محمد مهدی بهداروند نویسنده و پژوهگشر تاریخ و تدوینگر کتاب زندان الرشید در گفتگو با خبرنگار مهر در پاسخ به سوالی درباره اینکه سه دهه پس از دفاع مقدس جمع آوری و تدوین خاطرات کدام گروه از حاضران در این رویداد باید اولویت داشته باشد، اظهار کرد: تاریخ شفاهی روایتگر نقش تمامی مردان و زنان ایران در یک برهه تاریخی است. به طور طبیعی در این میان هم مردم و هم مسئولین خاطرات بسزایی دارند که میتواند برای درج در تاریخ ذکر و مکتوب شود. به اعتقاد من این خاطرات در هر سطحی که باشد شخصی نیست به جامعه تعلق دارد. به تعبیر دیگر هرکدام از آنها قطعهای از یک حقیقت واحد هستند.
وی در ادامه به موضوع ثبت و ضبط خاطرات آزادگان اشاره کرد و گفت: آزادگان دفاع مقدس نیز قطعهای مهم از پازل دفاع مقدس به شمار میروند که در کشور هدف زندانی بودند و در آنجا دست به فرهنگسازی بر مبنای آموزههای انقلاب اسلامی زدند و به همین خاطر ثبت و ضبط خاطرات آنها اهمیت زیادی برای ما دارد.
بهداروند ادامه داد: البته برخی از کتابهای خاطرات دفاع مقدس به دلیل کارکردهای سیاسی خاصی که تولید کننده و راوی آن به دنبالش است مورد توجه فراوانی قرار میگیرند اما واقعیت این است که اصل مهم در این دست کتابها محتوایی است که باید بتواند با مخاطب ارتباط برقرار کند. اگر این اتفاق رخ دهد دیگر کتاب نیازی به تبلیغ ندارد و خودش تبلیغ کننده خودش میشود.
این تاریخپژوه در ادامه به کتاب زندان الرشید که توسط وی تالیف شده اشاره کرد و گفت: حقیقت اسارت در اردوگاههای کشور عراق یک حقیقت بسیط است که آنچه در آن رخ داده است توسط تمامی اسرا در همه برههها شکل گرفته است. به طور طبیعی هر کدام از اسرا نیز از زاویه دید خود میتوانند بخشی از حقیقت اردوگاههای عراق در دوران جنگ تحمیلی را شرح دهند. در این میان سردار گرجیزاده به دلیل اینکه تنها فرمانده سپاه بودند که به اسارت نیروهای عراق درآمدند دارای شرایط ویژهای در دوران اسارت بودهاند اما این به معنی آن نیست که خاطرات سایر اسرا مصرف و کاربردی ندارد. ما به یک نهضت فرهنگی در این زمینه نیاز داریم تا بتوانیم مجموع همه این خاطرات را به تصویر بکشیم.
بهداروند افزود: برای من هیچکدام از کتابهای تاریخ شفاهی را که مسئولیت تدوینش را بر عهده داشتهام منبع درآمد مالی نبوده است. بدهکاری به انقلاب اسلامی بود که من را به پای این کار برد و نگاه داشت. من از نوشتن این کتابها دنبال حل کردن مشکلات مالی خودم نبوده و نیستم، علاقه مرا به این وادی کشاند و همین حس وظیفهمندی به من نشاط داد. متاسفم که باید بگویم که امروز فعالیت در حوزه دفاع مقدس تبدیل به یک بیزینس شده است.
تدوینگر کتاب زندان الرشید در ادامه افزود: نگارش کتاب خاطرت سردار گرجی زاده در سال 1390 شروع شد و برای تدون آن 40 ساعت مصاحبه با سردار گرجیزاده صورت گرفت. من هفتهای چند نوبت به تهران میآمدم و پس از پایان کار سردار در صورتی که شرایط مهیا بود با ایشان صحبت میکردم. این فرآیند در مجموع از من دو سال زمان برد. تدوین این کتاب با این همه مشقت از جایی سفارش نشده بود. در واقع سردار همکلاس و همرزم من بودند و دوست داشتم که خاطرات او را در کتابی گردآوری شده ببینم. برای متقن بودن این خاطرات در زمان نگارش از دیگر همرزمان سردار نیز کمک گرفتیم اما کتاب پس از تالیف و پیش از انتشار به فردی برای خوانده شدن داده نشد.
وی در همین زمینه به بازخوردهای کتاب اشاره کرد و گفت: آنچه سردار گرجیزاده به من منتقل کردند حاکی از وجود بازخوردهایی مناسب در مورد کتاب بود و حتی آقای لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز با تماس با سردار از نقل این خاطرات تشکر کرده بود.
بهداروند ادامه داد: البته من به شیوه انتشار کتاب نقدهایی جدی دارم. این کتاب با قیمت 30 هزار تومان منتشر شده است که بسیار بالاست و کمتر کسی حاضر به پرداخت آن است. وقتی کتاب گران باشد نمیتواند در سبد کالای خانواده قرار بگیرد. با این حال این کتاب در نوبت اول 30 هزار نسخه فروش رفت که به گفته آقای سرهنگی در مورد هیچ کتاب دیگری تا پیش از این سابقه نداشته است. البته باید در این مورد به این نکته نیز اذعان کنم که این کتاب مستند ترین روایت از سقوط جزیره مجنون و شهادت علی هاشمی است.
وی همچنین گفت: پیشنهاداتی برای ساخت فیلم تلویزیونی نیز بر مبنای این کتاب مطرح شده است اما هنوز جدی نیست.
نظر شما