خدا ظالم نیست و عقوبت آخرت نتیجه اعمال دنیای ماست

آیت الله محمدتقی مدرسی در آخرین جلسه تفسیر خود در ماه رمضان گفت: سرنوشت اخروی انسانها، نتیجه عمل خود آنها بوده و خدا به کسی ظلم و ستم نمی کند.

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله سیدمحمدتقی مدرسی از مراجع تقلید شیعیان در کربلای معلی، در آخرین جلسه تفسیر سوره مبارکه ابراهیم طی سخنانی که به‌صورت مجازی از کربلا پخش شد، به تفسیر آیات پایانی این سوره پرداخت و با بیان اینکه اعمال انسان برای همیشه در نزد خداوند باقی و ثبت و ضبط است، گفت: آنچه از آیات و روایات به دست ما می‌آید این است که اعمال انسان برای همیشه باقی است و نه فقط اعمال بلکه اقوال او و همچنین پندارهای او و هر چه از انسان صادر می‌شود، چه در دلش باشد و یا از دهان و زبانش خارج شود و یا از دست و پا و جوارح او صورت گرفته باشد، همه اینها برای همیشه باقی است و در یک افقی موجود است.

وی ادامه داد: شاید از نظر فیزیک امروز این مطب ثابت شده باشد که هیچ موجودی به عدم مبدل نمی‌شود ولی تغییر هیبت می‌دهد، ظاهرش عوض می‌شود اما حقیقتش می‌ماند. مثلاً در یک جایی دیدید که دودی در آسمان صاعد است، این دود در حقیقت زغال بوده و زغال تخته بوده و تخته در حقیقت از نباتات بوده و نباتات هم یک روزی آب و گل و اشعه خورشید بوده است و اینها تغییر هیبت داده اند، اما حقیقت اصلی آنها باقی است. شاید یک روز از نظر پیشرفت علمی بشر به جایی برسید که شاید بتوانید بعضی از این گفتارهای خود را برگرداند، ولی اینها همه پیش خدا ثبت و ضبط و برای همیشه باقی است.

تقسیم حقایق و اعمال به دو نوع ناری و نوری

مؤلف تفسیر هدایت تقسیم اعمال انسان را به نوع ناری و نوری دانست و اظهار کرد: این حقایق و اعمال انسان‌ها که پیش خدا برای همیشه ثبت شده است، به دو نوع ناری و نوری تقسیم می‌شوند. یک نوع این اعمال به مار و زهر و آتش تبدیل می‌شود و یک نوع دیگر به نعمت‌های الهی تبدیل می‌شود.

وی ادامه داد: حالا فرق این دو عمل که در روز قیامت یکی به نعیم و دیگری به آتش تبدیل می‌شود، در چیست؟ فرق آنها فقط در نیت است. این عمل را که انجام دادید، هدف شما از این عمل چه بوده و در چه راهی و با چه نیتی حرکت کردید؟ وقتی نیت برای خدا و ارزش‌هایی که خدا امر کرده باشد، این نیت سرانجام آن رسیدن به نعمت‌های الهی و بهشت است، اما وقتی نیت این عمل اذیت مردم، گناه و ریا باشد، ثمره اش آتش است.

این مرجع عالیقدر شیعیان اظهار کرد: پس این دو حقیقت یک حقیت بسیار اساسی است. شاید برخی فکر کنند عمل در ظاهر محو شده ولی در حقیقت این عمل موجود و ماندنی است. امروز به وسیله دوربین‌های عکاسی و فیلمبرداری یک صحنه‌هایی را ضبط می‌کنید و این صحنه همیشه ضبط و حفظ شده است ولی آن حقیقت یک چیز دیگری است.

وی افزود: حقیقت دوم اینکه این اعمال دو نوع است که برخی مبدل به آتش و برخی به مبدل به نور می‌شود. این موضوع در آیات قرآن خیلی با دقت با لطائفی بیان شده است. گاهی وقت‌ها خصوصاً در آن مقطع زمانی بعضی از مطالب همه فهم نبود، از این رو قرآن اشاره‌هایی کرده که با توجه به پیشرفت‌های علمی و یا با اشاره اولیا الله خداوند کاری نموده که مردم بتوانند این مطالب را درک کنند. آیات پایانی این سوره مبارکه در رابطه با همین موضوع است.

بهشت و جهنم ثمره اعمال دنیوی انسان‌ها

آیت‌الله مدرسی بهشت و جهنم را ثمره اعمال دنیوی انسان دانست و گفت: در آیات قبل خدا فرمود ظالمان در روز قیامت همه غل و زنجیر شده و به هم متصل هستند و پیراهنی نیز به تن آنها است که قابل اشتعال است و آتش سر و صورت آنها را می‌سوزاند. این وضعیت برای انسان سوال انگیز است که چرا اینها به این وضعیت هستند؟ در آیات مورد بحث این جلسه خداوند می‌فرماید: «لِیَجْزِیَ اللَّهُ کُلَّ نَفْسٍ مَا کَسَبَتْ إِنَّ اللَّهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ» (آیه ۵۱ سوره ابراهیم) این وضعت را خودشان برای خود ایجاد کرده اند و این وضع ثمره اعمال خود آنها است.

وی ادامه داد: اعمال ناری آنها باعث شده که اکنون در آتش و در غل و زنجیر باشند، این جزای اعمال خود انسان است که خدا سبحان و تعالی هر انسانی را جزا بدهد به آنچه که آن نفس خودشان برای خودشان کسب کرده است. در این آیه نفرموده «به ما کسبت» بلکه فرموده «مَا کَسَبَتْ» یعنی کردار و گفتار خودشان و اینها پندار و تصورات خودشان است که الان به خودشان برگشته است.

این مرجع عالیقدر شیعیان بیان کرد: هنر این است که آن کارهایی را که کرده اید را محو کنید. این که ما ناله می زنیم و استغفار می‌کنیم که خدا گناهان ما را محو کند، این یک کار خیلی عظیمی است که یک مسلمان کاری کند که گناهانی که کرده و در افقی که موجود است را از بین ببرد، و بلکه بهتر از این نسبت به مؤمنین سیئات را به حسنات تبدیل کند.

وی ادامه داد: وقتی نسبت به گناهان گذشته استغفار و توبه نمودید و آن را جبران کردید، در روز قیامت می‌بینید که سیئاتی که انجام داده اید و پشیمان شده و بعد دعا و استغفار کرده اید، آن سیئه مبدل به حسنه می‌شود و این کار خدا است که بدی را به خوبی تبدیل می‌کند.

سریع الحساب بودن خداوند

آیت‌الله مدرسی با اشاره به سریع الحساب بودن خداوند، گفت: در پایان این آیه خداوند می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ» مردم می‌گویند چطور اعمال میلیاردها بشر به خودشان بر می‌گردد؟ در صورتی که برای خدا کاری ندارد و خدا سریع الحساب است که در یک چشم باز کردن و حتی کمتر از آن حساب همه بشر را رسیدگی می‌کند و به حساب همه بشر می‌رسد. البته ما دو حساب داریم که یک حساب انسان را خداوند مستقیماً حسابرسی می‌کند. و یک حساب دیگر هم که مراتبی است که آنجا میزان و شهود و اینها است، که یک بحث دیگری است.

وی افزود: یک دفعه انسان می بیند که این همه کار کرده است و همه این کارها را به او نشان می‌دهند. اکنون در دنیا با دوربین مدار بسته صحنه‌هایی را ثبت می‌کنند، مثلاً برخی دزدها به مکانی می‌روند و دزدی می‌کنند و اتفاقاً آنجا یک دوربین مدار بسته بوده و از آنها فیلم گرفته است و وقتی آن فیلم را به آنها نشان می‌دهند، خودشان هم تعجب می‌کند! اما در قیامت حقیقت است و خود عمل را نشان انسان می‌دهند.

خدا ظالم نیست و عقوبت آخرت نتیجه اعمال دنیا

مؤلف تفسیر هدایت بیان کرد: خدا به کسی ظلم نمی‌کند! قرآن هم می‌فرماید: «وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا ۗ وَلَا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَدًا» آیه ۴۹ سوره کهف: و در آن کتاب همه اعمال خود را حاضر بینند و خدا به هیچ کس ستم نخواهد کرد. این سرنوشت نتیجه عمل خود آنها بوده و خدا به کسی ظلم و ستم نمی‌کند. همچنین در آیه‌ای دیگر از قرآن آمده است: «وَأَنَّ اللَّهَ لَیْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِیدِ» آیه ۵۱ سوره انفال: و خداوند نسبت به بندگانش، هرگز ستم روا نمی‌دارد. خدا ظالم نیست، این عقوبت‌ها ثمره کارهای خودشان است که توبه نکردند، پشیمان نشدند، شفیع نداشتند و به خدا متوسل نشدند، حالا این اعمال گناه آلود آنها به خودشان برگشته است.

وی ادامه داد: در این آیه پایانی این سوره چهار حقیقت بیان شده که اول «هَذَا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ» یکی تبلیغ است، یعنی این بیان حقایق است که دیگر کسی نگوید من نمی‌دانستم و نمی‌فهمیدم، دوم «وَلِیُنْذَرُوا بِهِ» هشدار است و سوم «وَلِیَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ» به حقیقت عبودیت و وحدانیت خدا برسد، و چهارم «وَلِیَذَّکَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ» پند برای صاحبان خرد است.

تأکید به معرفت خدا در آغاز و پایان سوره ابراهیم

آیت‌الله مدرسی در پایان گفت: در این ماه مبارک رمضان در این سوره مبارکه تدبر نمودیم که در آیات نخست این سوره در آیه دوم خداوند می‌فرماید: «اللَّهِ الَّذِی لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ وَوَیْلٌ لِلْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ شَدِیدٍ» آیه ۲ سوره ابراهیم: خدایی که آنچه در آسمان‌ها و زمین است، در سیطره مالکیّت و فرمانروایی اوست؛ و وای بر کافران از عذابی سخت. تمام معارف منتهی الیه آن معرفت خدا است، اساس آن و کلمه طیبه همین معرفت خدا است که آیه پایانی این سوره هم اشاره به همین حقیقت دارد.

کد خبر 4933376

برچسب‌ها

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 4 + 9 =