به گزارش خبرگزاری مهر، سیدجواد حسینی روز چهارشنبه در آیین آغاز سال تحصیلی مدارس استثنایی با تأکید بر ضرورت حرکت جامعه به سمت دسترسپذیری اظهار کرد: در رویکرد جدید باید از مدل پزشکی فاصله بگیریم و به سمت مدل اجتماعی حرکت کنیم؛ به این معنا که به جای تمرکز صرف بر رفع محدودیتهای فرد، محیط و جامعه را برای حضور و شکوفایی تواناییهای همه افراد مناسب و دسترسپذیر کنیم.
وی افزود: وقتی از «مناسبسازی» صحبت میکنیم، ممکن است این تصور ایجاد شود که جامعه در حال انجام لطفی برای افراد دارای معلولیت است، در حالی که دسترسپذیری یک حق است و جامعه وظیفه دارد محیطی در دسترس و قابل استفاده برای همه شهروندان فراهم کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه محیط دوستدار انسان باید برای همه افراد قابل استفاده باشد، گفت: جامعه دوستدار انسان، محیط دوستدار انسان و مدرسه دوستدار انسان باید برای کودکان، افراد دارای معلولیت، سالمندان و همه آحاد جامعه در دسترس، فراگیر، بدون مانع و ایمن باشد.
حسینی با اشاره به نقش آموزش و پرورش استثنایی در تحقق این رویکرد اظهار کرد: در سراسر دنیا، میزان موفقیت یا شکست نظام تعلیم و تربیت را با وضعیت آموزش کودکان استثنایی میسنجند. اگر در آموزش و پرورش کودکان استثنایی کیفیت و توانمندی وجود داشته باشد، نشاندهنده برخورداری کل نظام تعلیم و تربیت از کیفیت استاندارد است.
وی ادامه داد: سازمان آموزش و پرورش استثنایی علاوه بر آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه، در حوزههایی مانند سنجش آمادگی تحصیلی و سلامت جسمانی، آموزش فراگیر و مراکز اختلالات یادگیری نیز خدماتی ارائه میدهد که عموم دانشآموزان را دربرمیگیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین با اشاره به تفاهمنامه این سازمان با آموزش و پرورش استثنایی گفت: یکی از محورهای این تفاهمنامه، ایجاد پیوند میان مراکز توانبخشی و مدارس در قالب طرح «مرکز ـ مدرسه» است تا نزدیکترین مرکز توانبخشی بتواند خدمات توانبخشی مورد نیاز دانشآموزان را ارائه کند.
حسینی افزود: محور دیگر این همکاری، اتصال و یکپارچهسازی اطلاعات نظام سنجش با همکاری آموزش و پرورش استثنایی و وزارت بهداشت است تا زمینه مداخلات بهموقع و مؤثر در «زمان طلایی» فراهم شود.
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد «مدرسه بدون دیوار» گفت: مدرسه استثنایی باید با خانه و جامعه پیوند داشته باشد و مدرسه محلی، محله مدرسه و مدرسه جامعه شکل بگیرد.
تشویق ۲ میلیونی برای بازگشت به تحصیل
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از برنامه بازگرداندن دانشآموزان بازمانده از تحصیل به چرخه آموزش خبر داد و گفت: حدود ۲ هزار و ۸۰۸ دانشآموز بازمانده از تحصیل تحت پوشش آموزش و پرورش استثنایی قرار دارند و امسال با اجرای یک پروژه ویژه تلاش میکنیم همه آنها را به چرخه تحصیل بازگردانیم.
وی افزود: به ازای بازگشت هر یک از این دانشآموزان به چرخه تحصیل، مبلغ تشویقی ماهانه ۲ میلیون تومان اختصاص خواهد یافت.
حسینی در ادامه از ایجاد پردیس توانمندسازی برای کودکان خیابانی و کار خبر داد و گفت: با استفاده از ظرفیت اتوبوسهای سیار، خدمات آموزشی و توانمندسازی را به محیطهای آسیب میبریم تا زمینه بازگشت این کودکان به چرخه تعلیم و تربیت فراهم شود.
وی تأکید کرد: هیچکس نباید از چرخه تعلیم و تربیت جا بماند و همه افراد باید در سپهر آموزش و پرورش قرار بگیرند.
خانوادههای دانشآموزان استثنایی نیازمند حمایتهای رفاهی و آموزشی هستند
همچنین غلامعلی افروز رئیس هیئت اندیشهورز آموزش و پرورش استثنایی کشور در این آیین با تأکید بر ضرورت حمایت همهجانبه از دانشآموزان استثنایی و خانوادههای آنان گفت: خانوادههای این دانشآموزان برای جلوگیری از فرسودگی ناشی از مراقبت و فرزندپروری، نیازمند حمایتهای رفاهی، تفریحی و مراقبتی هستند.
وی با اشاره به برخی برنامههای حمایتی در کشورهای مختلف اظهار کرد: در برخی کشورها برای خانوادههای دانشآموزان استثنایی بستههای تفریح و استراحت در نظر گرفته میشود تا والدین دچار فرسودگی نشوند. حتی فردی توانمند برای مدتی آموزش میبیند و مسئولیت مراقبت از کودک را بر عهده میگیرد تا والدین بتوانند برای مدتی استراحت یا سفر کنند.
وی همچنین بر اهمیت پیشگیری و حمایت از مادران در دوران بارداری تأکید کرد و گفت: ارزیابیهای اولیه و مشاورههای تغذیهای میتواند به صورت رایگان در اختیار مادران باردار قرار گیرد و بستههای غذایی مورد نیاز آنان نیز تأمین شود تا بارداری سالمتر و موفقتری داشته باشند و از بروز برخی عوارض و معلولیتها پیشگیری شود.
افروز با اشاره به ضرورت تأمین نیروی انسانی کافی در مدارس استثنایی افزود: در برخی کشورها برای هر کودک استثنایی دستکم دو معلم یا مربی در نظر گرفته میشود، در حالی که در برخی کلاسها در ایران یک معلم مسئولیت آموزش چند دانشآموز را بر عهده دارد. لازم است علاوه بر معلم، دستیار و مربی نیز در کنار دانشآموزان حضور داشته باشند و خانوادهها نیز در این فرآیند مشارکت کنند.
رئیس هیئت اندیشهورز آموزش و پرورش استثنایی کشور همچنین بر توسعه آموزش فراگیر تأکید کرد و گفت: دانشآموزان استثنایی در سراسر جهان در مدارس عادی حضور دارند و تحقق آموزش فراگیر مستلزم آن است که نگرش نسبت به دانشآموزان عادی و استثنایی تغییر کند و معلمان نیز این نگاه را در ذهن خود نهادینه کنند.
وی افزود: حضور دانشآموزان استثنایی در مدارس عادی تنها برای خود آنان اهمیت ندارد، بلکه میتواند در رشد و شکوفایی شخصیت سایر دانشآموزان نیز مؤثر باشد.
افروز با اشاره به ظرفیتهای مدارس استثنایی ادامه داد: برخی مدارس استثنایی از امکانات و توانمندیهای ارزشمندی برخوردارند و میتوان زمینه حضور مشترک دانشآموزان مدارس عادی و استثنایی را فراهم کرد. برای نمونه میتوان در برخی مناطق، یک روز در هفته کلاس مشترکی در مدرسه استثنایی برگزار کرد تا دانشآموزان مدارس عادی نیز با توانمندیهای همسالان خود آشنا شوند.
وی خاطرنشان کرد: دانشآموزی که از نظر بینایی با محدودیت مواجه است ممکن است از خلاقیت بسیار بالایی برخوردار باشد یا دانشآموز دارای فلج مغزی بتواند در حوزههای ورزشی و هنری توانمندیهای چشمگیری از خود نشان دهد. باید این ظرفیتها دیده و به جامعه معرفی شود.
افروز با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه جامعه به دانشآموزان استثنایی گفت: باید نگاه و باورهای نادرست نسبت به این دانشآموزان اصلاح شود. دانشآموزان استثنایی فقط به معنای دانشآموزان دارای معلولیت نیستند و دانشآموزان تیزهوش و نخبه نیز در زمره دانشآموزان استثنایی قرار میگیرند.
وی با اشاره به موفقیت دانشآموزان استثنایی ایرانی در عرصههای بینالمللی افزود: شماری از این دانشآموزان در رقابتهای بینالمللی هنری و علمی موفق به کسب رتبههای برتر شدهاند و برخی از آنان با وجود محدودیتهای جسمی، در شمار دانشآموزان نخبه و موفق قرار دارند.
رئیس هیئت اندیشهورز آموزش و پرورش استثنایی کشور با تأکید بر اهمیت پیشگیری و مداخله بهنگام اظهار کرد: دولت باید سرمایهگذاری بیشتری در حوزه پیشگیری از معلولیتها، توانبخشی و آموزش بهنگام داشته باشد تا کودکان از نخستین فرصت ممکن خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند و به بالاترین سطح خودکفایی، توانمندی و کارآمدی برسند.
افروز گفت: رشته کودکان استثنایی و حوزه روانشناسی در جهان از رشتههای مهم و اثرگذار هستند و بسیاری از استادان و متخصصان برجسته دانشگاهی در این حوزه فعالیت میکنند. باید تلاش کنیم هر آنچه در توان داریم برای ارتقای آموزش و پرورش کودکان استثنایی در اختیار این حوزه قرار دهیم.
نظر شما