض میکنه گوشه چشمیم رسیدن به قدرت ع
    • سردار IR ۰۲:۵۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      3 2
      این آقای اردوغان تعادل روانی ندارد. هر روز در جایی پر خاشگری می‌کند. به احتمال زیاد او هم روزی به سرنوشت صدام دچار می‌شود.
    • IR ۰۶:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      0 3
      بدنبال امپراطوری عثمانیست
    • AE ۰۹:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      2 2
      هچوقت ترکیه از اسراییل دور نشده که حالا بخواهد به اسراییل نزدیک شود.ترکیه و اسراییل همیشه روابط دوستانه ای داشتند
    • حامد IR ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      1 2
      نگران نباشید این آقا یعنی اردوغان تل آویو بدنیا آمده دوباره میخاد برگرده به سرزمین مادری چون دستش رو شده خجالت میکشه ترکیه بمونه
    • شهروند DE ۱۴:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      0 2
      نزدیکی این دو خب برای ما خوب نیست. شاید هم اردوغان حدس میزنه که بزودی بوی کبابی قراره راه بی افته و میخواد بی نصیب نمانده. اردوغان باید بدونه در ایران کبابی در کار نیست بلکه هر داغ میکنند . حالا اگه خواست بیاد تا از مردم ما تودهنی بخوره‌
    • انسانیت IR ۲۲:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۰/۰۸
      0 1
      سیاستمداران ترکیه از قدیم تا الان تاریخ هم ثابت کرده مثل آفتاب پرست هستند و به حالشان فرق نمیکنه دست به چه کسی بدهند یهودی باشه یا داعش ...