به گزارش خبرگزاری مهر، دومین نشست از سلسله نشستهای کانون فرهنگی ادبی خیال به دعوت خانه فرهنگ سلام در این مجموعه فرهنگی برگزار شد. این جلسه با محوریت ادبیات علمیتخیلی و نقد کتاب مجموعه ۵۲ داستان کوتاه «نگاه» نوشته ایرج فاضل بخششی با حضور محمد قصاع مترجم، پژوهشگر و منتقد، نوید فرخی مترجم و مدرس ادبیات ژانری و ایرج فاضل بخششی نویسنده و منتقد همراه بود که در آن درباره تشکیل محفل علمیتخیلی ایران بحث و تبادل نظر شد.
در ابتدای این نشست، فرخی در رابطه با دلایل نیاز تشکیل یک محفل علمیتخیلی در ایران گفت: فقدان محفل علمیتخیلی در ادبیات ژانری ایران کاملاً محسوس است. عده زیادی از افراد در تهران و شهرهای دیگر هستند که به ژانر علمیتخیلی علاقه داشته و دوست دارند در این ژانر فعالیت کنند اما هیچ گروهی را نمیشناسند که در این زمینه فعال باشد و بتوانند علاقه خود را دنبال کنند.
وی افزود: بنابراین این علاقه سرکوب میشود. از سوی دیگر مترجمان و نویسندگان انفرادی و تک سو عمل میکنند و کمکی به این ژانر در برابر ضربات پی در پی جریان اصلی ادبیات نمیکنند. یک شبکه منسجم در ژانر علمیتخیلی وجود ندارد. همچنین چنین جلساتی میتوانند یکپارچگی و یکسویی که در دیگر نقاط دنیا وجود دارد را در ایران نیز به وجود آورد. دستاورد سوم چنین محافلی پرورش یک عده نویسنده نوقلم است که با حضور در این جلسات با چگونه نوشتن و داستان پروری آشنا میشوند.
این منتقد ادامه داد: در حال حاضر در کشور تعداد کتابهای چاپ شده علمیتخیلی بسیار کم است و خواننده بسیار سختگیر و هدفش از خواندن کتاب حمایت از آثار داخلی نیست بلکه خواندن یک کتاب خوب است. چنین محافلی میتوانند آثار تألیفی خوب علمیتخیلی را معرفی و به مخاطب بشناسانند.
در بخشی از این نشست، قصاع درباره محتوای کاری این برنامه گفت: اگر قرار است محفلی تشکیل شود، نباید تنها به نقد کتابها یا صحبت و دورهمی بسنده کرد. بلکه بهتر است تا این محفل به مباحث نظری علمیتخیلی هم وارد شود. خوشبختانه الان امکانات خوبی برای گردآوری افراد و تشکیل محفل و برگزاری نشستها وجود دارد. تشکیل چنین محفلی، امری ضروری است که هم نویسندگان و منتقدان و هم مخاطبین باید در این محافل باشند و بحث و تبادل نظر کنند.
وی افزود: این را باید بپذیریم که نویسنده برای مخاطب کار میکند و اگر چنین محفلی تشکیل شد، باید مخاطبین را نیز وارد این حلقه کرد. وهله دوم ایجاد یک مرجع است که اگر مباحث مکتوب باشند، پس از سالها تبدیل به مرجع میشود تا هرکس خواست به آن سر بزند و از محتوای جلسات محفل استفاده کند.
در ادامه فاضلبخششی درباره جدایی ژانر فانتزی و علمیتخیلی صحبت کرد و گفت: از همین ابتدا فانتزی را از علمیتخیلی جدا کنیم، چرا که این دو، دو مقوله جدا از هم هستند. یکی مربوط به اساطیر و افسانهها است و دیگری مرتبط با علم و دانش. دوم اینکه باید یک تاریخ علمیتخیلی برای خودمان ایجاد کنیم. اینکه ما علمیتخیلی خودمان را نمیشناسیم خود یک ایراد بزرگ است. از همان زمان که کیقباد بر روی تخت به سوی خورشید پرواز کرد، سنگ بنای علمیتخیلی ایران گذاشته شد اما اگر امروزه بپرسید، میگویند ایران هیچی در علمیتخیلی ندارد.
در بخش دوم نشست دو داستان کوتاه از مجموعهی ۵۲ داستان کوتاه «نگاه» توسط نویسنده کتاب، خوانده شد و مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در این میان، یکی از نکاتی که درباره کتابهای فاضل بخششی مطرح شد، نبود هیچگونه توصیفی از چهره انسانها و نداشتن اسم کاراکترها بود، تا مخاطب خود تصوری را که دوست دارد از شخصیتهای داستان داشته باشد.
نکتهای که قصاع در نقدش به آن اشاره کرد، درگیری فلسفه و علم است که در بعضی از این داستانها کاملاً مشهود است.
این جلسه با امضای کتابهای اهدایی به کتابخانه «خانه فرهنگ سلام» توسط فاضل بخششی به پایان رسید.
نظر شما