چرا مدیر دولتی سوژه مستند شد؟؛ مبارزه با فساد افراد سرشناس!

به گزارش خبرنگار مهر، فیلم مستند «ای کاش» به کارگردانی فرشاد اکتسابی یکی از آثاری است که در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد. این مستند به روایت زندگی حرفه‌ای و شخصی احمد خالدی می‌پردازد؛ مدیری که در تمام دولت‌ها، بدون وابستگی جناحی، در لایه‌های میانی ساختار اجرایی کشور فعالیت کرده، اما همواره از دیده شدن گریزان بوده است.

فرشاد اکتسابی کارگردان این مستند با اشاره به سوژه فیلم خود به خبرنگار مهر گفت: پیشنهاد ساخت مستند «ای کاش»، توسط مصطفی رزاق کریمی به من داده شد و از من خواست فیلمی درباره زنده یاد احمد خالدی بسازم. در ابتدا سوژه را نمی‌شناختم و زمانی که گفتند او یک مدیر دولتی است برایم این پرسش مطرح شد که چرا باید فیلمی درباره یک مدیر دولتی بسازم؟ آیا چنین فردی و مستندش برای مخاطب جذاب است؟ به همین دلیل در ابتدا تمایل چندانی به ساخت چنین فیلم مستندی نداشتم.

زندگی مدیری که در سکوت خبری دنبال شد

وی ادامه داد: نخستین مواجهه من با این سوژه از طریق جستجوی اینترنتی بود و زمانی که اسمش را در اینترنت جستجو کردم، با افراد مختلفی روبه‌رو شدم؛ از پزشک تا فوتبالیست. به همین دلیل برایم سوال شد که چرا باید درباره کسی که زبانزد نیست و اطلاعات زیادی از او در اینترنت وجود ندارد فیلم بسازم؟ جالب است بدانید که در همان جستجوی مقدماتی هیچ عکس یا مصاحبه‌ای با او پیدا نکردم؛ گویا برخلاف همه پست‌هایی که در دولت‌های مختلف داشته، هیچ خبرنگاری سراغ او نرفته و زندگی‌اش در سکوت خبری دنبال شده است.

این کارگردان با اشاره به اینکه تنها منبع اصلی پژوهش درباره احمد خالدی یک کتاب بوده است، بیان کرد: در بین همین سوالات بودم تا اینکه با کتابی به نام «جولان جوانمرد» روبه‌رو شدم. این کتاب حدودا ۵۰۰ صفحه بود و بعد از مطالعه آن فهمیدم خالدی چه شخصیت مهم و سوژه خوبی برای فیلمسازی است و به این ترتیب علاقه‌مند به ساخت فیلم درباره او شدم.

جلوی فساد افراد سرشناس ایستاد

اکتسابی اظهار کرد: زنده یاد خالدی یک مدیر دولتی بود که قبل از انقلاب مبارزات سیاسی داشت و به صورت تدریجی رشد کرد. او در دانشگاه امام صادق (ع) مدیر شده و سپس وارد فعالیت‌های دولتی می شود و پست‌های مختلفی می‌گیرد. پاکدستی او مهمترین ویژگی‌اش برای من بود. در حقیقت، دغدغه او مبارزه با فساد بود. او مقابل خیلی از افراد سرشناس که در دوره‌های مختلف پست‌های مختلف داشتند، ایستاد و جلوی فساد آنها را گرفت.

وی اضافه کرد: خالدی در تعزیرات بود و بر بسیاری از امور بازرگانی نظارت داشت، به همین دلیل توانست جلوی بسیاری از رانت‌ها را بگیرد و حتی وزیرانی از دولت های مختلف را به دادگاه کشانده بود، اما طبیعی بود که دشمنانی هم داشته باشد. این دشمنان اجازه نمی‌دادند او پیشرفت کند و به پست‌های بالاتری مثل وزیر یا معاون وزیری برسد. با این حال، او در هر پستی که قرار می‌گرفت صادقانه تلاش می‌کرد تا کار را به نحو احسن انجام بدهد.

این فیلمساز مستند درباره تحقیق و پژوهش این مستند گفت: رکن اساسی در سینمای مستند تحقیق و پژوهش است و حتی به مثابه فشنگی برای تفنگ است. معتقدم فیلم مستندی که تحقیق و پژوهش عمیق نداشته باشد نمی‌تواند تأثیرگذاری عمیقی نیز داشته باشد و هر چه قدر روی فرم آن کار کنید باز هم جای خالی‌های زیادی احساس می‌شود. علیرغم اینکه اطلاعات زیادی درباره او وجود نداشت اما کتاب خیلی به من کمک کرد. من هم سعی کردم به اسنادی که در کتاب آمده است وفادار بمانم.

روایت فیلم با تصویرسازی

این فیلمساز مستند درباره فرم روایی اثر خود نیز گفت: فرم روایی فیلم کمی پیچیده بود. راوی فیلم خودم بودم و سعی کردم نوعی سفر ذهنی به سرگذشت سوژه داشته باشم و اسناد را تبدیل به تصویر کنم. شیوه فوت او نیز بسیار قابل تامل است که در انتهای فیلم به آن پرداختیم.

وی با اشاره به درگذشت سوژه درباره تولید مستند نیز عنوان کرد: اینگونه نبود که مستقیم با افراد مصاحبه کنم بلکه براساس فایل های صوتی که از نزدیکان و همکاران سوژه در اختیار من گذاشته شد مستند ساخته شد. پژوهشگر ما همان نویسنده کتاب درباره سوژه است که این فایل های صوتی را هم او گرفته است. او صداها را ضبط کرده است و من از روی این صحبت ها کار را تصویرسازی کرده ام. روایت فیلم درواقع به صورت آوای ذهنی من از مطالعه کتاب است که کتاب را می خوانم و مطالبش را تصویرسازی می کنم.

عوامل تولید این مستند عبارتند از تهیه‌کننده: محمدسعید وزیری، مشاور پروژه: مصطفی رزاق کریمی، مجری طرح: حمید مهندسی، فیلمبردار: مهراد امین، صدابردار و صداگذار: حامد حسین زاده، دستیار فیلمبردار: یاسر زمانی، جلوه‌های ویژه بصری: ایمان اکتسابی و تحقیق و پژوهش: محمدعلی زمانیان.