به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله محمدجواد فاضل لنکرانی عصر یکشنبه در دیدار مدیرکل و اعضای شورای اداری اوقاف و امور خیریه استان قم که به مناسبت هفته وقف برگزار شد، با اشاره به ظرفیت گسترده این سنت ماندگار اسلامی اظهار کرد: وقف زمانی میتواند نقش مؤثرتری در پیشرفت جامعه ایفا کند که علاوه بر حفظ کارکردهای ارزشمند گذشته، پاسخگوی نیازها و مسائل نوپدید جامعه نیز باشد.
وی با بیان اینکه امروز باید برای هدایت ظرفیتهای مردمی به سمت نیازهای اساسی کشور برنامهریزی دقیقتری صورت گیرد، افزود: دو عرصه علم و دین از مهمترین محورهایی هستند که میتوانند بیش از گذشته مورد توجه واقفان قرار گیرند.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) بیان کرد: مردم باید بدانند که وقف تنها به اشکال و موضوعات سنتی محدود نمیشود و هر فردی میتواند متناسب با توانایی و امکانات خود، در مسیر پشتیبانی از نیازهای علمی، پژوهشی و فرهنگی جامعه اثری ماندگار از خود بر جای بگذارد.
وی ادامه داد: تحقیقات علمی، پژوهشهای کاربردی و نوآوریهایی که جامعه برای پیشرفت به آنها نیاز دارد، میتوانند از جمله موضوعات مهم وقف باشند و این مسئله نیز منحصر به علوم دینی نیست بلکه هر دانشی که در مسیر رشد و تعالی جامعه قرار گیرد، میتواند از پشتوانه وقف بهرهمند شود.
وقف باید به نیازهای روز جامعه پاسخ دهد
فاضل لنکرانی با تأکید بر ضرورت نگاه روزآمد به مقوله وقف اظهار کرد: بسیاری از افراد علاقه دارند پس از خود یادگاری ماندگار و اثربخش برای جامعه باقی بگذارند، اما گاه به درستی نمیدانند که نیازهای اولویتدار جامعه چیست و سرمایه خود را در چه مسیری میتوانند وقف کنند.
وی افزود: اگر نیازهای واقعی جامعه به زبان روشن برای اقشار مختلف تبیین شود، زمینه شکلگیری موقوفات جدید و هدفمند بیش از گذشته فراهم خواهد شد و افراد میتوانند با شناخت دقیقتری برای آینده جامعه سرمایهگذاری کنند.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) پیشنهاد کرد: مجموعه اوقاف با تهیه محتوای آموزشی و اطلاعرسانی مناسب، موضوعات و عرصههای مورد نیاز برای وقف را به مردم معرفی کند تا بازاریان، پزشکان، تجار، صاحبان سرمایه و دیگر اقشار جامعه با ظرفیتهای متنوع این سنت حسنه آشنا شوند.
وی با اشاره به اینکه گسترش فرهنگ وقف نیازمند تبیین مصادیق جدید و کاربردی است، گفت: باید به مردم نشان داد که وقف میتواند در حل بسیاری از نیازهای علمی، فرهنگی و دینی جامعه نقشآفرین باشد.
فاضل لنکرانی همچنین وقف پول را از موضوعاتی دانست که نیازمند تبیین بیشتر برای عموم مردم است و افزود: همه افراد دارای زمین، ملک یا امکانات گسترده برای وقف نیستند، اما کسانی که چنین امکاناتی در اختیار ندارند نیز میتوانند با رعایت مبانی و ضوابط شرعی، از ظرفیت وقف پول استفاده کنند.
حوزههای علمی به پشتیبانی بیشتری نیاز دارند
وی در ادامه سخنان خود، تقویت حوزه علم و دانش را یکی از مهمترین اولویتهای پیشنهادی برای وقف عنوان کرد و گفت: امروز جامعه در حوزههای مختلف به تحقیقات، پژوهشها و فعالیتهای علمی نیاز دارد و وقف میتواند پشتوانهای پایدار برای حرکت علمی کشور باشد.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با اشاره به اهمیت توجه همزمان به دانشهای مختلف افزود: هر علمی که جامعه برای پیشرفت و حل مسائل خود به آن نیازمند است، میتواند به عنوان عرصهای برای وقف مورد توجه قرار گیرد و نباید ظرفیت عظیم وقف را به حوزههای محدود منحصر کرد.
وی همچنین حوزه دین را دومین محور مهم در جهتدهی به موقوفات جدید دانست و اظهار کرد: حوزههای علمیه و مراکز علمی و دینی همچنان در عرصههای گوناگون به توسعه فعالیتهای پژوهشی نیاز دارند.
فاضل لنکرانی ادامه داد: در زمینههایی همچون فقه، کلام، اعتقادات و تفسیر قرآن، همواره پرسشها و مسائل تازهای در جامعه مطرح میشود که پاسخگویی به آنها نیازمند فعالیت مستمر علمی و پژوهشی است.
وی افزود: مسائل نوپدید به صورت مستمر وارد عرصه فقه میشوند و مراکز علمی و فقهی برای بررسی دقیق این موضوعات و ارائه پاسخهای متقن، نیازمند برخورداری از پشتوانههای مناسب هستند.
پژوهش دینی باید پاسخگوی مسائل نوپدید باشد
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با اشاره به ضرورت تقویت فعالیتهای علمی در حوزه اعتقادات گفت: جامعه در دورههای مختلف با جریانها و اندیشههای گوناگونی مواجه بوده و امروز نیز جریانها و فرقههای جدیدی پدید آمدهاند که باید به صورت علمی مورد شناسایی، بررسی و تحلیل قرار گیرند.
وی افزود: همانگونه که در گذشته مواجهه با برخی جریانهای فکری از جمله بهائیت و وهابیت نیازمند فعالیتهای علمی و اعتقادی بود، امروز نیز مراکز تخصصی باید برای شناخت جریانهای جدید و پاسخگویی علمی به شبهات از حمایت لازم برخوردار باشند.
فاضل لنکرانی با تأکید بر اهمیت تقویت بنیانهای ایمانی در جامعه اظهار کرد: توجه به علم و ایمان میتواند آثار گستردهای در عرصههای مختلف اجتماعی داشته باشد و برنامهریزی برای تقویت این دو مؤلفه، به ویژه در میان نسل جوان، ضرورتی جدی است.
وی ادامه داد: خانوادهها، مجموعههای فرهنگی و نهادهای دینی باید نسبت به آینده نسل جدید حساسیت داشته باشند و برای تقویت علمی و ایمانی اقشار مختلف جامعه سرمایهگذاری کنند.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با بیان اینکه دشمن نیز فعالیت خود را در دو عرصه علم و ایمان متمرکز کرده است، افزود: وقف میتواند به عنوان یکی از ابزارهای مهم و ماندگار برای پشتیبانی از فعالیتهایی که به ارتقای دانش و تقویت ایمان جامعه منجر میشود، مورد استفاده قرار گیرد.
سیره معصومین(ع) الگوی ترویج فرهنگ وقف است
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه وقف در سیره اهلبیت(ع) اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید بیش از گذشته برای مردم تشریح شود، اهتمام ائمه معصومین(ع) به وقف و نقش این سنت در سیره عملی آنان است.
فاضل لنکرانی افزود: امیرالمؤمنین(ع) و دیگر ائمه اطهار(ع) با وجود مسئولیتها و دشواریهایی که در زندگی با آن مواجه بودند، به مسئله وقف توجه داشتند و اموالی را در این مسیر اختصاص میدادند که این امر نشاندهنده جایگاه ویژه وقف در فرهنگ و سیره اهلبیت(ع) است.
وی با اشاره به شیوه تعیین نیت در برخی موقوفات امیرالمؤمنین(ع) گفت: در کنار اصل وقف، نوع نیت واقف نیز اهمیت فراوانی دارد و در برخی موارد، نیت به گونهای گسترده و عمومی تعیین شده که افراد مختلف در شرایط گوناگون از جمله دوران صلح و جنگ بتوانند از منافع آن بهرهمند شوند.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) تصریح کرد: بررسی دقیق این الگوها میتواند در شناخت بهتر ظرفیتهای وقف و چگونگی بهرهگیری از آن برای رفع نیازهای جامعه امروز مؤثر باشد.
وی پیشنهاد کرد: پژوهشگران و محققان مجموعه اوقاف، سیره معصومین(ع) را در حوزه وقف به صورت جامع مورد بررسی قرار دهند و مجموعهای مستند از موقوفات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) از دوران پیامبر اسلام(ص) تا امام حسن عسکری(ع) تدوین کنند.
سیره علما نیز باید برای مردم تبیین شود
فاضل لنکرانی ادامه داد: لازم است جزئیات مربوط به این موقوفات و شیوه عملکرد معصومین(ع) در زمینه وقف به شکل دقیق برای مردم تبیین شود تا جامعه با پیشینه عمیق این سنت اسلامی آشنایی بیشتری پیدا کند.
وی افزود: پس از دوران ائمه معصومین(ع)، علما، فقها و مراجع تقلید نیز با الگو گرفتن از این سیره، به مسئله وقف اهتمام داشتند و این بخش از سیره عملی بزرگان دین نیز ظرفیت مناسبی برای ترویج فرهنگ وقف در جامعه دارد.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) اظهار کرد: معرفی نمونههای موفق و بیان آثار ماندگاری که از طریق وقف در طول تاریخ بر جای مانده است، میتواند مردم را با ظرفیت واقعی این سنت حسنه آشنا کند.
وی همچنین با اشاره به تجربهای در مجموعه خانوادگی خود گفت: مالی برای برگزاری مراسم عزاداری وقف شده و با قرار گرفتن آن در حساب سپرده، از منافع حاصل برای برپایی این مراسم استفاده میشود که نمونهای از امکان بهرهگیری از شیوههای مختلف در چارچوب وقف است.
فاضل لنکرانی بیان کرد: چنین نمونههایی میتواند برای افرادی که تصور میکنند وقف صرفاً نیازمند اموال گسترده و املاک بزرگ است، روشنگر باشد و زمینه مشارکت افراد بیشتری را در این عرصه فراهم کند.
شفافیت عملکرد اعتماد مردم را افزایش میدهد
وی در بخش پایانی سخنان خود، شفافیت در عملکرد مجموعههای متولی وقف را یکی از عوامل مهم در افزایش اعتماد عمومی دانست و گفت: اگر انتظار داریم مردم بیش از گذشته به وقف روی بیاورند، باید نسبت به نحوه اداره موقوفات و هزینهکرد عواید آنها نیز اطلاعرسانی شفاف و روشنی صورت گیرد.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) افزود: مردم باید بتوانند به روشنی مشاهده کنند که درآمد هر موقوفه چه میزان بوده و عواید حاصل از آن بر اساس نیت واقف در چه مسیری هزینه شده است.
وی پیشنهاد کرد: مجموعه اوقاف در پایان هر سال گزارشی جامع و قابل دسترس از وضعیت موقوفات و نحوه مصرف عواید آنها تهیه کند و این گزارش در قالب کتابچه یا دیگر شیوههای اطلاعرسانی در اختیار مردم قرار گیرد.
فاضل لنکرانی خاطرنشان کرد: ارائه گزارشهای روشن و شفاف میتواند اطمینان عمومی نسبت به اجرای دقیق نیت واقفان را افزایش دهد و اعتماد مردم به آثار و برکات واقعی وقف را تقویت کند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت نگاه جامع به آینده وقف اظهار کرد: احیای جایگاه واقعی این سنت ارزشمند نیازمند توجه همزمان به سیره معصومین(ع)، شناخت نیازهای روز جامعه، حمایت هدفمند از علم و دین و همچنین شفافیت در مدیریت موقوفات است.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) افزود: اگر این ظرفیت عظیم با برنامهریزی صحیح و معرفی دقیق نیازهای جامعه در اختیار مردم قرار گیرد، میتوان زمینه شکلگیری موقوفات جدید، هدفمند و ماندگار را فراهم کرد و فرهنگ وقف را بیش از گذشته در متن زندگی اجتماعی جامعه گسترش داد.
نظر شما