روشهای قدیمی زبان آموزی ادامه دارد/ سنین پایه مد نظر قرار گیرد

به گزارش خبرنگار مهر، اغلب ما وقتی بعد از هفت سال آموزش زبان انگلیسی در مدارس و آشنایی کافی با دایره لغات انگلیسی و مباحث کاربردی و گرامری وارد دانشگاه می‌شویم، و به منابع علمی مختلف نیاز پیدا می‌کنیم و یا قصد برقراری ارتباط با مراکز علمی تحقیقاتی را داریم به علت عدم تسلط به زبان خارجی با مشکل مواجه می‌شویم، به نحوی که گاهی حتی قادر به یک مکالمه ساده به زبان انگلیسی هم نیستیم. با اینکه گرایش به آموزش زبان انگلیسی در میان دانشجویان و دانش آموزان روز به روز در حال افزایش است، بسیاری از افرادی که از کلاسهای آموزشی زبان استفاده کرده‌اند نیز همچنان با مشکلاتی روبه رو هستند.

البته هستند افرادی که با تلاش بسیار و با روش‌های مختلف به این زبان آشنایی پیدا کرده‌اند، اما اغلب دانش‌آموزان و دانشجویان در این زمینه مشکل دارند.

از طرفی گرچه سیستم‌های ترجمه همزمان اکنون در اغلب کنفرانسهای بین‌المللی مشکل ترجمه را برطرف کرده‌اند، اما سوال اینجاست که چرا در کشور ما  بعضی از افراد با وجود سطح علمی بالا قادر به مکالمه صحیح انگلیسی نیستند در حالیکه در دیگر کشورهای به اصطلاح جهان سوم مردم عادی هم به راحتی به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند.

کارشناسان سیستم آموزشی را مشکل اصلی در زبان‌آموزی می‌دانند و با وجود اینکه هر ساله میلیاردها ریال برای آموزش زبان به دانش آموزان و دانشجویان خرج می‌شود متاسفانه این سیستم به علت به کارگیری شیوه‌های سنتی در اغلب مراکز تاکنون ناموفق بوده است.

اشکال عمده یادگیری زبانهای خارجه جداسازی مهارتهاست

یک کارشناس آموزش زبان درباره مشکلات سیستم آموزشی زبان گفت: آسیب شناسی آموزش زبان پیش از ورود به دانشگاه  در کشور ما دو بخش آموزش و پرورش و آموزشگاه‌های زبان را در بر می‌گیرد که در سیستم آموزش و پرورش مشکل عمده به جداسازی مهارتها مربوط می‌شود.

اولیایی نیا تصریح کرد: زبان انگلیسی از چهار مهارت خواندن، نوشتن، گوش کردن و صحبت کردن تشکیل شده که همگی با هم مرتبط‌ هسند ولی متاسفانه در کشور ما این مهارتها به صورت جدا از هم آموزش داده شده و به بخش‌هایی مانند گوش کردن کمتر توجه می‌شود.

 وی ادامه داد: بخش Listening  (گوش کردن) در سیستم آموزشی مدارس تنها به جلسات محدودی در دوره پیش دانشگاهی ختم می‌شود که بدون نتیجه بوده و دانش آموز را به علت عدم آشنایی قبلی دچار کمبود اعتماد به نفس می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان با اشاره به اینکه این مهارتها باید با تمرین مستمر در دانش آموزان شکل بگیرد، افزود: این مهارت‌ها جدایی ناپذیرند و یادگیری آنها به هیچ وجه تابع قانون  خاصی نیست.

وی  مشکل دیگر آموزش زبان در سیستم آموزش و پرورش  را مربوط به جدا کردن این درس از درس‌های تخصصی  و قرار گرفتن آن در موقعیتی فرعی دانست و ادامه داد: این موضوع باعث شده ساعات درسی زبان از چهار ساعت به دو ساعت کاهش یافته و سرمایه گذاری کمتری روی آن صورت پذیرد، در نتیجه معلم در این مدت کوتاه نمی‌تواند با درس زبان مهارتی برخورد کند و مجبور به استفاده از شیوه قدیمی جداسازی می‌شود.

اولیایی نیا ناتوانی دبیران زیان انگلیسی در استفاده از شیوه‌های نوین آموزشی را از مشکلات دیگر سیستم برشمرده و با انتقاد از شیوه تدریس معلمان گفت: با تاسف فراوان کسانی که در دانشگاه‌ها برای آموزش زبان تعلیم دیده‌اند نیز پس از مدتی تسلیم دانش آموزان و معلمان نا آگاه به این شیوه صحیح تدریس شده و به روشهای سنتی رجوع می‌کنند.

وی اضافه کرد: لازم است دبیران با انگلیسی صحبت کردن به زبان ساده در سر کلاس و گاهی قرار دادن کلمات فارسی به عنوان چاشنی در بین کلمات بچه‌ها را به انگلیسی صحبت کردن عادت داده و با کوچک‌ترین مقاومت شیوه خود را تغییر ندهند.

آموزشگاه‌های بدون بازدهی که چون قارچ سبز می‌شوند

بی‌شک کانون‌های آموزش زبان در افزایش توان علمی فرد تاثیر گذار هستند زیرا هدف آنها آموزش زبان انگلیسی است اما گاه عملکرد تخصصی این آموزشگاه‌ها با مشکلاتی روبرو است.

هلن اولیایی‌نیا با انتقاد از کیفیت پایین آموزشی در بسیاری از آموزشگاه‌ها گفت: متاسفانه بدون بررسی کافی و تنها به پشتوانه یک مدرک دانشگاهی ماهانه مجوز آموزشگاهی بی شماری صادر می‌شود که بسیاری از آِنها در زمینه آموزش از تخصص کافی برخوردار نبوده و تنها به منبعی برای درآمدزایی تبدیل شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه در اغلب این آموزشگاه‌ها به کیفیت تدریس چندان توجه نمی‌شود، تصریح کرد: برخی از این آموزشگاه‌ها نه تنها با بازارگرمی مردم را جذب می‌کنند بلکه گاه باعث خارج شدن آموزشگاه‌های خوب از چرخه آموزشی به  خاطر رقابت ناسالم نیز می‌شوند.

اولیایی نیا با اشاره به  گوناگونی کتابها در آموزشگاه‌های مختلف بیان داشت: محتوای این کتابها تقریبا یکسان است وگرچه در آموزش نوع کتاب نیز مهم  است اما  به علت محتوای تقریبا یکسان این کتابها چگونگی برخورد با این کتاب‌ها و انرژی که معلم صرف آنها می‌کند از اهمیت بیشتری برخوردار است.

وی ادامه داد: آموزشگاه‌ها وظیفه دارند شرکت بچه‌ها در فعالیتهای کلاسی و مباحث را  کنترل کنند و این امر همواره باید تداوم داشته باشد نه اینکه تنها جنبه نمایشی داشته باشد.

مشکلات زبان دانشجویان در دانشگاه مربوط به پایه آموزشی است

یک استاد دانشگاه گفت: مشکلات دانشجویان در درک متون تخصصی رشته‌شان ناشی از پایه ضعیف زبان آنها پیش از ورود به دانشگاه است.

علی شفیعی با بیان اینکه در دانشگاه دیگر بحث آموزش زبان مطرح نیست، گفت: در دانشگاه بیشترین  تلاش اساتید، راهنمایی  دانشجو برای درک متون تخصصی مربوط به رشته‌اش است که البته اغلب دانشجویان ما در خواندن متون علمی تخصصی رشته‌شان به زبان انگلیسی مشکل دارند و این در حالی است که در کشورهای حاشیه خلیج فارس حتی دانش آموز ابتدایی به راحتی به زبان انگلیسی صحبت می‌کند.

عضو کارگروه زبان انگلیسی با انتقاد از شیوه آموزشی زبان در کشور تصریح کرد: روش آموزش زبان در کشور ما بیشتر حالت گرامری ترجمه‌ای دارد، که علاوه بر اینکه برای دانش‌آموزان خسته کننده است از لحاظ آموزشی شیوه‌ای ضعیف، منسوخ شده و ناکارآمد در دنیا است.

وی با اشاره به روشهای جدید آموزشی در سطح دنیا گفت: با وجود اینکه در دنیا آموزش زبان به صورت مکالمه‌ای و ارتباطی درآمده ما هنوز مقید به شیوه‌های قدیمی هستیم، این در حالی است که روشهای جدید در برخی آموزشگاه‌های سطح شهر جواب داده و سبب علاقه‌مندی فراگیر می‌شود.

شفیعی افزود: آموزش زبان به کمک روش‌های جدید  باید از دوران ابتدایی شروع شود و در دوران راهنمایی و دبیرستان ادامه یابد و برای این کار نیاز به دبیران متخصص آموزش زبان است.

تربیت افراد متخصص و تدوین کتب درسی جدید مهم است

این کارشناس زبان انگلیسی با اشاره به اینکه لازم است آموزش زبان از مقاطع ابتدایی آغاز شود گفت: متاسفانه تصور ما این است که افراد با مدارک دکترا و فوق لیسانس حتما باید در دانشگاه  تدریس کنند در حالیکه با توجه به حساس بودن پایه آموزشی در مقاطع ابتدایی لازم است به جای افراد دیپلم و فوق دیپلم از افراد با تخصص بالا در این زمینه استفاده شود.

وی با بیان اینکه ۱۳ سال است کتب آموزشی زبان دبیرستان تغییر نکرده، گفت: تا زمانی که تغییر اساسی در محتوای کتب درسی و روش‌های آموزشی بر اساس متد نوین دنیا صورت نگیرد مشکلات سیستم آموزشی زبان حل نخواهد شد، بنابراین لازم است افراد متخصصی  در این زمینه تربیت کنیم.

شفیعی اضافه کرد: برای آموزش زبان در مقاطع پایین‌تر شیوه مکالمه به شکل گفتگوی روزانه و تماشای کارتون به زبان انگلیسی موثرتر است تا زبان از حالت خشک گرامری ترجمه‌ای خارج شده و به شکل بازی برای کودکان درآید.

وی تصریح کرد: به عبارتی می‌توان گفت همان‌طور که کودک هنگام یادگیری زبان مادری ابتدا تنها به سخن اطرافیان گوش می‌دهد،کم کم قادر به بیان جملات ناقص و قابل‌فهم شده و  سپس صحبت کردن،خواندن و نوشتن را فرا می‌گیرد همین  روند در  آموزش زبان در دوره ابتدایی باید مد نظر قرار گیرد.

عضو کار گروه زبان انگلیسی استان اصفهان به فعالیت‌های این مرکز درباره آموزش زبان اشاره و افزود: مشکلات را به صورت نامه به وزارت آموزش و پرورش ارائه کرده‌ایم ولی تاکنون ترتیب اثری در این ارتباط داده نشده است.

وی ادامه داد: تا زمانی که  دفتر تالیف کتب درسی که زیر نظر وزارت خانه آموزش است کتاب‌هایی بر اساس مدل تدریس جهانی ارائه نداده و دبیرانی برای تدریس بر اساس متدهای جدید دنیا تربیت نکند مشکلات زبان به قوت خود باقی می‌ماند.

تأثیر سن در آموزش زبان های خارجه

در سیستم آموزشی زبان در کشور ما بچه‌ها معمولا در دوره راهنمایی با زبان انگلیسی آشنا می‌شوند، البته در صورتی که قبلا در کلاس‌های آموزشی شرکت نکرده باشند. درحالیکه بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد بهترین سن برای یادگیری زبان‌های خارجی سنین پیش از دبستان است و البته این کار حوصله و مهارت کافی می‌طلبد و نیاز به تربیت معلم‌های متخصص در این زمینه محسوس است.

اولیایی نیا با بیان اینکه درباره سن آموزش زبان در کشور ما غیر تخصصی برخورد می‌شود سن چهار تا پنج سال را برای شروع آموزش زبان مناسب دانست و گفت: برای آموزش بچه‌ها در این سنین  شخص هم باید مربی کودک باشد و هم معلم، ضمن اینکه باید از شگردهایی خاص برای جلب توجه و جذب آنها استفاده کند.

وی گفت: شروع آموزش از سنین پایین باعث می‌شود بچه‌ها تا رسیدن به سن راهنمایی مهارتهای اصلی  زبان از جمله ساختارهای ساده و کلمات مناسب را فرا بگیرند و با پیش زمینه مناسبی آموزش زبان را در دوره راهنمایی شروع کنند، ولی سخت بودن آموزش بچه‌ها در این سن باعث شده است کمتر به این امر مهم توجه شود.

موفقیت ابزارهای چند رسانه‌ای به خاطر تکرار و روش صحیح آموزشی آنهاست

کارشناس آموزش زبان با اشاره  به اینکه زبان‌های خارجی را باید به شیوه زبان مادری فراگرفت تاکید کرد: این شیوه جزو بدیهی‌ترین اصول آموزش زبان در دنیاست و خوشبختانه در بعضی سی دی‌های آموزشی با بهره گیری از این روش وبا تکرار روزانه مطالب زمینه برای یادگیری افراد فراهم شده است وبر خلاف سیستم آموزشی ما که قواعد و لغات جداسازی شده‌اند، گرامر نیز در حین مکالمه فراگرفته می‌شود.

مشکلات مشترک  سیستم‌های آموزشی زبان انگلیسی

متاسفانه در اغلب آموزشگاه‌ها آموزش زبان انگلیسی یک طرفه است به صورتی که آموزش گیرنده تقریبا غیر فعال بوده  گفتگو بین استاد و معلم صورت نمی‌گیرد در حالیکه لازم است فراگیر با مسئله درگیر شود و این کاهش فعالیت مستمر دوطرفه سبب می‌شود دانشجو در یادگیری زبان انگلیسی با مشکل مواجه شود.
 

مشکل دیگر تعداد زیاد فراگیران است که سبب می‌شود مطالعه فعال با معلم صورت نگیرد و حتی بعضی کانونهای زبان آموزی هنگامی که با تعداد کم افراد در کلاس‌ها مواجه می‌شوند کلاسها را با هم ادغام می‌ کنند که علاوه بر مشکل فوق مشکل تفاوت سطح را نیز پدید می‌آورد.

همچنین عدم هم‌خوانی مطالب یاد گرفته شده با رویدادهای محیطی فراگیر، ارتباط کم با منابع خارجی مانند اخبار و روزنامه‌های انگلیسی، عدم آموزش به شیوه یادگیری زبان مادری و عدم وجود برنامه مدون و حساب شده در خارج کلاس برای زبان آموزان از جمله مشکلات مشترک سیستم‌های آموزشی زبان انگلیسی است.

آموزش زبان نیازمند تمرین و استمرار است

هلن اولیایی نیا گفت: الفبای زبان‌آموزی یادگیری لغات در متن و فراگرفتن گرامر در حین مکالمه است و لازم است بچه‌ها با تمرین مداوم به مرحله‌ای برسند که در بیان مطلب خود، خود به خود انگلیسی فکر کنند، نه اینکه ابتدا آن را به فارسی ترجمه و بعد  به انگلیسی تبدیل کند.

وی ادامه داد: این امر تنها در نتیجه تمرین، استمرار یادگیری و در معرض متون انگلیسی قرار گرفتن حاصل و نیازمند صبر و حوصله معلم و دانش آموز و عوض کردن شیوه‌های غلط آموزشی است.

چگونه به آموزش زبان اقدام کنیم؟

به گزارش مهر، امروزه شیوه‌های آموزشی نوین و مناسبی در سراسر دنیا برای آموزش زبان ارائه شده که اغلب آنها در کشور ما هم وجود دارند.از طرفی شگردهای خاصی وجود دارد که تنها در دوره‌های آیلتس آموزش داده می‌شود که بهتر است دانش آموز پیش از ورود به دانشگاه با آنها آشنا شود. همچنین از نقش والدین در برنامه ریزی درست برای فرزندان و تشویق آنها نباید غافل شد.

ضمن اینکه در سیستم آموزشی کشور می‌توان از این روش‌ها استفاده کرد لازم است به نکات مهمی در آموزش زبان توجه داشته باشیم:
۱)علاوه بر استفاده از سی دی‌ها یا کلاس‌های آموزشی بهتر است هر هفته دو کتاب انگلیسی ساده شده با لغات محدود را به صورت تفریحی بخوانید، این گونه کم کم  لغات برای شما نهادینه می‌افتد.

۲)لغات را در متن فرا بگیرید حفظ کردن لغات به تنهایی خطر فراموشی را دربردارد.

۳) بهتر است قواعد را در حین مکالمه  فرا بگیرید.

۴)با گوش کردن به متون خارجی، لهجه‌ها کم کم برای شما آشنا می‌شود و به راحتی آن را در می‌یابید.

۵)در صورت استفاده از کلاس‌های آّموزشی ارتباط مستمر با معلم را در طول هفته و در خارج از کلاس فراموش نکنید.

۶) در یادگیری زبان استمرار و تکرار بسیار مهم است.