به گزارش خبرنگار مهر، نخستین جلسه شورای راهبری سومین رویداد تجربه‌نگاری استادان همیار فرهنگ «خشت و آیینه» روز دوشنبه، سیزدهم مهرماه، با حضور فرزاد جهان‌بین، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی، سلیمانی، معاون علوم پایه، فنی و مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی و دیگر اعضای حقیقی و حقوقی شورای راهبری برگزار شد.
در این نشست فرزاد جهان‌بین معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس سومین رویداد تجربه‌نگاری استادان همیار فرهنگ، با اشاره به نقش تعیین‌کننده کلاس درس در شکل‌گیری فرهنگ دانشگاه اظهار کرد: وقتی از فرهنگ در دانشگاه صحبت می‌کنیم، معمولاً ذهن ما به سمت برنامه‌های فرهنگی، کانون‌ها، تشکل‌ها، جشنواره‌ها و مناسبت‌ها می‌رود؛ در حالی که بخش مهمی از فرهنگ دانشگاه در کلاس درس شکل می‌گیرد.
وی افزود: دانشجو بخش بزرگی از عمر دانشگاهی خود را در کلاس می‌گذراند و طبیعی است که اگر بخواهیم درباره اثرگذاری فرهنگی در دانشگاه صحبت کنیم، نمی‌توانیم کلاس و استاد را نادیده بگیریم. گاهی یک استاد در طول یک ترم فقط چند جمله می‌گوید، اما همان چند جمله ممکن است در ذهن یک دانشجو بماند و سال‌ها بعد، در تصمیمی که می‌گیرد، در نوع نگاهش به جامعه یا در مسئولیتی که می‌پذیرد، خود را نشان دهد.
رئیس سومین رویداد تجربه‌نگاری استادان همیار فرهنگ با تأکید بر اینکه هدف این رویداد افزودن وظیفه‌ای جدید به مسئولیت استادان نیست، اظهار کرد: قرار نیست از استاد، یک فعال فرهنگی با وظایف جدید بسازیم و قرار نیست استاد در کلاس از درس فاصله بگیرد و کلاس را به تریبون فرهنگی تبدیل کند. مسئله این است که همان استاد، در همان رشته و با همان درس تخصصی، نسبت به اثر تربیتی و فرهنگی کار خودش آگاه‌تر شود.
فرزاد جهان‌بین ادامه داد: یک استاد اقتصاد می‌تواند درباره عدالت سخن بگوید، یک استاد پزشکی درباره کرامت انسان، یک استاد مهندسی درباره مسئولیت اجتماعی علم و یک استاد علوم انسانی درباره اندیشیدن و مسئولانه دیدن مسائل جامعه؛ بدون آنکه از مسیر علمی درس خود خارج شوند. اینها الزاماً برنامه فرهنگی نیستند، اما عمیقاً اثر فرهنگی دارند.
وی با اشاره به تجربه‌های ارائه‌شده در دو دوره پیشین رویداد، بر ضرورت عبور از مرحله صرفاً ثبت تجربه‌ها تأکید کرد و گفت: نباید اجازه بدهیم این تجربه‌ها فقط ثبت شوند؛ باید از آنها یاد بگیریم. اگر تجربه یک استاد فقط در یک جلسه گفته شود و بعد در یک فایل یا آرشیو باقی بماند، بخش مهمی از ظرفیت آن از بین رفته است.
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی افزود: هدف نهایی این نیست که فقط تجربه‌ها را جمع کنیم؛ هدف این است که تجربه را به دانش قابل انتقال تبدیل کنیم؛ به گونه‌ای که یک استاد در یک واحد دانشگاهی دیگر، تجربه همکارش را ببیند و بگوید این مسئله من هم هست و شاید من هم بتوانم با اقتضائات رشته خودم چنین کاری انجام دهم.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به اقتضائات رشته‌های مختلف خاطرنشان کرد: «نباید انتظار داشته باشیم تجربه فرهنگی یک استاد پزشکی، همان تجربه استاد مهندسی یا علوم انسانی باشد. هنر ما این است که در عین پذیرش تنوع تجربه‌ها، منطق مشترک آنها را کشف کنیم و ببینیم چه چیزی باعث می‌شود یک استاد، از یک مدرس صرف به یک اثرگذار تربیتی تبدیل شود.
فرزاد جهان‌بین توجه به تجربه دانشجو را نیز یکی از الزامات ارتقای این رویداد دانست و گفت: اگر قرار است از اثرگذاری فرهنگی حرف بزنیم، باید بتوانیم تا حدی حلقه میان کنش استاد و تجربه دانشجو را ببینیم. مهم است بدانیم بعد از این تجربه چه اتفاقی برای دانشجو افتاده است؛ آیا تغییری در نگاه او ایجاد شده، آیا مسئله‌ای برایش جدی‌تر شده یا چیزی در نگرش و رفتار او تغییر کرده است.
وی تصریح کرد: اگر بتوانیم این تجربه‌های پراکنده را ببینیم، ثبت کنیم، تحلیل کنیم، به اشتراک بگذاریم و به دانش قابل انتقال تبدیل کنیم، آن وقت استاد همیار فرهنگ از یک عنوان برای یک رویداد فراتر می‌رود و می‌تواند به یک هویت حرفه‌ای در دانشگاه تبدیل شود.
جهان‌بین در پایان تأکید کرد: فرهنگ را باید از حاشیه دانشگاه به متن آموزش برگردانیم؛ نه با افزودن برنامه، بلکه با عمیق‌تر کردن خودِ تعلیم و تربیت.
در ادامه این نشست، اعضای شورای راهبری نیز بر ضرورت توجه به چگونگی تقویت این فرهنگ در دانشگاه و حساس‌تر شدن استادان نسبت به نقش تربیتی و فرهنگی خود در کلاس درس تأکید کردند.
اعضای شورا بر ضرورت تعیین چارچوب‌های روشن برای تجربه‌های قابل طرح در این رویداد تأکید کردند تا «خشت و آیینه» با رویدادها و طرح‌های دیگری همچون «جهت‌گیری الهی فرهنگی» خلط نشود و تمرکز اصلی آن بر تجربه‌های واقعی استادان در زمینه اثرگذاری فرهنگی و تربیتی در فرآیند آموزش و کلاس درس قرار گیرد.
همچنین برگزاری کارگاه‌هایی برای استادان با هدف آموزش شیوه‌های مناسب مدون‌کردن و مستندسازی تجربه‌ها، استفاده از نتایج ارزشیابی دانشجویان در کنار ارزیابی تخصصی تجربه‌های استادان، و راه‌اندازی یک سایت یا پایگاه اختصاصی برای ثبت و ماندگار کردن این تجربه‌ها مورد تأکید قرار گرفت.
اعضای شورای راهبری همچنین بر این نکته تأکید کردند که نباید هدف رویداد صرفاً جمع‌آوری و ثبت تجربه‌ها باشد؛ بلکه لازم است دانش ضمنی مستتر در تجربه‌ها با تحلیل و فهم منطق حاکم بر آنها استخراج شود تا تجربه‌های فردی استادان، قابلیت تعمیم، انتقال و استفاده برای سایر استادان را پیدا کند.
در این نشست همچنین بر استمرار فرایند تبادل تجربه میان استادان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ایجادشده در سومین دوره رویداد برای شکل‌گیری یک جریان ماندگار در زمینه توجه به نقش فرهنگی و تربیتی استادان در کلاس درس تأکید شد.
نظر شما