مولوی عبدالله نارویی در گفت و گو با خبرنگار مهر بیان کرد: انسان موجودی اجتماعی است و براساس آموزههای قرآن و روایات، رسیدن به کمالات انسانی تنها در سایه عمل اجتماعی ممکن میشود. انسان اگرچه در امور شخصی میتواند رشد کند، اما رستگاری واقعی و تمامیت کمال در فضایل اخلاقی و رفتارهای اجتماعی معنا پیدا میکند.
مدرس دانشگاه و حوزه تصریح کرد: اسلام، دین عقل و فطرت است و اصول و فروع آن بر پایه اعمال نیک و مکارم اخلاقی بنا شده است. بهترین الگو برای جامعه اسلامی، انبیا، اولیا و اوصیا هستند، چنانکه در قرآن کریم آمده است: «لَکُم فی رسولِ اللهِ اُسوةٌ حسنة».
مولوی نارویی ادامه داد: از این آیه در مییابیم که زندگی فردی و اجتماعی پیامبر اسلام(ص) الگوی کامل برای ساختار جامعه اسلامی است.
وی گفت: فرهنگهای قومی از جمله آداب پوشش، خوراک، مراسم خویشاوندی، عزاداری، عروسی و دیگر مناسبات اجتماعی ـ زمانی ارزشمندند که با اصول شریعت مقدس در تضاد نباشند؛ هرگونه تناقض با شریعت میتواند زمینهساز انحراف فرهنگی شود.
مدرس حوزه و دانشگاه تصریح کرد: به عبارت دیگر، فرهنگ هر قوم و ملت میتواند زمینهای برای تقویت هویت و تعامل اجتماعی باشد، مشروط بر آنکه با معیارهای الهی سازگار باشد.
مولوی نارویی تأکید کرد: از قضا تا ایمان، از لباس تا تقوا، هر چیز فرهنگی وقتی معنا پیدا میکند که ریشه در طهارت، پاکیزگی و تفکر داشته باشد.
وی افزود: قرآن همواره مؤمنان را به خوردن از پاکیزهها و اندیشیدن درباره نعمات الهی فرا میخواند: «کُلُوا مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا». بنابراین، نخستین گام در ساختار زندگی معنوی انسان، بهرهگیری از طیبات و سپس تأمل و تدبر در آفرینش الهی است.
مدرس حوزه و دانشگاه بیان کرد: در آیات قرآن، نمونههایی از دعوت به تدبر ذکر شده است؛ خداوند انسان را به نگریستن در خلقت و نعمتهایی چون آب، غلات، زیتون، انگور و نخل فرا میخواند تا از آنها روزی و رزق خود و حیوانات بهره گیرد.
وی افزود: این تأمل در طبیعت، انسان را به شناخت عمیقتر نسبت به حکمت الهی میرساند. نتیجهای که برمیآید این است که اسلام با فرهنگ هیچ قومی منافاتی ندارد، بلکه اگر آن فرهنگ مطابق با شریعت باشد، دین آن را تأیید و تقویت میکند.
مولوی نارویی ادامه داد: قرآن تقسیمبندی اقوام و قبایل را بخشی از واقعیت الهی میداند؛ هدف این تقسیمبندی، شناخت متقابل میان انسانهاست: «وَجَعَلنَاکُم شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا».
وی در پایان افزود: بنابراین، حفظ فرهنگ و هویت قومی که باعث شناخت بهتر جامعه اسلامی شود، نهتنها مذموم نیست بلکه ممدوح است. فرهنگ، زبان، لباس و آداب اقوام همگی بر پایه حکمت الهی ایجاد شدهاند، اما ارزش آنها زمانی حقیقی است که مایه فخر یا تحقیر دیگران نباشند و معیار تمایز تنها تقوا باشد.
مدرس حوزه و دانشگاه تصریح کرد: بر اساس آیات و روایات، حفظ زبان، آداب و رسوم محلی در اسلام مجاز است، بهشرط آنکه با شریعت در تضاد نباشد و موجب عصبیت و برتریجویی قومی نشود؛ در این صورت، چنین فرهنگی از نظر اسلام پسندیده و مایه رشد جامعه خواهد بود.
نظر شما