خبرگزاری مهر، گروه استانها - کوروش دیباج:مسئله گردشگری اصفهان دیگر فقط افزایش شمار گردشگران نیست؛ چالش اصلی آن است که مسافر پس از بازدید از جاذبههای شاخص، چه دلیلی برای ماندن در شب دوم، سوم و چهارم داشته باشد.
اصفهان از نظر جاذبههای تاریخی و فرهنگی یکی از مقاصد شناختهشده کشور است، اما افزایش تعداد ورود گردشگران زمانی به رونق پایدار گردشگری منجر میشود که بخشی از این سفرها از اقامت کوتاه به حضور چندشبه تبدیل شود. در این میان، مدت اقامت، نفرشب، میزان استفاده از خدمات و گستره جغرافیایی سفر، شاخصهایی هستند که تصویر دقیقتری از عملکرد گردشگری ارائه میکنند.
مسئله فقط کمبود جاذبه نیست؛ بلکه چگونگی تبدیل جاذبه به محصول، پیوند دادن مقاصد مختلف، ایجاد تجربههای تازه، فعال کردن ظرفیتهای شبانه، هماهنگی میان خدمات و فراهم کردن امکان سفر به شهرستانهای استان است. به بیان دیگر، اگر گردشگر پس از دیدن جاذبههای اصلی شهر اصفهان برنامه مشخصی برای ادامه سفر نداشته باشد، حتی افزایش ظرفیت اقامتی نیز الزاماً به افزایش مدت ماندن وی منجر نمیشود.
در این گزارش، مسئله ماندگاری گردشگر از منظر شاخصهای سنجش، توزیع جغرافیایی سفر، تبدیل جاذبه به تجربه، نقش خدمات و صنعت اقامت و همچنین سیاستهای اجرایی استان بررسی میشود؛ اینکه برای عبور از گردشگری بازدیدمحور و رسیدن به گردشگری مبتنی بر تجربه و اقامت، چه تغییراتی در خود مقصد ضروری است.
گردشگری را باید با شاخصهای دقیقتری سنجید
مجید رفیعی، صاحبنظر حوزه گردشگری و مدرس دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تعداد گردشگران ورودی به تنهایی نمیتواند معیار کاملی برای ارزیابی عملکرد گردشگری یک مقصد باشد و شاخصهایی مانند مدت اقامت، نفرشب و میزان استفاده گردشگر از خدمات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: نفرشب تصویری متفاوت از تعداد ورود گردشگران ارائه میکند، زیرا نشان میدهد مسافر چه میزان زمان در مقصد سپری کرده است. ممکن است مقصدی تعداد ورودی بالایی داشته باشد، اما بخش قابل توجهی از این گردشگران اقامت کوتاهی داشته باشند؛ در مقابل، افزایش نفرشب نشاندهنده حضور طولانیتر و استفاده بیشتر از ظرفیتهای مقصد است.
این صاحبنظر حوزه گردشگری درباره ظرفیت اقامتی نیز گفت: توسعه زیرساخت اقامت باید متناسب با برنامه کلی گردشگری انجام شود و افزایش ظرفیت زمانی میتواند به افزایش اقامت منجر شود که بازار، محصول و تقاضای متناسب با آن نیز شکل گرفته باشد.
رفیعی با تأکید بر ضرورت نگاه زنجیرهای به گردشگری تصریح کرد: اقامتگاه، جاذبه، خدمات و حملونقل به صورت جداگانه نمیتوانند مسئله ماندگاری را حل کنند و زمانی اثرگذاری بیشتری خواهند داشت که در قالب یک زنجیره واحد گردشگری با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
مقصد گردشگری را نباید به شهر اصفهان محدود کرد
مینا مفیدی، صاحب نظر حوزه برنامهریزی گردشگری، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از ظرفیتهای افزایش مدت اقامت در استان، توزیع جغرافیایی سفر و خارج کردن گردشگری از تمرکز صرف بر شهر اصفهان است.
وی افزود: شهرستانهای استان باید در قالب مسیرها و برنامههای مشخص سفر به یکدیگر متصل شوند تا جاذبههای آنها بتوانند مکمل یکدیگر باشند. در چنین شرایطی، گردشگر به جای آنکه پس از بازدید از شهر اصفهان سفر خود را پایان دهد، برای دیدن مقصد دیگری در استان زمان بیشتری اختصاص میدهد.
مفیدی تأکید کرد: صرف معرفی یک جاذبه برای قرار گرفتن آن در برنامه سفر کافی نیست و دسترسی، خدمات، اطلاعرسانی و امکان قرار گرفتن آن جاذبه در یک مسیر مشخص سفر نیز اهمیت دارد.
این صاحب نظر حوزه برنامهریزی گردشگری ادامه داد: زمانی که مقاصد مختلف استان در قالب یک شبکه گردشگری به یکدیگر متصل شوند، امکان توزیع سفر افزایش پیدا میکند و ظرفیتهایی که تاکنون سهم محدودی از جریان گردشگری داشتهاند، میتوانند به بخشی از برنامه سفر مسافر تبدیل شوند.
جاذبههای تاریخی باید به تجربه تبدیل شوند
ندا ترابیفارسانی، عضو هیئت علمی گروه موزه و گردشگری دانشگاه هنر اصفهان، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: جاذبههای تاریخی و فرهنگی زمانی میتوانند به افزایش مدت اقامت کمک کنند که از یک مکان صرفاً دیدنی به تجربهای قابل مشارکت برای گردشگر تبدیل شوند.
وی افزود: ظرفیت گردشگری فرهنگی و هنری اصفهان گسترده است و برنامههای آموزشی، فعالیتهای تعاملی، رویدادهای هنری و محصولات تخصصی میتوانند تجربه متفاوتی برای گردشگر ایجاد کنند.
ترابیفارسانی با اشاره به نقش رویدادها در گردشگری گفت: رویداد زمانی میتواند به افزایش اقامت کمک کند که صرفاً یک برنامه مناسبتی نباشد و با جاذبهها و سایر خدمات مقصد ارتباط پیدا کند؛ به گونهای که گردشگر برای حضور در آن، برنامه سفر خود را طولانیتر کند.
وی گردشگری شبانه را نیز یکی از ظرفیتهای قابل استفاده در اصفهان دانست و تصریح کرد: بخشی از ساعات خارج از برنامه بازدید روزانه میتواند با برنامههای فرهنگی و هنری، فعالیتهای اجتماعی و حضور گردشگر در فضاهای شهری به زمان فعال گردشگری تبدیل شود.
هتل به تنهایی عامل تمدید اقامت نیست
مسعود فرقدانی، فعال حوزه هتلداری و گردشگری، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: کیفیت و تنوع خدمات خارج از هتل نیز در تصمیم گردشگر برای تمدید سفر مؤثر است و واحد اقامتی به تنهایی نمیتواند مدت حضور مسافر را تعیین کند.
وی افزود: جاذبهها، مراکز خرید، رستورانها، برنامههای فرهنگی، حملونقل و تفریحات باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا گردشگر برای ادامه حضور خود در مقصد انتخابهای متنوعی داشته باشد.
این فعال حوزه هتلداری و گردشگری ادامه داد: هماهنگی میان بخش خصوصی و دستگاههای مرتبط میتواند امکان طراحی و عرضه بستههای متنوع سفر را افزایش دهد و مجموعه خدمات مقصد را از حالت پراکنده خارج کند.
فرقدانی تصریح کرد: افزایش ظرفیت اقامتی باید همراه با ایجاد بازار مصرف و توسعه محصول گردشگری باشد؛ زیرا ایجاد ظرفیت جدید بدون برنامه برای جذب گردشگر و فراهم کردن دلیل کافی برای اقامت، الزاماً به افزایش مدت ماندن مسافر منجر نمیشود.
سند جامع گردشگری مبنای هماهنگی دستگاههای اجرایی است
مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، در گفتگو با خبرنگار مهر توسعه زیرساختهای اقامتی و سرمایهگذاری در این حوزه را از اقدامات انجامشده در استان عنوان کرد و گفت: ظرفیت هتلهای پنجستاره افزایش یافته و تعدادی هتل جدید نیز در حال افتتاح است.
وی پیگیری و ابلاغ سند جامع گردشگری استان به دستگاههای اجرایی را از اقدامات مهم در این حوزه دانست و افزود: میزهای گردشگری استان نیز با حضور دستگاههای مختلف تشکیل شده و این مجموعهها برای اجرای برنامههای گردشگری پای کار آمدهاند.
استاندار اصفهان با تأکید بر تنوعبخشی به گردشگری گفت: گردشگری ورزشی، سلامت و طبیعتگردی از جمله گونههایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند و ظرفیتهای گردشگری کویر نیز در هفت شهرستان استان دنبال شده است؛ بهگونهای که این مناطق حتی در ایام گرم سال نیز گردشگر داشتهاند.
جمالینژاد همچنین از برنامهریزی برای احیای ظرفیتهای گردشگری محیطزیستی خبر داد و افزود: گروههای گردشگری به صورت علمی روی این موضوع کار میکنند و محیط زیست نیز در این روند مشارکت دارد.
وی تشکیل سازمان مقصد استان را از دیگر برنامههای در دست پیگیری عنوان کرد و گفت: هدف از این رویکرد، ایجاد هماهنگی بیشتر میان بخشهای مختلف مرتبط با گردشگری است.
استاندار اصفهان با اشاره به وضعیت ظرفیت اقامتی استان اظهار کرد: در شرایطی که برخی استانهای گردشگرپذیر کشور در دورههای اوج سفر با ظرفیت خالی مواجه هستند، در اصفهان در برخی موارد ظرفیت اقامتی به طور کامل تکمیل شده است.
وی حملونقل را نیز یکی از مؤلفههای مؤثر بر گردشگری دانست و درباره قطار سریعالسیر اصفهان ـ تهران گفت: مذاکراتی با سفیر ایران در چین و مجموعه اقتصادی این کشور انجام شده و امید است با پیگیریهای دولت، موانع موجود برطرف شود.
جمالینژاد همچنین به ظرفیت رویدادهای استان اشاره کرد و گفت: در نیمه دوم سال رویدادهای متعددی برگزار خواهد شد و برنامههایی با حضور هنرمندان، نویسندگان، موسیقیدانان و نخبگان استان در حال برنامهریزی است.
ماندن، حلقه تکمیلکننده گردشگری اصفهان
اگر تعداد ورود، تنها معیار سنجش گردشگری باشد، بخش مهمی از واقعیت این صنعت دیده نمیشود. آنچه برای مقصد اهمیت دارد، مدت زمانی است که گردشگر در آن میماند، خدماتی که دریافت میکند و مقاصدی است که در طول سفر خود تجربه میکند.
در اصفهان، پاسخ به مسئله شب دوم و سوم از یک مسیر واحد نمیگذرد. بخشی از پاسخ در طراحی مسیرهایی است که شهر اصفهان را به شهرستانهای استان متصل کند؛ بخشی در تبدیل جاذبههای تاریخی و فرهنگی به تجربههای تازه و بخشی دیگر در ایجاد رویداد، گردشگری شبانه، خدمات متنوع و هماهنگی میان اجزای مقصد.
از سوی دیگر، توسعه اقامتگاه زمانی اثرگذار خواهد بود که در کنار آن محصول گردشگری و تقاضای کافی شکل گرفته باشد. بنابراین مسئله اصلی را نمیتوان صرفاً در تعداد تختهای اقامتی جستوجو کرد؛ مقصد باید برای روزها و شبهای بعدی سفر نیز برنامه داشته باشد.
برای اصفهان، آزمون اصلی از جایی آغاز میشود که گردشگر جاذبههای شاخص را دیده است؛ جایی که باید میان ماندن و رفتن، گزینهای جذابتر از پایان سفر پیش روی وی قرار گیرد. اگر مقصد بتواند این فاصله را با تجربه، مسیر، رویداد، خدمات و محصول پر کند، افزایش نفرشب دیگر صرفاً یک شاخص آماری نخواهد بود، بلکه نتیجه تغییر در خود تجربه سفر خواهد بود.
نظر شما