خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: امام موسی کاظم (ع)، هفتمین امام شیعیان در سال ۱۲۸ هجری قمری در مدینه متولد شدند. ایشان در دورانی میزیستند که خلفای عباسی، در تلاش برای تحکیم قدرت خود، با سرکوب مخالفان و محدود کردن آزادیها، جامعه اسلامی را درگیر آشفتگیهای فراوانی کرده بودند.
در این دوران، امام کاظم (ع) توانستند با ارشاد و راهنمایی، جامعه اسلامی را از ورطهی هلاکت نجات دهند.
امام موسی کاظم (ع) در طول دوران امامت خود، به تبیین احکام الهی و گسترش دانش فقهی و اخلاقی پرداختند.
ایشان با تدریس و تربیت شاگردان برجسته، مکتب فقهی را پایهریزی کردند که تا به امروز نیز در فقه شیعی مورد توجه قرار دارد ث به دلیل گسترش فعالیتهای علمی و فقهی، مکتب ایشان توانست نقش مهمی در تربیت عالمان و فقیهان بزرگ در طول تاریخ ایفا کند.
با توجه به اینکه آن زمان حکومت، مزاحمتی برای فعالیتهای علمی ایشان ایجاد نکرد، ایشان توانستند با توسل به بیان مستدل و اقامهی ادله، بسیاری از شبهات و ابهامات فقهی را برطرف کنند و مردم را به سوی حقیقت هدایت نمایند.
امام کاظم (ع) در کنار فعالیتهای فقهی، به ترویج اخلاق حسنه نیز اهتمام ویژه داشتند و با گفتار و عمل خود، الگوئی برای مومنان در تمامی زمینهها بودند و برای هر نسلی متناسب با شرایط و تواناییهای خود، زمینه را جهت رشد معنوی و کمال فردی فراهم میساختند و همواره به اهمیت علمآموزی و کسب معرفت در زندگی انسان تاکید داشتند.
با این حال، فعالیتهای علمی و فقهی امام موسی کاظم (ع) مورد توجه ویژه هارونالرشید، خلیفه عباسی قرار گرفت.
هارونالرشید که مدتی بود به دلیل تضادهای فقهی و سیاسی، با امام (ع) درگیری داشت، برای سرکوب ایشان و خاموش کردن صدای حق، به توطئههای مختلفی متوسل شد و ابتدا تلاش کرد با تطمیع و تهدید، امام (ع) را به تسلیم وادار کند، اما امام (ع) با شجاعت و استقامت، از هرگونه سازش با ظلم و ستم خودداری کردند.
به همین دلیل، هارونالرشید دستور به دستگیری و زندانی کردن امام (ع) داد و امام موسی کاظم (ع) در زندان هارونالرشید، در شرایط دشواری به سر بردند و در معرض شکنجههای وحشیانه قرار گرفتند، اما امام (ع) با صبر و شکیبایی فراوان، تمامی شکنجهها را تحمل کردند و حاضر به تسلیم نشدند و همچنان به تبیین حقایق و دعوت به سوی خدا ادامه دادند.
در نهایت، هارونالرشید به دلیل ناتوانی در به زانو درآوردن امام (ع)، دستور به مسموم کردن ایشان دادند.
امام موسی کاظم (ع) در شب ۲۵ رجب سال ۱۸۳ هجری قمری در زندان هارونالرشید به شهادت رسیدند و شهادت امام کاظم (ع) در تاریخ شیعه، واقعهای هجرانانگیز و نمادی از مقاومت در برابر ظلم و ستم است.
این واقعه، تأثیرات عمیقی بر جامعه اسلامی گذاشت و باعث شد تا مردم با آگاهی بیشتری، در برابر ظلم و ستم ایستادگی کنند.
اسلام و عقلانیت در کلام امام کاظم (ع)
حجت الاسلام احمد شریفی رئیس دانشگاه قم گفت: امام کاظم علیه السلام به حق «امام تبیین» و «امام دفاع از عقلانیت اسلامی» بود و از جامعترین احادیث در توصیف عقل و بیان ویژگیهای عقلانیت، حدیث مفصلی است که امام کاظم علیه السلام خطاب به هشام بن حکم بیان کردند.
وی افزود: امام کاظم علیه السلام در این حدیث ضمن دستهبندی آیات مربوط به عقل و اشارهای به مهمترین مباحث قرآنی درباب عقل، ابعاد مختلفی از عقل و عقلانیت شیعی و اسلامی را تشریح میکند.
شریفی بیان کرد: در این حدیث است که عقل به عنوان رسول الله و حجت الله معرفی شده است و این بالاترین و زیباترین توصیفی است که میتوان از عقل کرد و «رسول و حجت باطنی دانستن عقل» از زیباترین آموزههای اسلامی است که بدون شک در هیچیک از ادیان دیگر نظیری ندارد و این یعنی اسلام دینی عقلانی است و معنویت و ایمان اسلامی، معنویت و ایمانی عقلانی است
وی ادامه داد: امام فرمود «یَا هِشَامُ إِنَّ لِلَّهِ عَلَی النَّاسِ حُجَّتَیْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا الظَّاهِرَةُ فَالرُّسُلُ وَ الْأَنْبِیَاءُ وَ الْأَئِمَّةُ ع وَ أَمَّا الْبَاطِنَةُ فَالْعُقُول؛ ای هشام خدای متعال دو حجت بر مردمان دارد، حجتی ظاهری و حجتی باطنی: حجت ظاهری، رسولان و پیامبران و امامان علیهم السلام هستند و حجت باطنی، عقلهایند.»
حجت الاسلام و المسلمین ناصر رفیعی از اساتید حوزه علمیه قم اظهار داشت: حضرت موسی بن جعفر علیه السلام در منطقه «ابواء» بین مکه و مدینه متولد شدند و مادر ایشان «حمیده» بانوی بسیار متدین و مومنه است و بعد از شهادت امام صادق علیه السلام مدتی با توجه به شرایط خاص پاسخگوی مراجعان بوده و اصالتاً اهل آفریقا می باشند.
وی افزود: حضرت موسی بن جعفر علیهالسلام حدود ۲۰ سال در کنار پدر بزرگوارشان امام صادق علیهالسلام زندگی کردند و هم عصر با چهارخلیفه بنیعباس بودند و عمده دوران امامت حضرت در زمان هارونالرشید بود.
استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: امام کاظم علیهالسلام نماد زهد، علم و جهاد بودند و سیره سیاسی، اجتماعی و عبادی حضرت بسیار فراوان است.
وی تأکید کرد: امکانات مالی حضرت بسیار مناسب بود به همین خاطر نقش اجتماعی و کمک به مستمندان از مهمترین اقدامات ایشان بود و بهصورت مرتب به فقرای مدینه کمک و گرفتاران واقعی را شناسایی میکردند.
نظر شما