خبرگزاری مهر، گروه استانها - کیانا شیخلو: با نزدیک شدن به شهریورماه نخلستانهای استان بوشهر حال و هوای دیگری به خود گرفتهاند، خوشههای خرما که ماهها زیر آفتاب سوزان جنوب رشد کردهاند الان در آستانه برداشت، نویدبخش فصلی پرمشغله برای هزاران نخلدار بوشهری است.
استان بوشهر که با بیش از ۶.۵ میلیون اصله نخل، یکی از قطبهای برتر تولید خرما در کشور محسوب میشود، این روزها خود را برای یکی از پربارترین فصلهای برداشت آماده میکند.
تولید سالانه خرمای استان بوشهر حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تن است که معادل ۱۵ درصد از کل تولید خرما در ایران را شامل میشود، این حجم تولید بوشهر را به یکی از مهمترین قطبهای خرما در سطح ملی تبدیل کرده و اقتصاد کشاورزی بخش عظیمی از استان، به ویژه شهرستانهای دشتستان و تنگستان، به این محصول گره خورده است.
بیش از چهار هزار و ۵۰۰ بهرهبردار خرما در استان وجود دارد و بیش از ۵۰ هزار خانوار به طور مستقیم و غیرمستقیم از این صنعت امرار معاش میکنند.
فصل برداشت خرما در استان بوشهر از اواخر مرداد آغاز و تا مهرماه ادامه مییابد، در این مدت سه نوع محصول از نخلستانهای استان برداشت میشود؛ اول خارک که محصول نوبرانه و زودرس است و حدود ۱۵ هزار تن است، دوم رطب که خرما در مرحله نیمهرسیده است و حدود ۳۵ هزار تن از آن برداشت میشود و سوم خرما که محصول کاملاً رسیده و قابل نگهداری است و با تولید حدود ۱۸۰ هزار تن، بیشترین سهم را به خود اختصاص میدهد.
افزایش کیفیت و کمیت تولید خرما
یکی از نخلداران استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اینکه تولید خرما در بوشهر طی سالهای اخیر روند صعودی داشته است، اظهار کرد: با وجود خشکسالیهای پیدرپی و محدودیتهای آبی، نخلداران بوشهری با تکیه بر تجربه و دانش بومی خود، توانستهاند تولید را در سطح مطلوبی نگه دارند و هر سال شاهد برداشت محصولی با کیفیت مناسب باشیم.
محمد دانا با اشاره به بازارپسندی هر یک از این محصولات، افزود: خارک و رطب به دلیل تازگی و زودرسی، طرفداران خاص خود را دارند و معمولاً با قیمت بالاتری در بازار عرضه میشوند اما خرما به دلیل ماندگاری بالا، گزینه اصلی برای صادرات و نگهداری در سردخانهها است.
وی به تنوع ارقام خرما در استان اشاره کرد و گفت: استان بوشهر از تنوع بالایی در ارقام خرما برخوردار است، اما در این میان دو رقم کبکاب و زاهدی، سهم عمده تولید را به خود اختصاص دادهاند. بر اساس آمارهای موجود، خرمای کبکاب با سهمی بیش از ۷۵ درصد، مهمترین رقم تولیدی استان محسوب میشود و پس از آن زاهدی با حدود ۱۵ درصد قرار دارد، سایر ارقام مانند خاصویی، شهابی و برهی نیز حدود ۱۰ درصد تولید را به خود اختصاص دادهاند.
این نخلدار باسابقه با تأکید بر اهمیت رقم کبکاب در اقتصاد خرما گفت: سهم بالای کبکاب سبب شده است وضعیت بازار این نوع، تأثیر مستقیمی بر درآمد نخلداران و اقتصاد خرما در استان داشته باشد. هرگونه تغییر در میزان عرضه، تقاضا و قیمت آن، به سرعت در بازار محلی و منطقهای خود را نشان میدهد. خرمای کبکاب به صورت وسیعی در شهرستان دشتستان کشت میشود و یکی از مرغوبترین ارقام صادراتی کشور محسوب میشود.
محصول مانده از سال گذشته؛ فقط هفت هزار تن
یکی از دغدغههای اصلی نخلداران در آستانه فصل برداشت جدید، وضعیت محصول باقیمانده از سال قبل در سردخانهها و انبارها است ولی خوشبختانه امسال میزان محصول مانده از سال گذشته بسیار پایین است، حدود هفت هزار تن خرمای ارقام زاهدی و کبکاب در سردخانهها باقی مانده که در مقایسه با سالهای قبل، رقم بسیار ناچیزی محسوب میشود.
بیشترین محصول مانده مربوط به شهرستانهای دشتستان و تنگستان است و وقتی ذخایر سال قبل کم باشد، بازار برای محصول تازه تشنه است و این موضوع میتواند به نفع نخلداران تمام شود، کاهش ذخایر انبارها چشمانداز بازار را امیدوارکننده کرده است.
ارقامی مانند کبکاب به دلیل بازارپسندی بالا و تقاضای مناسب در بازارهای داخلی و خارجی، معمولاً زودتر به فروش میرسند و ماندگاری کمتری در انبارها دارند. این در حالی است که ظرفیت سردخانههای استان در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته و هماکنون ۶۴ واحد سردخانه با ظرفیت ۵۳ هزار تن خرما در استان فعال است که این خود زیرساخت مهمی برای مدیریت عرضه و تقاضا محسوب میشود.
رکورد جدید تولید خرما
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: پیشبینی میشود امسال ۲۳۰ هزار تن خرما در استان تولید شود که نسبت به سال گذشته ۲۰ هزار تن افزایش خواهد داشت.
مرتضی بحرانی با اشاره به آغاز برداشت خرما در استان بوشهر اظهار کرد: تاکنون پنج هزار تن خارک و هشت هزار تن رطب از نخیلات استان برداشت شده و پیشبینی میشود در مجموع ۱۵ هزار تن خارک و ۳۵ هزار تن رطب تولید شود.
وی افزود: بر این اساس، مجموع تولید خارک و رطب استان به حدود ۵۰ هزار تن میرسد که نسبت به سال گذشته پنج هزار تن افزایش خواهد داشت.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر سطح زیرکشت نخیلات استان را حدود ۴۱ هزار هکتار اعلام کرد و گفت: شهرستان دشتستان با برخورداری از حدود ۷۵ درصد سطح نخیلات استان، قطب اصلی تولید خرما در بوشهر است و شهرستانهای تنگستان، جم، دشتی، بوشهر و گناوه در رتبههای بعدی قرار دارند.
بحرانی با اشاره به ارقام عمده خرمای استان بیان کرد: حدود ۷۵ درصد تولید خرمای بوشهر مربوط به رقم کبکاب، ۱۵ درصد زاهدی و ۱۰ درصد نیز مربوط به سایر ارقام است.
وی درباره بازار این محصول گفت: از مجموع ۲۳۰ هزار تن خرمای تولیدی استان، حدود ۴۵ هزار تن به بازارهای خارجی صادر میشود و بخش عمده محصول باقیمانده نیز در داخل کشور به مصرف مردم و صنایع فرآوری میرسد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر درباره قیمت خرما نیز اظهار کرد: نرخ این محصول به صورت توافقی و بر اساس میزان عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود.
صادرات خرما ظرفیتی که هنوز به بلوغ نرسیده است
سالانه حدود ۴۵ هزار تن از خرمای تولیدی استان به خارج از کشور صادر میشود و مابقی محصول در داخل کشور مصرف شده و یا در صنایع فرآوری مورد استفاده قرار میگیرد.
خرمای بوشهر به کشورهای حاشیه خلیج فارس، روسیه و کشورهای شرق آسیا صادر میشود و با وجود ظرفیتهای بالای استان، هنوز از پتانسیل واقعی صادرات خرما استفاده نشده است به دلیل معرفی نشدن کامل خرمای استان بوشهر به بازارهای جهانی، اکنون بخش نسبتاً کمی از تولید صادر میشود در حالی که با سرمایهگذاری در صنایع فرآوری و بستهبندی استاندارد، ارزش صادرات خرما از ۳۰ میلیون دلار فعلی به ۱۵۰ میلیون دلار قابل افزایش است.
مهمترین موانع صادرات خرما، نبود برندسازی مناسب، بستهبندی غیراستاندارد، تحریمهای بانکی و نوسانات نرخ ارز است. برای حضور جدی در بازارهای جهانی، نیاز به همکاری همه بخشها داریم تا محوریت استان در صنعت خرما تثبیت شود.
نخدار باسابقه بوشهری بیان کرد: بخش عمده خرمای تولیدی استان بوشهر در بازار داخلی مصرف میشود بعد از صادرات، مابقی محصول یا در داخل کشور به مصرف میرسد و یا در صنایع فرآوری مانند تولید شیره خرما، سرکه، قند مایع و انواع فرآوردههای تبدیلی استفاده میشود این صنایع میتوانند ارزش افزوده قابلتوجهی برای محصول ایجاد کنند و اشتغالزایی مناسبی نیز به همراه داشته باشند.
دانا با اشاره به اهمیت فرآوری خرما در کاهش ضایعات و افزایش درآمد نخلداران افزود: بخشی از محصول که به دلایل مختلف قابل عرضه به بازار تازهخوری نیست، میتواند در صنایع تبدیلی مورد استفاده قرار گیرد و از هدر رفت سرمایه جلوگیری کند. توسعه این صنایع یکی از نیازهای اساسی استان است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
چشمانداز پیش رو؛ امیدواری با نگاهی به آینده
با نزدیک شدن به فصل برداشت، نخلستانهای بوشهر آماده تولید ۲۳۰ هزار تن خرما، رطب و خارک هستند. پیشبینی افزایش تولید در سال جاری در حالی مطرح میشود که شرایط عمومی محصول مناسب ارزیابی شده و خسارت عوامل طبیعی نیز در مقایسه با حجم تولید، محدود بوده است و این موضوع میتواند زمینه عرضه محصولی با کیفیت مناسب را فراهم کند.
خرما در بوشهر نه فقط یک محصول کشاورزی، که هویت و فرهنگ این دیار است و نخلستانهای بوشهر با بیش از ۶.۵ میلیون اصله نخل، سرمایه عظیم ملی هستند.
امید است با حمایتهای هوشمندانه، توسعه صنایع فرآوری، بهبود بستهبندی و بازاریابی هدفمند، شاهد ثبت جایگاه واقعی خرمای بوشهر در بازارهای جهانی باشیم و شکوفایی هرچه بیشتر این صنعت و بهبود معیشت هزاران خانواده نخلدار رقم بخورد.
نظر شما