خبرگزاری مهر، گروه استانها - سید امیرحسین عظیمی: چابهار برای هندوستان اهمیتی سوقالجیشی دارد و نقطه اتصال این قدرت نوظهور اقتصادی با بازارهای هدفش در کشورهای آسیای میانه و در مراحل بعد هم با شرق اروپا و منطقه قفقاز است.
البته هند برای اتصال به بازارهایش در آسیای میانه و قفقاز، از بنادر پاکستان هم میتواند استفاده کند اما چابهار چه به لحاظ سیاسی و چه به لحاظ اقتصادی از بنادر پاکستان برای هند باصرفهتر و مطمئنتر است.
ارزش مبادلات هند با افغانستان و کشورهای آسیای میانه چیزی حدود ۱۶ میلیون تن کالا به ارزش ۱۷ میلیارد دلار در سال استنقطه اتصال هند به بازارهایش در آسیای میانه و شرق اروپا، کشور افغانستان است و هند مبادلات تجاری بسیاری با افغانستان دارد و در میان کشورهای آسیای میانه هم که هدف اول هند، دسترسی به آنهاست، افغانستان بیشترین مبادله را با هند دارد. براساس گزارشها ارزش مبادلات هند با افغانستان و کشورهای آسیای میانه چیزی حدود ۱۶ میلیون تن کالا به ارزش ۱۷ میلیارد دلار در سال است.
همانطور که پیش از این نیز گفته شد، با توجه به مشکلات سیاسی که میان هند و پاکستان و همچنین پاکستان و افغانستان وجود دارد هند تمایل دارد از طریق بندر چابهار به بازارهایش در افغانستان و سپس کشورهای آسیای میانه متصل شود.
البته این تمایل هند علاوهبر دلایل سیاسی و مشکلات سیاسی هند و پاکستان، دلایل اقتصادی هم دارد چراکه بندر چابهار در مقایسه با بنادری در پاکستان که هند میتواند از طریق آنها به افغانستان و آسیای میانه متصل شود باصرفهتر و اقتصادیتر است؛ برای مثال چابهار در مقایسه با «کراچی»، مهمترین و بزرگترین بندر در پاکستان، چیزی حدود ۷۰۰ کیلومتر به کشور افغانستان نزدیکتر است و طبیعتا هند با این تفاسیر چابهار را برمیگزیند.
هند برای استارت کریدور چابهار، یک محموله یکمیلیون و هزارتنی گندم را بهصورت رایگان به افغانستان اهدا کرد و حالا دارد این محموله را از راه بندر چابهار به افغانستان منتقل میکند.
براساس اعلام وزارت صنایع و تجارت افغانستان، این کشور قرار است، در گام اول برای راهاندازی کریدور چابهار اولین محموله خشکبار و میوهتازه صادراتی خود را به هندوستان نیمه اول سال آینده از راه بندر چابهار صادر کند.
اهمیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی چابهار و همچنین دسترسی آسانتر هند به بازارهایش در افغانستان، آسیای میانه و شرق اروپا آنقدر اهمیت دارد که هند حاضرشده چابهار را در بخشهای مختلف توسعه هم بدهد.
خریداری ۳۲ دستگاه تجهیزات تخلیه و بارگیری برای بندر چابهار توسط هندوستان
موافقتنامه اولیه ترانزیتی چابهار خرداد ۹۵ میان روسای جمهور ایران و افغانستان و همچنین نخستوزیر هندوستان امضا شد و هند در آن موافقتنامه متعهد شد در طول ۱۸ تا ۲۴ ماه لنگرگاههای چابهار را تجهیز کند که در سفر اخیر رئیسجمهور به هند این موافقتنامه به مرحله نهایی رسید و به توافقنامه منجر شد.
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی میگوید: قرارداد تجهیز دو لنگرگاه فاز اول بندر شهید بهشتی به دستگاههای تخلیه و بارگیری توسط هند به ارزش بیش از ۸۵ میلیون دلار میان دو شرکت ایرانی و هندی نهایی شده و هند قرار است ۳۲ دستگاه جرثقیل و تجهیزات تخلیه و بارگیری کشتی را بندر چابهار بیاورد که بخش اول این تجهیزات که شامل ۴ دستگاه جرثقیل کانتینری (گنتری کرین) است تا ۲ سال دیگر وارد بندر چابهار میشوند.
محمد راستاد در گفتوگو با خبرنگار مهر بابیان اینکه قرارداد هند با ایران دهساله است، میافزاید: دو شرکت ایرانی و هندی برای تجهیز لنگرگاههای چابهار همکاری میکنند و بعد از ۱۰ سال همه تجهیزات بر اساس قرارداد منعقدشده با هند (Bot) در مالکیت ایران قرار میگیرد ضمن اینکه در مدت این ۱۰ سال هم سهم ایران از درآمدهای تخلیه و بارگیری بیشتر از هندیها است.
معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان میکند: هند همچنین یک خط اعتباری ۱۵۰ میلیون دلاری برای توسعه بندر چابهار اختصاص داده که در حال تطبیق تجهیزات موردنیاز برای سرمایهگذاری روی پایانه مواد غله در مرحله اول است.
هند ۹۰۰ میلیون دلار در راه آهن «چابهار-زاهدان» سرمایه گذاری میکند
ازآنجاییکه عمده بارهای ترانزیتی که هند میخواهد به بازارهایش در افغانستان و آسیای میانه صادر کند و یا این کشورها میخواهند به هند صادر کنند از نوع ریل پسند (بارهایی با تناژ بالا و طی مسافت بیش از ۵۰۰ کیلومتر) است. هند برای اتصال چابهار به خط ریلی بینالمللی هم برنامههایی دارد؛ برنامههایی که شاید فرجی برای بیپولی و کمبود اعتبار پروژه راهآهن «چابهار –زاهدان» که ۷ سال است روی ریل بیپولی جلو میرود باشد.
راهآهن «چابهار- زاهدان- مشهد» به طول ۱۴۵۷ کیلومتر، طولانیترین خط ریلی کشور است که عملیات احداث آن از سال ۱۳۸۹ آغازشده و قرار است تنها بندر اقیانوسی ایران را به شبکه ریلی کشور متصل کندراهآهن «چابهار- زاهدان- مشهد» به طول ۱۴۵۷ کیلومتر، طولانیترین خط ریلی کشور است که عملیات احداث آن از سال ۱۳۸۹ آغازشده و قرار است چابهار را ابتدا به زاهدان و سپس به مرز میلک، مرز مشترک ایران و افغانستان و دستآخر با امتداد به سمت بیرجند و تربتحیدریه تنها بندر اقیانوسی ایران را به شبکه ریلی کشور متصل کند اما این پروژه هرچند اهمیتی ملی و بینالمللی دارد ۷ سال است با بحران بیپولی و کمبود اعتبارات روبهروست و تنها ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل میگوید: فاینانس هندوستان برای راهآهن «چابهار «زاهدان-از ۱.۵ سال پیش و در جریان سفر نخستوزیر هند به ایران با یک توافقنامه ابتدایی وارد فرآیند اجرایی شد که سرانجام در هفته گذشته با نهایی شدن مذاکرات به مرحله نهایی رسید.
خیرالله خادمی میافزاید: در طول ماههای گذشته و در جریان سفر مقامهای ایرانی به هند و سفر نمایندگان شرکت هندی به ایران ابعاد مختلف این پروژه مورد ارزیابی قرار گرفت تا سرانجام با توافق دو طرف کار اجرایی شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی درباره جزئیات این قرارداد فاینانس توضیح میدهد: طبق برنامهریزیهای صورت گرفته کل رقم فاینانس هند حدوداً ۹۰۰ میلیون دلار خواهد شد و فرآیند اجرایی این پروژه ۳.۵ سال در نظر گرفتهشده است که در جریان اجرای این پروژه فرآیند زیرسازی و اجرای روسازی با طرف ایرانی خواهد بود که حدود ۷۰ درصد از پروژه است و ۳۰ درصد باقیمانده نیز از سوی هندیها انجام میشود، همچنین کنترل کیفیت و نظارت بر پروژه نیز بر عهده طرف هندی است.
خادمی ادامه میدهد: طبق این قرارداد هند باید حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان منابع اعتباری وارد این پروژه کند که قطعاً برای تأمین این موضوع با منابع داخلی دشواریهایی داشتیم اما با این قرارداد فاینانس سالانه حدود هزار میلیارد تومان تزریق اعتبار به این طرح انجام می شود.
وی درباره وضعیت فعلی پیشرفت پروژه راهآهن «چابهار-زاهدان» نیز میگوید: این کار تاکنون با پیگیری دستاندرکاران ایرانی دنبال شده و پروژه ۴۷ درصد پیشرفت در زیرسازی و ۳۰ درصد پیشرفت کلی داشته است و در صورت رسیدن منابع مالی لازم میتوان امیدوار بود که کار ظرف همان ۳.۵ سال مدنظر بهطور کامل اجرایی شود.
انتظار میرود هند سرمایهگذاری ویژهای را هم بر روی محورهای ترانزیتی چابهار آغاز کند
هرچند هند بر روی بندر و ریل سرمایهگذاری کرده اما گویا کافی نیست چراکه نماینده مردم چابهار از هند میخواهد با توجه وضعیت نامناسب جادههای ترانزیتی برنامهای هم برای سرمایهگذاری بر شریانهای حیاتی چابهار به کار گیرد.
عبدالغفور ایراننژاد، نماینده مردم چابهار در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: محورهای مواصلاتی کمعرض، فاقد شانه و قدیمی مسیر «چابهار-زاهدان» توان تحمل بالای ترافیک را ندارند و این در حالی است که محورهای مواصلاتی و ترانزیتی چابهار باید به دلیل وجود بندری با ۸ میلیون تن ظرفیت دارای پرترافیکترین راههای کشور باشند.
در حالی فاز اول بندر شهید بهشتی چابهار با ۸ میلیون تن ظرفیت بار در سال به بهرهبرداری رسیده، که جادههای چابهار کشش و توان حمل این مقدار بار در سال را ندارندوی میافزاید: در حالی فاز اول بندر شهید بهشتی چابهار با ۸ میلیون تن ظرفیت بار در سال به بهرهبرداری رسیده، که جادههای چابهار کشش و توان حمل این مقدار بار در سال را ندارند.
نماینده مردم چابهار در مجلس شورای اسلامی تصریح میکند: در جادههای نامناسب ترانزیتی چابهار به دلیل کمعرض بودن محور، هرروز شاهد حوادث ناگوار رانندگی و کشته و زخمی شدن هموطنان هستیم و این در حالی است که به علت کمبود اعتبارات احداث بزرگراه «چابهار-میلک» ھنوز به مناقصه گذاشته نشده است؛ درصورتیکه بیش از یک میلیارد دلار سرمایهگذاری در بندر شهید بهشتی چابهار صورت گرفته است.
وی خاطرنشان میکند: هرچند در مرحله اول، بهسازی ۴۰ کیلومتر از جاده «چابهار-میلک» در دستور کار شرکت ساخت و توسعه زیربنایی حملونقل کشور است اما با توجه به حجم ترافیکی که قرار است با جذب بار و ترانزیت در بندر چابهار شاهد باشیم باید هرچه سریعتر عملیات بهسازی و دو باند شدن جاده ترانزیتی «چابهار-زاهدان» به طول ۷۰۰ کیلومتر آغاز شود تا بهمراتب با تخصیص اعتبار کامل شود.
ایراننژاد با اشاره به تمایل ویژه هند به سرمایهگذاری در بندر و راهآهن چابهار تأکید میکند: انتظار میرود هند سرمایهگذاری ویژهای را نیز بر روی محور ۷۰۰ کیلومتری «چابهار-زاهدان-میلک» آغاز کند چراکه تا زمانی که چابهار به جادههای مناسب دسترسی نداشته باشد عملاً دسترسی هند به بازارهای هدف خود در افغانستان و آسیای میانه از راه بندر چابهار سخت، پرهزینه و زمان بر است.
وی با اشاره به حمل بخش اول محموله گندم اهدایی هند به افغانستان از راه بندر چابهار، میگوید: هرچند پیشبینی میشود که این محموله ۱۱۰ هزارتنی در مدت ۳ ماه به افغانستان منتقل شود اما با توجه به شرایط نامناسب و تک بانده بودن جادههای ترانزیتی «چابهار-میلک» مدتزمان بیشتری برای انتقال این محموله لازم است.
در مجموع با وجود همه این شرایط به نظر می رسد که هندوستان بهعنوان یکی از قدرتهای نوظهور جهانی خیز بلندی برای توسعه چابهار برداشته و باید با تسهیل قوانین هرچه سریعتر سرمایهاش را در چابهار جذب و طرح ها را اجرایی کرد.
نظر شما