پاسخ ستاد فناوری‌های نرم و توسعه صنایع خلاق به زیست بوم واحدهای خلاق

به گزارش خبرنگار مهر، ششمین دورهمی شبکه زیست‌بوم خلاق (CEN) با حضور بهروز آهنگربیک، معاون ستاد فناوری‌های نرم و صنایع خلاق معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری برگزار شد.

در این نشست که با رویکرد نقد عملکرد دستگاه‌های دولتی در حوزه صنایع خلاق همراه بود، آهنگربیک ضمن استقبال از مطالبه‌گری فعالان این حوزه، به تشریح چالش‌های ساختاری، مأموریت‌های قانونی و ضرورت‌های حکمرانی در توسعه صنایع خلاق پرداخت.

حکمرانی؛ پیش‌شرط اجتناب‌ناپذیر توسعه

آهنگربیک با تأکید بر اینکه توسعه در هیچ کجای جهان، چه در مدل‌های شرق آسیا و چه در کشورهای توسعه‌یافته غربی، بدون دست‌فرمان حکمرانی محقق نشده است، اظهار داشت: این تصور که می‌توان دولت را به‌طور کامل از چرخه توسعه حذف کرد و به نتایج مطلوب رسید، با واقعیت‌های اقتصادی جهان همخوانی ندارد. تجربه جهانی ۵۰۰ سال اخیر نشان می‌دهد که حکمرانی، رکن اصلی پیشرفت است و حتی منتقدانِ حضور دولت در اقتصاد، در بزنگاه‌های اجرایی، ناگزیر به استفاده از ظرفیت‌های حاکمیتی روی می‌آورند.

وی افزود: تلاش ما در ستاد، فراتر از نقش‌های تشریفاتی و نمادین، ورود به لایه‌های تخصصی و کارشناسی برای حل چالش‌های عینی شرکت‌ها از جمله موانع تأمین مالی و چالش‌های صادراتی است.

ستاد، متولی انحصاری صنایع خلاق نیست؛ هماهنگ‌کننده است

معاون ستاد فناوری‌های نرم و صنایع خلاق معاونت علمی با پاسخ به یکی از انتقادات اصلی مبنی بر متولی‌گری معاونت علمی ساختار قانونی این نهاد را تشریح کرد: این ستاد، متولی انحصاری صنایع خلاق کشور نیست؛ بلکه بر اساس تکالیف مندرج در نقشه جامع علمی کشور و ابلاغیه شورای عالی انقلاب فرهنگی، نقش «هماهنگ‌کننده» و «تسهیل‌گر» را بر عهده دارد.

وی در ادامه توضیح داد: صنایع خلاق در ایران با سه بعد صنعتی، اقتصادی و فناورانه تعریف شده است. وجود نزدیک به ۱۹ دستگاه فرهنگی با مأموریت‌های متکثر و گاه غیرهم‌راستا، لزوم ایجاد یک نهاد بالادستی برای هم‌افزایی را ایجاب می‌کرد. ستاد فناوری‌های نرم با هدف ایجاد همرسانی میان این دستگاه‌ها تشکیل شد تا از جزیره‌ای عمل کردن نهادهای فرهنگی جلوگیری کند.

تعریف ۴ کارویژه برای توسعه صنایع خلاق

آهنگربیک در تشریح کارویژه‌های این ستاد، چهار محور «سیاست‌گذاری، نهادسازی، شبکه‌سازی و حمایت» را به‌عنوان ستون‌های اصلی فعالیت برشمرد و گفت: در حالی که اکثر فعالان تنها بُعد حمایتی (مانند تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی) را می‌شناسند، مأموریت اصلی ما تغییر ریل از بودجه‌های حمایتی به سمت اقتصادِ مقیاس‌پذیر و دلاری است؛ چرا که صنایع خلاق تا زمانی که به اقتصاد دلاری نرسد، نمی‌تواند جهش واقعی ایجاد کند.

پذیرش برخی کاستی ها در مدل‌های گذشته و ضرورت بازنگری

یکی از بخش‌های دیگر سخنان آهنگربیک، باتوجه به ملاحظات مطرح شده برخی حاضرین در نشست و تاکید بر شنیدن صدا و انتقادات فعالان زیست بوم واحدهای خلاق بود.

وی افزود:اغلب کاستی های اجرایی مأموریتی حوزه صنایع خلاق در ادوار گذشته از جنس عملکردی نبوده، بلکه ناشی از برخی وقایع مانند شرایط جنگی حادث شده و فقدان اطلاع کامل از برخی اقدامات ستاد و سایر مواردی بوده که خارج از مباحث عملکردی است. در حال حاضر با توجه به دغدغه مندی و اراده معطوف به هدف معاون علمی و فناوری رییس جمهور، موضوع صنایع خلاق بعنوان یکی از حوزه های پیشران و مهم در لایه مأموریتی معاونت علمی در حال تحقق می‌باشد.

وی گفت: ما در مدیریت خانه‌های نوآوری و مراکز خلاق، خطاهایی داشته‌ایم که نیاز به بازنگری جدی دارند. برای نمونه، استفاده از مدل‌های سنتی منتورینگ که در آن اساتید دانشگاهیِ فاقد تجربه کارآفرینی به مشاوره می‌پرداختند، اشتباه بود. ما از نقد صریح فعالان استقبال می‌کنیم؛ چرا که اکوسیستمی که امروز از عملکرد معاونت علمی مطالبه‌گری می‌کند، حاصل بذری است که خودِ ما کاشته‌ایم.

معاون ستاد فناوری‌های نرم در پاسخ به تفاوت جایگاه این ستاد با سایر دستگاه های فرهنگی کشور تأکید کرد: تفاوت بنیادین ما هسته اقتصاد خلاق و توسعه فناوری است. دستگاه های دیگر اگرچه متولی حوزه‌های فرهنگی ذیل مأموریت خود هستند، اما تمرکز بر توسعه «فناوری» و تحقق اقتصاد خلاق بر مبنای الگوی نوین حکمرانی علم و فناوری کشور، ماموریت اصلی ستاد و معاونت است.

وی با تأکید بر لزوم توسعه کمی و کیفی خانه‌های خلاق برای تأثیرگذاری بیشتر در بودجه‌ریزی‌های ملی، تصریح کرد: ما به دنبال ایجاد اکوسیستمی هستیم که نه تنها در برابر معاونت علمی، بلکه در برابر تمام دستگاه‌های دولتی پرسشگر و مطالبه‌گر باشد؛ چرا که این پویایی، ضامن سلامت و توسعه پایدار صنایع خلاق در کشور است.

مانوین، سکویی برای تحقق الگوی نوین حکمرانی علم و فناوری

وی با اشاره به برگزاری رویداد مانوین گفت: با هدف تحقق الگوی نوین حکمرانی علم و فناوری کشور ناظر به قابلیت و اثرگذاری زیست بوم واحدهای خلاق در توسعه فناوری های نرم و اقتصاد خلاق، رویداد ملی مانوین بعنوان سکوی پایلوت این موضوع در سال ۱۴۰۵ با عنایت معاون علمی و فناوری رئیس جمهور دکتر افشین و همچنین رئیس مانوین دکتر عبدالحسن بهرامی در حال اجرایی سازی است که ۲۱ تا ۲۳ مهر ماه برگزار خواهد شد.

آهنگربیک اهداف اصلی این رویداد را هم افزایی دستگاههای عضو سند ملی توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم ، شبکه سازی، توسعه بازار، الگوسازی و ایجاد روایت های موفق و کمک به صادراتی شدن محصولات حوزه صنایع خلاق و نیز آشنایی در لایه های مختلف اجتماعی اعم از مردمی و حاکمیتی با صنایع خلاق عنوان کرد.