به گزارش خبرنگار مهر در رشت، زمینهای زراعی استان گیلان با وجود استعداد بی نظیر در تولید انواع محصولات اعم از برنج، علوفه و صیفی و سبزیجات تاکنون آنچنان که باید مورد استفاده قرارنگرفته است و کشاورزان گیلانی معمولا بعد از برداشت برنج زمین شالیزار را رها کرده و از آن استفاده مجدد نمی کنند در حالیکه به گفته کارشناسان زمینهای گیلان ثروت بسیاری را در خود نهفته دارند.
کشت دوم از کارهای اساسی برای تولید ثروت و اقتصادی کردن کشاورزی در استان گیلان است که باید مسئولان توجهی ویژه به این مهم داشته باشند زیرا تولید ثروت در استان جز از طریق توسعه کشت دوم و سوم امکانپذیر نیست.
استان گیلان به رغم حاصلخیز بودن موقعیت مناسبی برای توسعه انواع کشت دوم در نیمه دوم سال یعنی فصول پائیز و زمستان دارد اما متوسط بارندگی در این منطقه از هر نقطه کشور بیشتر و بالاتر است به این دلیل آب گرفتگیهای زیادی در نیمه دوم سال و شرایط مندابی در سطح استان به وجود می آید که به علت فقدان زهکشی مناسب این امر به کشت انواع محصولات آسیب می رساند.
اگر شبکه زهکشی ایجاد شود بارندگی نگران کننده نیست
یک کارشناس آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان ایجاد زهکشی اراضی در استان را امری ضروری دانست و گفت: زهکشی آب در این استان به دلیل بارندگی زیاد بسیار موثر است زیرا ماندابها مانع از توسعه کشت می شوند.
مجتبی شاه نظری همچنین از اجرای طرح زهکشی اراضی کشاورزی در استان خبر داد و افزود: این طرح زیربنایی که برای اولین بار به تصویب هیئت وزیران رسیده با 500 میلیارد ریال اعتبار در استان گیلان عملیاتی می شود.
وی با اعلام اینکه نبود زهکشی مناسب از مشکلات اراضی کشاورزی استان است، ادامه داد: استان گیلان در شش ماهه دوم سال بیشترین میزان نزولات جوی را دارد که این امر از موانع اساسی برای کشت دوم است.
به هر حال در مناطق قلیایی، زهکش برای شسته شدن و خارج کردن املاح از سطح مزارع عمل کرده همچنین باعث جلوگیری از باتلاقی شدن زمین، تبادل اکسیژن ریشه گیاه می شود و در رشد و توسعه ریشه گیاه موثر است.
در حقیقت زهکشی دو هدف عمده یکی ایجاد وضعیت مناسب برای رشد گیاه و دیگری ایجاد شرایط لازم برای کاربرد ماشین آلات کشاورزی را دنبال می کند.
با زهکشی شالیزارها انتشار گاز متان از مزارع برنج کاهش می یابد
همچنین برخی از کارشناسان و صاحبنظران معتقدند، با زهکشی شالیزارها می توان انتشار گاز متان از مزارع برنج را کاهش داد.
متان یکی از عوامل اصلی پدیده گرم شده جهانی است و انواعی از باکتریها که از ضایعات آلی در شالیزارهای پوشیده از آب تغذیه و آن را تولید می کنند و زهکشی مزارع سبب می شود تا مواد آلی به طور هوازی تجزیه شوند.
از اهداف زهکشی می توان جمع آوری و خارج کردن املاح اضافی، جمع آوری آبهای سطحی ناشی از روان آب، ایجاد تهویه مناسب در محیط خاک ریشه، بهبود کارایی ماشین آلات، استحکام بخشیدن به ساختمان خاک و ... اشاره کرد.
از فوائد زهکشی نیز می توان جلوگیری از وقوع سیل، به زیر کشت بردن اراضی جدید، زودتر گرم شدن خاک در فصل بهار، شروع زودتر عملیات کشاورزی، کیفیت و کمیت بهتر محصولات، شستشوی املاح اضافی و بهتر شدن وضعیت مسائل بهداشتی را نام برد.
با این وصف از مجموع ۲۳۰هزار هکتار اراضی شالیکاری استان گیلان ۵۰ هزار هکتار آن بدون هیچگونه عملیات زیربنایی و ۸۰ هزار هکتار از اراضی گیلان با اجرای عملیات زهکشی و بسترسازی مناسب و تامین منابع آبی برای حداقل یک بار آبیاری در ادامه فصل کشت قابلیت اجرای مناسب کشت دوم را دارند.
معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان به مسئله کشت دوم اشاره کرد و گفت: بهبود وضع اقتصادی کشاورزان، ایجاد اشتغال در سطح روستاها و مناطق مورد کشت برنج و جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهرها و افزایش درآمد کشاورزان و به تبع آن افزایش درآمد ناخالص ملی در بخش کشاورزی از مزیتهای کشت دوم است.
ایرج بنیادی اظهار داشت: همچنین استفاده از بقولات به عنوان کشت دوم در تناوب، موجب کاهش مصرف کودها و سموم شیمیایی و در نتیجه حفظ محیط زیست و ترغیب سرمایه گذاران به ایجاد صنایع تبدیلی مواد غذایی و صنایع وابسته در روستاها و ایجاد زمینه مناسب برای تثبیت شالیزارها و جلوگیری از تغییر کاربری از دیگر فوائد کشت دوم در گیلان است.
فوائد کشت دوم باید بیشتر اطلاع رسانی شود
وی ادامه داد: با آگاه کردن کشاورزان استان از فوائد بسیار کشت دوم و ترویج این کشت و ارائه اطلاعات لازم در مورد محصول مناسب کشت در هر منطقه، میزان بذر و تاریخ کاشت همچنین ارائه تسهیلات می توان زمینهای حاصلخیز گیلان را از شش ماه بی استفاده ماندن خارج ساخت.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان در ادامه بر لزوم توسعه طرح ایجاد زهکشی و تجهیز و نوسازی اراضی شالیزاری استان تاکید کرد و گفت: این طرح از گامهای مهم ایجاد زیربنای لازم برای تولید هرچه بیشتر محصول برنج است.
اردشیر روحی هدف از این عملیات را مرتب کردن اراضی شالیزاری، افزایش راندمان آبیاری، افزایش راندمان ماشین آلات و تسریع در مکانیزاسیون، کاهش هزینه تولید، برقراری امکان مدیریت مستقل برای هر کرت، تجمیع قطعات پراکنده، احداث جاده های زراعی، فراهم کردن زمینه جلوگیری از تغییر کاربری اراضی، بالا بردن قابلیت زهکشی اراضی در جهت توسعه کشت دوم بعد از برنج و در یک جمله استفاده بهینه از منابع آب و خاک و نهاده هاست.
وی ادامه داد: مزارع سنتی شالیزاری یکسری اشکالات اساسی چون مسطح نبودن زمین، مشکل حمل محصول، فقدان کانالهای آبیاری و زهکشی، باتلاقی بودن بعضی مزارع، عدم قابلیت کشت مکانیزه، تعداد زیاد مرزها، زیاد بودن هزینه تولید (کاشت، داشت و برداشت)، عدم امکان کشت دوم، مشکل آبیاری، عدم استفاده از ماشین آلات، عدم وجود جاده دسترسی، عدم امکان مدیریت مصرف نهاده ها، پراکنده بودن مالکیتها، وجود کرتهای کوچک، نداشتن مدیریت مستقل و بسیاری از مشکلات دیگر دارند که راندمان کار را پائین می آورند و هدف تجهیز و نوسازی مبارزه با این مشکلات و بالابردن راندمان تولیدی در واحد سطح است.
به هرحال با بالا بردن قابلیت زهکشی اراضی استان گیلان در جهت توسعه کشت دوم و سوم بعد از برنج ضمن استفاده بهینه از منابع آب، خاک و نهاده ها می توان در اشتغالزایی و ثروت زایی کشاورزان و روستائیان بسیار موثر بود و مسئولان باید توسعه اراضی زهکشی را به عنوان یک اولویت اساسی بدانند و در زمینه اختصاص اعتبارات توجهی ویژه داشته باشند.
نظر شما