حجت الاسلام محمد حسین شریفی نیا در گفتگو با خبرنگار مهر در قم در خصوص راههای ارتقای فرهنگ عمومی یا فرهنگ سازی بیان داشت: بهترین راه فرهنگسازی اعتماد به مردم و استفاده از توانایی و ظرفیت تمامی اقشار و انسانهای فرهنگساز جامعه در ابعاد گوناگون است.
وی خاطرنشان کرد: اگر فرهنگسازی را به دولت یا اصناف خاصی محدود کنیم، نتیجه همین وضعی میشود که در حال حاضر وجود دارد.
NGO ها از منابع مهم ارتقای فرهنگ عمومی در دنیا
شریفی نیا با اشاره به اینکه امروزه یکی از منابع مهم ارتقاء فرهنگ عمومی در دنیا، NGOها یا سازمانها و نهادهای غیردولتی هستند، افزود: انجمنها و تشکلهای غیردولتی که خودشان از دل محلّه، محل کار یا محل تحصیل جوشیده و افراد در یک فرایند پویا و تعهد میان گروهی، از هم میآموزند، با هم کار میکنند و همدیگر را تنظیم و کنترل میکنند.
وی در ادامه اظهار داشت: متأسفانه پس از انقلاب، این تشکلها و انجمنها بهشدت محدود شدند و ظهور و بروزشان فوقالعاده کمرنگ شد و مسئولیت تمام این مسائل به دست حکومت و گروههای خاصی سپرده شد، در نتیجه با وجود اینکه مرتب شعار میدادیم انقلاب ما، یک انقلاب فرهنگی است، هر روز سطح فرهنگی مردم تنزل پیدا کرد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اضافه کرد: شاهد آن، همین رفتارهای فردی و جمعی ما، چگونگی تعاملات و برخوردهای مردم با یکدیگر و شیوع انواع آسیبهای اجتماعی نظیر اعتیاد، طلاق، خودکشی و دیگرکشی، تصادفات و سوانح جادهای و نظایر آن در کشور ماست که زنگ خطر را در همه زمینهها به صدا درآورده است.
زمینه آزادی اندیشه و فعالیت بدون دغدغه در جامعه فراهم شود
وی در خصوص راههای ارتقای فرهنگ عمومی جامعه اظهار داشت: برای اینکه فرهنگ عمومی ارتقاء یابد، ابتدا بایستی زمینه آزادی اندیشه و فعالیت بدون دغدغه، برای تمامی اقشار جامعه با هر نوع سلیقه و تفکری فراهم گردد و افراد احساس کنند واقعاً خودشان تصمیم میگیرند.
شریفی نیا تصریح کرد: مردم باید به این باور و احساس برسند که میتوانند در چارچوب ارزشهای جامعه، یا به فرموده شهید محمدباقر صدر «منطقه الفراغ» که بسیار گسترده و وسیع هم هست، بدون هیچ نگرانی و دغدغهای فعالیت نمایند و حاکمیت نهتنها برای آنها مانع و رادعی ایجاد نمیکند، بلکه با همه امکانات از آنها پشتیبانی میکند و آنها را در رسیدن به اهدافشان یاری مینماید.
سطح فرهنگ وقتی بالا میرود که رابطه دولت و ملت دوجانبه و بردارانه شود
وی در بخش دیگری از سخنان خود بیان داشت: به عبارت روشنتر وقتی سطح فرهنگ بالا میرود که رابطه دولت و ملت از رابطه ولی و مطیع یا رابطه پدر و پسر به رابطه مسئولیت دو جانبه و برادرانه تبدیل شود. وقتی این رابطه تعاملی شد، همانطور که دولت بر ملت حق دارد، ملت هم بر دولت حق دارد. موضوعی که امیرالمؤمنین (ع) بیش از هر کسی به آن پرداخته و مرتباً از حقوق مردم نسبت به حاکمیت سخن گفته است.
بزرگترین کم فروشی در حوزه حقوق عمومی اتفاق میافتد
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه افزود: برخی مفسران در تفسیر آیات ۱ تا ۳ سوره مطفّفین گفتهاند: بزرگترین کمفروشی در حوزه حقوق عمومی اتفاق میافتد یعنی وقتی پای حقوق مردم نسبت به حکومت در میان است آن حقوق را کاهش داده و ناچیز میشمارند اما وقتی وظایف و تکالیف مردم نسبت به حکومت مطرح میشود آن را زیاد و گسترده جلوه میدهند بهطوری که گویا مردم در برابر حاکم فقط موظف به اطاعت و تمکین هستند و حق هیچگونه سؤال و اعتراضی نسبت به حکومت را ندارند.
وی در این خصوص تاکید کرد: این بزرگترین مصداق کمفروشی است که در عرصه حکومت شکل میگیرد و نتیجهاش این میشود که حاکمان به خود اجازه میدهند هر طور دوست دارند رفتار کنند و هر نوع کنترلی را اعمال نمایند و به قول خودشان به مهندسی رفتاری یا مهندسی فرهنگی جامعه بپردازند، گویا انسان را ماشین بیاختیاری فرض کردهاند که میتوانند هر طور دوست داشتند، رفتار او را تنظیم نمایند.
مهندسی رفتار انسان به طور کلی امکان پذیر نیست
شریفی نیا با بیان اینکه البته روشن است که مهندسی رفتار انسان، بهطور کامل امکانپذیر نیست، ابراز داشت: علت آن این است که ما چیزی را میتوانیم مهندسی کنیم که تمام متغیرهایش در کنترل ما باشد اما انسان صاحب اراده و اختیار است و حق تصمیمگیری دارد و میتواند بدون اینکه چیزی را قلباً بپذیرد، بهصورت ظاهری و صوری انجام دهد.
وی افزود: در این صورت حتی اگر بخواهد به خاطر حفظ منافع و موقعیتش به مهندسی رفتار پاسخ دهد، فقط در ظاهر امر آنچه را از او خواسته شده بروز میدهد ولی در غیاب عوامل کنترل کننده، رفتار واقعی خودش را نشان میدهد.
دوگانگی شخصیت و رفتار مهمترین عامل آسیبهای رفتاری و اجتماعی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تصریح کرد: این نوع نفاق و دوگانگی شخصیت و رفتار دقیقاً همان چیزی است که در جامعه ما اتفاق افتاده و به عقیده من یکی از مهمترین عوامل آسیبهای رفتاری و اجتماعی مانند شیوع مواد مخدر است زیرا مهندسی فرهنگی به گسترش فرهنگ نفاق، دروغ و پنهانکاری منجر شده و وقتی در جامعهای، دروغ و پنهانکاری شایع شود، جوان به راحتی میتواند سیگار بکشد یا مواد مخدر مصرف کند؛ ولی به والدینش بگوید که مصرف نکردهام.
یکرنگی، صداقت و شفافیت زیر ساختهای اساسی فرهنگ
وی با بیان اینکه امروزه در جامعه ما به لحاظ رواج بیرویه فرهنگ دروغگویی، پنهانکاری و نفاق و دوگانگی، اکثر اقدامات پیشگیرانه بیتأثیر شده است، تاکید کرد: اگر میخواهیم برنامههای پیشگیری مؤثر واقع شود، باید ابتدا زیرساختهای آن را مهیا کنیم، یکرنگی، صداقت و شفافیت سه زیرساخت اساسی فرهنگ هستند که تا این زیرساختها اصلاح نشوند و بهصورت فرهنگ عمومی در نیایند، تلاشهای پیشگیرانه کاری از پیش نخواهد برد.
قم - خبرگزاری مهر: عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با بیان اینکه بهترین راه فرهنگسازی اعتماد به مردم است، تصریح کرد: یکرنگی، صداقت و شفافیت سه زیرساخت اساسی فرهنگ هستند که تا این زیرساختها بهصورت فرهنگ عمومی در نیایند، تلاشهای پیشگیرانه کاری از پیش نخواهد برد.
کد مطلب 1276582
نظر شما