خبرگزاری مهر، گروه استانها - مهدی بخشی سورکی: شهر قم، به عنوان یکی از ۸ کلانشهر کشور شناخته می شود که در سالهای اخیر با افزایش جمعیت و توسعه شهری، چالش آلودگی هوا، در آن به یک مسئله جدی برای ساکنان این شهر تبدیل شده است.
این گزارش با بررسی وضعیت فعلی آلودگی هوا در قم، علل اصلی آن، و اقدامات انجام شده و برنامههای آتی برای بهبود کیفیت هوا، سعی در ارائه تصویری جامع از این مسئله و ارائه راهکارهای موثر برای دستیابی به هوای پاکتر در قم دارد.
بر اساس دادههای موجود، حمل و نقل به عنوان عامل اصلی آلودگی هوا در قم شناخته میشود و تعداد بالای خودروهای شخصی و موتورسیکلت در شهر، به همراه ناکافی بودن ناوگان حمل و نقل عمومی در برخی مناطق، از جمله عوامل اصلی این مسئله هستند.
آمارها نشان میدهد که در حال حاضر حدود ۴۰۰ هزار خودرو و ۴۰۰ هزار موتور سیکلت در قم تردد دارند و بسیاری از تاکسی ها و شماری از اتوبوس های موجود در ناوگان شهری، عمر بالایی داشته و جذابیت کافی برای ترغیب شهروندان به استفاده از وسایل نقلیه عمومی را ندارند.
علاوه بر حمل و نقل، فعالیتهای صنعتی و نیروگاه سیکل ترکیبی نیز سهمی در آلودگی هوا در قم دارند و برخی از صنایع بزرگ و کوچک در قم، استانداردهای زیست محیطی را به طور کامل رعایت نمیکنند و این امر به افزایش آلودگی هوا کمک میکند.
عوامل طبیعی مانند وزش بادهای شرقی و ایجاد گرد و غبار و وارونگی دما نیز میتوانند در برخی فصول سال، کیفیت هوا را در قم تحت تاثیر قرار دهند.
با وجود این چالشها، تلاشهایی برای بهبود کیفیت هوا در قم انجام شده است و دولت و شهرداری قم، برنامههایی برای توسعه حمل و نقل عمومی از جمله احداث خط A و B مترو، اسقاط خودروهای فرسوده و تشویق به استفاده از خودروهای کممصرف و برقی در دست اجرا دارند که البته برخی از آنان تنها در حد مطالعات اولیه بوده و وارد فاز عملیاتی نشده است.
یکی از اقدامات مهم در سالهای اخیر، تبدیل خودروها به سیستم سوخت دوگانه سوز بوده است که از سال ۹۸ تاکنون، ۱۲ هزار خودرو در قم به سیستم دوگانه سوز تبدیل شدهاند که این امر باعث تنوع در سبد سوخت مصرفی و کاهش آلودگی هوا شده است.
همچنین، اسقاط حدود ۱۲ هزار خودروی فرسوده از سال ۹۳ تاکنون در استان قم، گامی مهم در راستای کاهش آلودگی هوا محسوب میشود.
در کنار این اقدامات، برنامههایی برای توسعه زیرساختهای حمل و نقل نیز در نظر گرفته شده است و راه اندازی مترو در قم میتواند به کاهش آلودگی هوا کمک شایانی کند، هر چند که این پروژه مهم معطل واگن است و آخرین وعده هایی که برای تامین آن داده شده، سال آینده است.
از سویی دیگر احداث کنارگذر شهید سلیمانی که فاز نخست آن تا پایان سال به بهره برداری می رسد نیز میتوانند تردد خودروها در داخل شهر قم را مدیریت کرده و در نتیجه آلودگی هوا را کاهش دهند.
بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی نیز از اقدامات مناسب در استان قم است که پیشبینی میشود تا دو سال آینده، ۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان قم به بهرهبرداری برسد که این امر به کاهش آلودگی هوا کمک خواهد کرد.
برای دستیابی به هوای پاکتر در قم، علاوه بر اقدامات انجام شده، نیاز به تلاشهای بیشتری است، توسعه و نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، تشدید نظارت بر صنایع و اعمال جریمه برای متخلفان، ارائه مشوقهای بیشتر برای اسقاط خودروهای فرسوده و خرید خودروهای کممصرف و برقی، تقویت فرهنگسازی و افزایش آگاهی عمومی در زمینه مسائل زیست محیطی و استفاده از فناوریهای نوین برای پایش و کنترل آلودگی هوا، از جمله راهکارهای پیشنهادی برای بهبود کیفیت هوا در قم هستند.
قم در حال حاضر با داشتن ناوگانی با عمر متوسط ۵ سال، رتبه نخست کشور را دارا است
محمد خانزاده یزدی، معاون حمل و نقل شهرداری قم در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به وضعیت ناوگان حمل و نقل عمومی شهر قم، اظهار داشت: قم در حال حاضر با داشتن ناوگانی با عمر متوسط ۵ سال، رتبه نخست کشور را در این زمینه دارا است و هدفگذاری ما، تمرکز بر توسعه و نوسازی حمل و نقل عمومی است.
خانزاده یزدی افزود: برای بازسازی و اورهال شدن ناوگان حمل و نقل عمومی، مبلغ ۴۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده که طی آن ۲۶ دستگاه اتوبوس نوسازی خواهند شد اما متاسفانه ۲۰ دستگاه دیگر به دلیل فرسودگی شدید، امکان نوسازی ندارند.
وی با اشاره به وضعیت ناوگان تاکسیرانی شهر قم، گفت: در حال حاضر، ۵ هزار تاکسی در قم فعال هستند که از این تعداد، سه هزار دستگاه فرسوده و با عمر متوسط ۱۵ سال هستند و نوسازی این ناوگان، وظیفهای فراتر از نهاد شهرداریها است و نیازمند پیگیری در سطح ملی است.
۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات برای نوسازی ناوگان تاکسی در قم در نظر گرفته شده است
معاون حمل و نقل شهرداری قم با بیان اینکه مبلغ ۴۰۰ میلیون تومانی تسهیلات برای نوسازی ناوگان تاکسی در قم در نظر گرفته شده، افزود: متاسفانه استقبال از این تسهیلات آنچنان که انتظار میرفت نبوده و تنها ۴۰۰ دستگاه تاکسی نوسازی شدهاند.
خانزاده یزدی با اشاره به اقدامات انجام شده در سال جاری، از ورود ۵ دستگاه اتوبوس ۱۸ متری به شهر قم و فعالسازی مسیر تندرو در پردیسان خبر داد و افزود: قرارداد ۵۰۰ میلیارد تومانی برای ورود ۵۰ دستگاه اتوبوس ۱۲ متری منعقد شده و به زودی ۱۰ دستگاه از این اتوبوسها وارد ناوگان حمل و نقل عمومی قم خواهند شد.
وی در مورد موضوع خودرو محوری حمل و نقل، تصریح کرد: این موضوع یک چالش کشوری است که نیازمند بهروزرسانی و توسعه زیرساختهای حمل و نقل و پارکینگها است.
خانزاده یزدی با اشاره به مطالعات در حال انجام برای ایجاد خطوط بی آر تی در برخی از محورهای شهر، گفت: این مطالعات به ویژه در محورهای پرتردد و به سمت منطقه پردیسان در حال انجام است.
وی با تاکید بر اهمیت توسعه اتوبوسرانی و مترو در قم، افزود: با عملیاتی شدن کامل این دو بخش، شاهد افزایش اقبال مردم به سمت حمل و نقل عمومی خواهیم بود.
سال جاری، ۱۲۰ هزار خودرو در قم برای دریافت معاینه فنی اقدام کردهاند
خانزاده یزدی در مورد مراکز معاینه فنی خودروهای سبک در قم، گفت: سه مرکز معاینه فنی در شهر وجود دارد که تمامی سامانههای تخلفات به صورت هوشمند، عدم معاینه فنی خودروها را پایش و به پلیس اطلاع میدهند. در سال جاری، ۱۲۰ هزار خودرو برای دریافت معاینه فنی اقدام کردهاند.
وی با اشاره به هزینه سفر هر فرد در قم، گفت: برآورد امسال ما برای هزینه سفر هر فرد ۱۲ هزار تومان است که ۳ هزار و ۷۰۰ تومان توسط شهروندان پرداخت میشود و مابقی به صورت یارانه توسط شهرداری قم پرداخت میشود و تلاش ما این بوده است که کمترین میزان پرداختی را از شهروندان دریافت کنیم.
خانزاده یزدی در پایان با اشاره به برنامههای برقیسازی خودروها، افزود: اقدامات خوبی در این حوزه در حال انجام است و امیدواریم در آینده نزدیک شاهد ورود اتوبوسهای برقی کوچک مقیاس به شهر قم و ایجاد ایستگاههای شارژ خودروهای برقی در سطح شهر باشیم.
حمل و نقل، نخستین عامل آلودگی هوای شهر قم است
سیده مریم محمدی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم، با اشاره به اینکه حمل و نقل، نخستین عامل آلودگی هوای شهر قم است، عنوان کرد: ذرات ناشی از احتراق ناقص سوخت در روزهای آلوده، بیش از سایر عوامل در آلودگی هوا نقش دارند.
وی با اشاره به درخواست از شهروندان برای استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی، افزود: متاسفانه در برخی مناطق قم به دلیل کمبود ناوگان عمومی، پاسخگویی به نیازهای شهروندان وجود ندارد و در حال حاضر ۴۰۰ هزار خودرو و ۴۰۰ هزار موتور سیکلت در استان قم تردد دارند که اغلب آنان قدیمی است و چند برابر خودروها آلودگی ایجاد می کنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم با اشاره به اینکه اتوبوسهای موجود در قم جذابیت کافی برای ترغیب شهروندان به استفاده از وسایل نقلیه عمومی ندارند، افزود: از سال ۹۸ تاکنون، ۱۲ هزار خودرو به سیستم سوخت دوگانه سوز تبدیل شدهاند که این امر باعث تنوع در سبد سوخت مصرفی و کاهش آلودگی هوا شده است و شرکت پخش فرآوردههای نفتی ایران در این زمینه آمادگی ارائه خدمات را دارد.
سال ۱۴۰۴، تعداد ۱۰۰ هزار خودرو در قم به دلیل عدم انجام معاینه فنی جریمه شدهاند
وی با اشاره به قانون هوای پاک که بر اسقاط خودروهای بالای ۱۵ سال تاکید دارد، گفت: در صورت عدم اسقاط خودروها، پلیس میتواند جریمه اعمال کندو در سال ۱۴۰۴، ۱۰۰ هزار خودرو به دلیل عدم انجام معاینه فنی جریمه شدهاند و این میزان جریمه، بازدارنده کافی نیست که البته تعرفه آن به صورت ملی اعمال میشود.
محمدی با اشاره به اینکه امسال ۲۵۰ روز هوای پاک در سطح شهر قم داشتهایم، بر ضرورت توجه به مسائل زیست محیطی، از جمله توسعه حمل و نقل عمومی تاکید کرد.
وی افزود: هرگونه اقدام و تسهیلی در زمینه حمل و نقل در سطح شهر قم، گامی در جهت کاهش آلودگی هوا است و راه آهن قم نیز با فراهم کردن زمینه حمل و ترانزیت کالاهای اساسی، نقش مهمی در این زمینه ایفا میکند و شرکتها و شهرکهای صنعتی نیز اعلام کردهاند که شهرکهای صنعتی مانند سلفچگان به ریل راه آهن اصلی متصل خواهند شد که این امر به کاهش آلودگی هوا و اجرای قانون هوای پاک کمک میکند.
مدیرکل محیط زیست استان قم با اشاره به اینکه از سال ۹۳ تاکنون، ۱۲ هزار خودروی فرسوده اسقاط شدهاند، گفت: این اقدام، گامی مهم در راستای کاهش آلودگی هوا محسوب میشود.
وی با اشاره به اهمیت راه اندازی مترو در قم برای کاهش آلودگی هوا، افزود: اتوبان امام علی (ع) که به عنوان یک رینگ دایرهای در اطراف شهر قم ایجاد شده و کنارگذر شهید سلیمانی نیز میتوانند ترددها را مدیریت کرده و در نتیجه آلودگی هوا را کاهش دهند.
محمدی با اشاره به انتظارات از مدیریت شهری بر اساس قانون هوای پاک، گفت: انتظار داریم مدیریت شهری با هدف کاهش ترافیک، اقدامات لازم را انجام دهد. خوشبختانه در سالهای اخیر روگذرهای خوبی در قم ایجاد شده و ایجاد کمربندهای سبز و بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی نیز از اقدامات مناسب در استان قم است.
وی در پایان با اشاره به برنامههای توسعه انرژی خورشیدی در استان قم، گفت: تا سال آینده، ۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان قم به بهرهبرداری خواهد رسید که این امر به کاهش آلودگی هوا کمک خواهد کرد.
نظر شما