ابوالفضل اژدرپور در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: بخش مهمی از عوامل مؤثر بر سلامت انسان خارج از نظام درمان قرار دارد. به همین دلیل، بهداشت محیط با تمرکز بر کیفیت آب و هوا، مدیریت پسماند، آلودگی صوتی و شرایط محیط زندگی، یکی از پایههای اصلی پیشگیری و ارتقای سلامت عمومی است.
وی بیان کرد: سلامت انسان تنها به دریافتخدمات درمانی، دارو و مراجعه به پزشک وابسته نیست، بلکه زیربنای آن در محیطی شکل میگیرد که فرد در آن زندگی، کار و فعالیت میکند. بسیاری از عوامل اثرگذار بر سلامت، خارج از نظام درمان قرار دارند و به عوامل ساختاری و محیطی مربوط میشوند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به نقش تعیینکننده محیط زندگی در سلامت انسان اظهار کرد: بهداشت محیط در واقع نوعی پیشگیری در سطح کلان است که با کنترل عوامل محیطی مانند کیفیت هوا، آب و مدیریت پسماند، از بروز بسیاری از بیماریها در جامعه جلوگیری میکند.
وی ادامه داد: بنابراین برای ارتقای سلامت عمومی، در کنار تقویت نظام درمان باید بر اصلاح محیط زندگی و کنترل عوامل بیماریزا در منشأ آنها نیز سرمایهگذاری شود؛ زیرا پیشگیری از مواجهه با عامل خطر میتواند از شکلگیری زنجیرهای از مشکلات سلامت جلوگیری کند.
اژدرپور کیفیت هوا را یکی از مهمترین عوامل محیطی مؤثر بر سلامت دانست و گفت: استنشاق ذرات معلق و آلایندههای گازی تنها به مشکلات تنفسی محدود نمیشود و میتواند بر سیستم قلبی–عروقی نیز اثرگذار باشد.
وی با اشاره به گروههای آسیبپذیر در برابر آلودگی هوا تصریح کرد: کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماریهای قلبی و ریوی حساسیت بیشتری نسبت به آلودگی هوا دارند و کارگران فضای باز و افرادی که برای مدت طولانی در معرض آلایندهها قرار میگیرند نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به پیامدهای آلودگی هوا گفت: میزان آسیب به نوع و غلظت آلاینده و همچنین مدت مواجهه بستگی دارد و برآوردها نشان میدهد در کشور ما حدود ۶۰ هزار مورد مرگومیر منتسب به آلودگی هوا وجود دارد که بیش از ۹۰ درصد آن به ذرات معلق مربوط میشود.
وی تأکید کرد: کاهش انتشار آلایندهها در کنار رعایت توصیههای بهداشتی در روزهای آلوده، از اقدامات ضروری برای حفاظت از سلامت جامعه است و مدیریت آلودگی هوا نیازمند همکاری بخشهای مختلف و اقدامات مؤثر در سطح شهری و ملی است.
اژدرپور درباره اهمیت آب سالم نیز اظهار کرد: آب سالم نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای عفونی مانند اسهالهای میکروبی دارد و میتواند خطر مواجهه با آلایندههای شیمیایی را نیز کاهش دهد.
وی افزود: سلامت آب با شاخصهای میکروبی و شاخصهای شیمیایی از جمله نیترات و فلزات سنگین ارزیابی میشود و ویژگیهای فیزیکی مانند کدورت، رنگ، بو و مزه نیز اهمیت دارند. از این رو پایش آب باید بهصورت
مستمر از منبع تا شیر مصرفکننده انجام شود، زیرا احتمال آلودگی تنها به منبع اولیه محدود نیست و ممکن است در شبکه توزیع یا مخزن ساختمان نیز ایجاد شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تغییرات اقلیمی را فراتر از یک مسئله زیستمحیطی دانست و گفت: تغییرات اقلیمی یک بحران سلامت عمومی است و آثار آن میتواند بهصورت زنجیرهای بر سلامت انسان اثر بگذارد.
اژدرپور ادامه داد: تغییر دمای زمین میتواند تعادل اکوسیستمها را برهم بزند و تغییر در الگوهای بارندگی و خشکسالی نیز کیفیت آب و دسترسی به مواد غذایی را تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که در ادامه میتواند زمینهساز سوءتغذیه و بروز بیماریهای مختلف شود.
وی مدیریت صحیح پسماند را یکی دیگر از ارکان مهم بهداشت محیط دانست و اظهار کرد: اگر پسماندها به شکل صحیح مدیریت نشوند، با مجموعهای از مخاطرات از جمله نشت مواد سمی و فلزات سنگین به منابع آب زیرزمینی و تولید گازهای گلخانهای مواجه خواهیم شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: انباشت بیرویه پسماند میتواند محل مناسبی برای تجمع حشرات، جوندگان و عوامل بیماریزا ایجاد کند و زمینه انتقال بیماریهای عفونی و گوارشی را افزایش دهد. در این میان، تفکیک پسماند از مبدأ و مدیریت صحیح پسماندهای خطرناک اهمیت ویژهای دارد.
اژدرپور با تأکید بر اهمیت تفکیک پسماند از مبدأ گفت: زمانی که پسماند خشک مانند کاغذ و پلاستیک با پسماند تر و مواد غذایی مخلوط نشود، ارزش اقتصادی و قابلیت بازیافت آن حفظ میشود، اما اختلاط این موادمیتواند موجب آلودگی و کاهش قابلیت بازیافت پسماندهای خشک شود.
وی درباره پسماندهای پزشکی نیز هشدارداد: پسماند پزشکی با پسماند شهری تفاوت اساسی دارد، زیرا برخی از این پسماندهاامکان انتقال مستقیم عوامل بیماریزا را دارند. پسماندهای عفونی، اجسام تیز مانندسرسوزن و تیغه و همچنین مواد شیمیایی و دارویی از جمله مواردی هستند که مدیریت صحیح آنها برای پیشگیری از آسیب به انسان و محیط زیست ضروری است.
اژدرپور همچنین با اشاره به آلودگی صوتی و کیفیت هوای داخل ساختمان گفت: مواجهه طولانیمدت با آلودگی صوتی میتواند خواب و تمرکز را مختل و استرس و اضطراب را افزایش دهد و در بلندمدت با افزایش فشار خون و خطر بیماریهای قلبی–عروقی همراه باشد.
وی گفت: از سوی دیگر، با توجه به اینکه انسان بخش قابل توجهی از زمان خود را در فضاهای بسته سپری میکند، کیفیت هوای مدارس، ادارات و مراکز درمانی نیز اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه هوای نامطلوب داخل ساختمان میتواند با خستگی، سردرد، کاهش تمرکز و افزایش بیماریهای تنفسی همراه شود.
نظر شما