خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
شبکه سیبیسی کانادا گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در برابر تحریمهای جدید آمریکا موضعی قاطع و مقاوم اتخاذ کرده و وعده پاسخ قاطع داده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه از تحریمهای گسترده جدید علیه ۶۰ فرد، نهاد و شناور رونمایی کرد، اما از اعمال شدیدترین اقدامات ممکن خودداری نمود. وزیر اقتصاد ایران در واکنش اعلام کرد: «دفاع ما دیگر صرفاً تدافعی نیست؛ دشمنان باید منتظر حمله باشند» و با اشاره به اینکه چین و روسیه تحریمهای آمریکا را نپذیرفتهاند، ابراز اطمینان کرد که سایر کشورها نیز مقاومت خواهند کرد.
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز با لحنی قاطع هشدار داد که در صورت تهدید زیرساختهای ایران، «ضربات سنگینی» به منافع حیاتی و گلوگاههای انرژی آمریکا وارد خواهد شد. سیبیسی میافزاید که چین با رد فشارهای واشنگتن اعلام کرد که همکاریاش با ایران در چارچوب حقوق بینالملل است و نباید مورد مداخله قرار گیرد. در همین حال، عبور نفت از تنگه هرمز به ۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته در حالی که پیش از جنگ این رقم بیش از ۲۰ میلیون بشکه بود. میانجیگری پاکستان نیز با سفر ژنرال عاصم منیر به تهران «پیشرفت قابل توجهی» داشته و مهدی طباطبایی، مقام دفتر رئیسجمهور ایران، از «دستاوردهای دیپلماتیک بسیار ارزشمند» این سفر خبر داد.
شبکه انبیسی نیوز از تهران گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در واکنش به تحریمهای گسترده جدید آمریکا، وعده تلافی داده و هشدار داده است که واشنگتن «باید منتظر حمله باشد.» علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، در مصاحبه با تلویزیون دولتی، این اقدامات را «حمله تروریستی اقتصادی» خواند و تأکید کرد: «آنها نباید فکر کنند که پاسخ ما تدافعی خواهد بود و فقط از خود دفاع میکنیم. آنها باید منتظر حمله از سوی ما نیز باشند.» وی با اشاره به اینکه چین و روسیه هیچ نشانهای از همراهی با تحریمها نشان ندادهاند، گفت: «ما هم بازی را بلدیم.»
این گزارش میافزاید که وزارت خزانهداری آمریکا با راهاندازی عملیات اقتصادی، تحریمهای ثانویه را به پنج بخش حیاتی شامل داراییهای دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی گسترش داده و نزدیک به ۶۰ نهاد، فرد و شناور را تحریم کرده است. با این حال، برخی ایرانیان در تهران با لحنی سرسختانه این تحریمها را «چیز جدیدی» ندانستند.
انبیسی نیوز به نقل از آندریاس کریگ، تحلیلگر کینگز کالج لندن، تصریح میکند که «پاسخ ایران نشان میدهد که روز دی اقتصادی واشنگتن درد ایجاد میکند، اما اثر رفتاری مورد نظر دولت را ندارد.» وی هشدار داد که تهران این اقدامات را جنگ اقتصادی علیه بقای حکومت تفسیر کرده و در نتیجه پاسخ آن «مقاومت است، نه سازش.» کریگ افزود: «تهران نمیتواند مانع اعمال تحریمها توسط واشنگتن شود، اما میتواند این تحریمها را برای همه پرهزینه کند.» مسعود پزشکیان نیز تأکید کرد که آمریکا «باید لحن و رویکرد خود را در برخورد با ایران اصلاح کند، زیرا اتکا به زور و قلدری فقط روند را پیچیدهتر میکند.» این گزارش همچنین به پخش تهدیدهایی علیه فرزند ترامپ از رسانههای ایرانی اشاره میکند که با واکنش سرویس مخفی آمریکا مواجه شده است.
پایگاه خبری هیل گزارش داد که پاکستان و ایران از دستیابی به «پیشرفت قابل توجهی» در مسیر پایان دادن به جنگ خبر دادهاند. محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان که همراه ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، به تهران سفر کرده بود، دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران را «بسیار مثبت و سازنده» توصیف کرد و نوشت: «پیشرفت قابل توجهی حاصل شد و نشست با نتیجهای بسیار مثبت به پایان رسید. ما امیدواریم این شتاب به پیشرفت بیشتر و صلح پایدار در منطقه کمک کند.»
این گزارش میافزاید که محور اصلی گفتگوها، جلوگیری از گسترش درگیری و بازگشایی تنگه هرمز بوده است؛ آبراهی که تحت کنترل ایران قرار دارد و بسته شدن آن قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است. همزمان، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، نیز با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، درباره یک «چارچوب مرحلهای» برای تنگه هرمز مذاکره کرد. وزارت خارجه عمان اعلام کرد که این چارچوب شامل «ایجاد یک کریدور موقت مشترک ناوبری از طریق تنگه هرمز و توافق برای اجرای پروژه مشترک پاکسازی مینهای این آبراه» است و بر لزوم برگزاری گفتگوهای مشترک با کشورهای منطقهای حاشیه خلیج فارس و احترام به حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تأکید دارد.
هیل یادآور میشود که ترامپ پیشتر عمان را به بمباران تهدید کرده بود. ایران نیز تأکید کرده است که تنگه هرمز تنها پس از لغو محاصره دریایی آمریکا، پرداخت غرامت جنگی، رفع تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده بازگشایی خواهد شد. در همین حال، وزارت خزانهداری آمریکا از عملیات اقتصادی ضدایرانی رونمایی کرده اما جزئیات اندکی ارائه داده است. بسنت در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات طرح گفت: «ما به همه فرصت میدهیم رفتار بد را اصلاح کنند؛ چرا باید بخواهم نظام مالی جهانی را منفجر کنم؟» این تحولات دیپلماتیک در حالی رخ میدهد که ضربالاجل توافق ژوئن هفته گذشته منقضی شده است.
پایگاه خبری اینترسپت در گزارشی فاش کرد که ارتش آمریکا از مجروح شدن ۶۰ نظامی دیگر در جنگ ایران خبر داده و مجموع رسمی تلفات (کشته و مجروح) را به ۷۷۶ تن رسانده است. بر اساس این گزارش، از ۷ ژوئیه و پس از فروپاشی دومین آتشبس، ۳۴۵ تن از این تلفات رخ داده است. نیک تورس، نویسنده این گزارش، به نقل از یک مقام دولتی آمریکا، افزایش ۶۰ مجروح در هفته گذشته را «یک حقه حسابداری» خواند و پنتاگون را به کم جلوه دادن عمدی آمار برای هفتهها متهم کرد. این مقام گفت: «آنها میخواستند فشارها بر آنها پس از حملات واقعاً ویرانگر کاهش یابد. »
اینترسپت تصریح میکند که آمار رسمی پنتاگون طی ماهها گزارشگیری، «به طرز فاحشی کمتر از واقعیت» بوده و ناشی از آنچه این مقام «پنهانکاری تلفات» خوانده، است. این رسانه آمریکایی میافزاید که ارتش در پی افزایش تلفات، قراردادهایی برای خدمات کفن و دفن از جمله حملونقل، سردخانه و خاکسپاری در پایگاههای رابینز و آویانو منعقد کرده است. همزمان، ارتش آمریکا برای «پشتیبانی اداری تلفات» در فورت ناکس درخواست قرارداد داده است.
این گزارش با اشاره به حملات ایران به حدود ۱۰ پایگاه آمریکایی از ۹ ژوئیه، تأکید میکند که ارتش ایران با ترکیب پهپادهای تهاجمی و موشکهای بالستیک پیشرفته، سامانههای پدافند هوایی آمریکا را «مغلوب» کرده است؛ علیرغم ادعاهای مکرر ترامپ و هگست مبنی بر نابودی کامل ارتش ایران. اینترسپت همچنین به ناهماهنگیهای آماری اشاره میکند: شمار مجروحان «عملیات خشم حماسی» از ۵۰۰ تن در ۲۱ ژوئیه به ۴۳۱ تن کاهش یافته و نام سرگرد سورفلی داویوس از فهرست کشتهشدگان حذف شده است. همچنین بیش از ۲۰۰ ملوان مجروح در آتشسوزی ناو جرالد فورد در آمار رسمی لحاظ نشدهاند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، تلفات ایران ۳۷,۱۸۱ تن شامل ۳,۳۷۵ شهید تخمین زده میشود.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به بررسی آینده جنگ و رویارویی آمریکا و ایران پس از شش ماه درگیری پرداخته و معتقد است که با وجود تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی، مسیر دیپلماسی همچنان باز است.
نویسنده سه سناریوی اصلی را برای آینده مطرح میکند. نخست، «توافق جامع» میان واشنگتن و تهران است؛ توافقی فراگیر که ممکن است از طریق مذاکره مستقیم با صاحبان واقعی قدرت و تصمیمگیران نظامی شکل بگیرد. نویسنده شواهدی از تغییر رویکرد آمریکا و تمایل این کشور به گفتوگو با بازیگران قدرتمند منطقه از حمله حماس، حزب الله و انصارالله ارائه میکند.
مقاله دو سناریوی دیگر نیز مطرح می کند: نخست، تلاش اسرائیل برای برهم زدن روند مذاکرات از مسیر لبنان و کشاندن حزبالله و ایران به جنگی تازه؛ و دوم، وقوع موجی از نارضایتی و اعتراضات داخلی در ایران به دلیل بحران اقتصادی، سقوط ارزش پول و تشدید تحریمها. با این حال، نویسنده به دلیل انسجام ساختار سیاسی ایران و حمایت بخشی از جامعه از حکومت، احتمال سناریوی دوم را پایینتر میداند، هرچند حذف کامل آن را غیرعاقلانه میشمارد.
المیادین در مقاله به سناریوی احتمالی تشدید بحران در تنگه هرمز تا نوامبر ۲۰۲۶ میپردازد و آن را عاملی برای افزایش فشار سیاسی و اقتصادی بر آمریکا و متحدانش میداند. نویسنده معتقد است تهدید ایران برای توقف صادرات نفت، در صورت ادامه جنگ اقتصادی، میتواند تنگه هرمز را به ابزار فشار راهبردی تبدیل کند؛ زیرا حدود یکچهارم تجارت دریایی نفت جهان از این مسیر عبور میکند.
از نگاه مقاله، آمریکا نسبت به اروپا و آسیا توان بیشتری برای تحمل شوک انرژی دارد، اما افزایش قیمت نفت همچنان میتواند بر تورم و انتخابات میاندورهای آمریکا اثر بگذارد. جایگزینهایی مانند خطوط لوله، افزایش تولید آمریکا و کانادا و ذخایر استراتژیک، قادر به جبران کامل اختلال هرمز نیستند.
مقاله همچنین تأکید میکند چین میتواند از این بحران، از طریق تایوان، خرید نفت ایران، یوان و صادرات مواد معدنی کمیاب برای افزایش فشار بر واشنگتن استفاده کند. در نهایت، «معادله نوامبر» بیش از آنکه به معنای آغاز جنگی جدید باشد، میتواند آزمونی برای توان آمریکا در مدیریت همزمان چند بحران باشد.
رأی الیوم در مقاله ای با بررسی روابط ترکیه و اسرائیل، احتمال تشدید تنش میان دو طرف را بسیار جدی میداند و معتقد است بازگشت به روابط نزدیک گذشته، دستکم در ده سال آینده، بعید است. از نگاه نویسنده، این اختلاف تنها به خصومت شخصی اردوغان و نتانیاهو محدود نمیشود؛ بلکه بخش مهمی از نخبگان سیاسی، امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی نیز ترکیه را یک رقیب راهبردی و تهدیدی فزاینده میدانند.
نقطه اوج این بحران، حمله اسرائیل به فرودگاه ابوالظهور در شمال سوریه عنوان شده که به باور نویسنده، هشداری مستقیم به آنکارا درباره احتمال برخورد نظامی در خاک سوریه است. با این حال، اسرائیل نمیتواند ترکیه را مانند ایران یک دشمن مستقیم تلقی کند؛ زیرا ترکیه عضو ناتو و متحد مهم آمریکا است و در پرونده سوریه و مسائل منطقهای نقش مهمی دارد.
این مقاله در پایان همچنین تأکید می کند که وابستگیهای انرژی و نقش ترکیه بهعنوان مسیر انتقال نفت و گاز قفقاز به اسرائیل و اروپا، مانعی برای قطع کامل روابط است. بنابراین، احتمالاً «رشتهای باریک» از منافع مشترک همچنان باقی خواهد ماند
نظر شما