به گزارش خبرگزاری مهر،ابراهیم سوزنچی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفتوگویی باتشریح ماهیت جنگهای نوین، اظهار داشت: اگر بخواهیم جنگها را بهصورت ساده دستهبندی کنیم، میتوان آنها را به چهار نسل تقسیم کرد. نسل اول، جنگهای کلاسیک دوران قدیم بود که در آن طرفین با شمشیر، نیزه و صفآرایی مستقیم با یکدیگر میجنگیدند.
سوزنچی ادامه داد: نسل دوم جنگها با ورود فناوری، آتش و مهمات شکل گرفت؛ در این نسل، برتری آتش و توان تسلیحاتی نقش تعیینکنندهای داشت. جنگ تحمیلی هشتساله علیه ایران نمونهای از جنگهای نسل دوم بود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به نسل سوم جنگها تصریح کرد: در نسل سوم، این ایده مطرح شد که به جای جنگهای طولانیمدت، میتوان با حملات برقآسا و سریع، دشمن را در مدت کوتاهی از پای درآورد. نمونه بارز این تفکر را میتوان در راهبردهای نظامی آلمان نازی در جنگ جهانی دوم مشاهده کرد.
سوزنچی افزود: اما پس از آن، جهان وارد مرحله جنگهای نسل چهارم شد؛ جنگهایی نامتقارن و ترکیبی که در آن دشمن لزوماً بهصورت مستقیم وارد نبرد نمیشود. در این نوع جنگ، مرز میان دوست و دشمن کمرنگ میشود و ابزارهایی همچون جنگ شناختی، جنگ اطلاعاتی، تحریم اقتصادی و فشارهای اجتماعی به کار گرفته میشود تا یک کشور از درون دچار فروپاشی شود.
وی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران امروز با ترکیبی از جنگ نسل سوم و چهارم مواجه است، خاطرنشان کرد: پس از ناکامی دشمن در جنگ تحمیلی هشتساله، آنها به سمت یک جنگ ترکیبی و بلندمدت حرکت کردند؛ جنگی که شامل تحریمهای اقتصادی، فشارهای روانی و شناختی و تهاجم فرهنگی بود. از همان سالها رهبر شهید انقلاب نسبت به «شبیخون فرهنگی» هشدار میدادند، اما متأسفانه برخی در داخل کشور این واقعیت را انکار میکردند و میگفتند جنگی در کار نیست.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه با اشاره به تجربه جنگ دوازدهروزه اظهار کرد: در آن مقطع برخی سامانهها و ساختارها زمان میبرد تا مجدداً فعال شوند و حتی در برخی موارد تا حدود دوازده ساعت طول میکشید تا سامانهها به حالت عملیاتی بازگردند، اما در شرایط فعلی کشور با آمادگی بسیار بیشتری مواجه است و توانست در برابر اقدامات دشمن واکنش سریعتری نشان دهد؛ بهگونهای که انتظاری که دشمن برای تسلیم سریع ایران داشت، محقق نشد.
وی افزود: دشمن تصور میکرد میتواند در چارچوب ترکیبی از جنگ نسل سوم و چهارم و با یک حمله برقآسا، ظرف چند روز ایران را وادار به تسلیم کند، اما این راهبرد به نتیجه نرسید. به گفته سوزنچی، در ادامه مسیر نیز با راهبردهایی که اتخاذ خواهد شد و نحوه پیشبرد امور، امکان دستیابی به پیروزی برای کشور وجود دارد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه با تشریح منطق راهبردی در جنگهای نامتقارن اظهار کرد: در نگاه راهبردی، اصل اساسی این است که هر طرف باید بتواند نقطه ضعف حریف خود را شناسایی کرده و همان نقطه را هدف قرار دهد.
به گفته وی، اگر کشوری بخواهد مستقیماً با نقاط قوت دشمن مقابله کند، احتمال موفقیت بسیار کاهش مییابد.
وی افزود: در شرایط فعلی ایران نیز مجموعهای از ابزارهای راهبردی در اختیار دارد که میتواند از طریق آنها هزینههایی را به طرف مقابل تحمیل کند و مقاومت او را کاهش دهد. به گفته سوزنچی، یکی از مهمترین این ابزارها تنگه هرمز است.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف توضیح داد: راهبرد مربوط به تنگه هرمز بر وارد کردن فشار اقتصادی و انرژی به طرف مقابل است تا هزینههای ادامه تقابل برای او افزایش یابد.
وی گفت: هدف این است که از طریق این ابزار به نقطه ضعف طرف مقابل ضربه وارد شود؛ موضوعی که به گفته او در بیانیههای رهبر معظم انقلاب نیز به آن اشاره شده است.
نظر شما