به گزارش خبرنگار مهر، محمدجعفر قائم‌پناه شامگاه سه‌شنبه در نشست هماهنگی به‌کارگیری ظرفیت‌های مردمی در الگوی حکمرانی محله‌محور در تبریز، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده اجتماعی در شهرها و روستاهای کشور اظهار کرد: در هر شهر و روستایی افرادی حضور دارند که می‌توانند گرهی از کار مردم باز کنند؛ برخی با دانش و تخصص، گروهی با تجربه و زمان خود و عده‌ای نیز با سرمایه، ابتکار و توانایی همراه کردن دیگران در فعالیت‌های جمعی نقش‌آفرینی می‌کنند.
وی افزود: مسئله اساسی این است که مدیران و مسئولان دولتی برای به میدان آوردن این ظرفیت‌ها چه کرده‌اند، تا چه اندازه مسیر مشارکت مردم را هموار ساخته‌اند، چه اختیاراتی در اختیار آنان قرار داده‌اند و چقدر برای شنیدن دیدگاه‌ها و آموختن از تجربه‌های مردمی آمادگی داشته‌اند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه مشارکت مردم در اداره محلات فراتر از اجرای یک طرح یا فعالیت یک دستگاه خاص است، تصریح کرد: حکمرانی محله‌محور، بخشی از نگاه کلان دولت وفاق ملی به شیوه اداره کشور است؛ رویکردی که می‌خواهد به هر ایرانی فرصت دهد در ساختن آینده کشور سهم داشته باشد و نتیجه این مشارکت را در زندگی خود و جامعه مشاهده کند.
مشارکت مردم باید از مرحله شناسایی مسائل آغاز شود
قائم‌پناه با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد دستگاه‌های اجرایی در تعامل با مردم گفت: مشارکت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که مردم از همان ابتدای کار، یعنی هنگام شناسایی مسائل و تعیین اولویت‌ها، در کنار مسئولان قرار بگیرند؛ نه اینکه پس از تصمیم‌گیری درباره مسئله و انتخاب راه‌حل، صرفاً برای اجرای برنامه از آنان دعوت شود.
وی ادامه داد: باید مسائل و محدودیت‌ها را با مردم در میان بگذاریم، امکانات موجود را توضیح دهیم و از آنان بپرسیم چه تجربه‌ای دارند و چه راهکاری پیشنهاد می‌کنند. همچنین باید آمادگی داشته باشیم که یک پیشنهاد درست از سوی مردم، حتی دیدگاه اولیه ما را تغییر دهد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تفاوت میان برنامه‌ریزی اداری و واقعیت‌های زندگی مردم اظهار کرد: ممکن است خدمتی روی کاغذ برقرار باشد، اما خانواده‌ای نتواند به آن دسترسی پیدا کند؛ یا اعتباری برای حل یک مشکل هزینه شده باشد، ولی نیاز اصلی همچنان باقی بماند. شنیدن تجربه‌های مردم به مسئولان کمک می‌کند مسائل را دقیق‌تر بشناسند، تصمیم‌های مناسب‌تری بگیرند و منابع کشور را به شکل مؤثرتری به کار بگیرند.
قائم‌پناه افزود: مردمی که هر روز با یک مسئله زندگی می‌کنند، گاهی جزئیاتی را می‌دانند که در گزارش‌های اداری دیده نمی‌شود. توجه به همین شناخت محلی می‌تواند از اتلاف منابع جلوگیری کند و اثربخشی اقدامات دولت را افزایش دهد.
حکمرانی محله‌محور؛ زمینه‌ای برای تقویت وفاق ملی
وی با اشاره به ضرورت تقویت همبستگی اجتماعی در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: برای پیشرفت ایران به همکاری و هم‌افزایی نیاز داریم. وفاق و برادری زمانی استحکام بیشتری پیدا می‌کند که مردم با وجود تفاوت در دیدگاه‌های سیاسی، فکری و اعتقادی، در تجربه‌های مشترک و تلاش برای حل مسائل جامعه در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور تأکید کرد: دو نفر ممکن است درباره سیاست اختلاف‌نظر داشته باشند، اما می‌توانند برای حل مشکل محله خود کنار یکدیگر بایستند و برای آبادانی ایران مسئولیت مشترک بپذیرند. امروز بیش از هر زمان دیگری به اعتماد متقابل و همکاری با وجود تفاوت سلیقه‌ها نیاز داریم.
قائم‌پناه با اشاره به تأکید بر «انسجام و اتحاد مقدس» افزود: باید میدان همکاری را گسترش دهیم تا هر ایرانی که می‌خواهد برای کشورش کاری انجام دهد، احساس کند حضور و مشارکت او ارزشمند است. حتی افرادی که به عملکرد مسئولان نقد دارند، ممکن است پیشنهادهایی راهگشا داشته باشند و همان نقدها بتواند ما را متوجه مسائلی کند که از نگاه ما دور مانده است.
وی تصریح کرد: مشارکت مردم نباید به گروه یا جریان خاصی محدود شود. هر فردی که دل در گرو ایران دارد و می‌خواهد برای بهبود شرایط کشور تلاش کند، باید فرصت حضور و اثرگذاری داشته باشد. این نگاه، ضرورتی ملی و اجتماعی است و با مبانی دینی و ارزش‌های مشارکت جمعی نیز پیوند دارد.
شناسایی ظرفیت‌های محلی برای حل مسائل مردم
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به مزیت‌های اداره محله‌محور امور اجتماعی گفت: در محله می‌توان مسائل را از نزدیک مشاهده کرد، افراد توانمند را شناخت، مسئولیت‌ها را مشخص ساخت و نتایج اقدامات را پیگیری کرد. وقتی مسئله به‌روشنی تعریف شود، هر فرد می‌تواند متناسب با توانایی خود در حل آن نقش داشته باشد.
قائم‌پناه ادامه داد: پزشک، کاسب، جوان، بازنشسته، انجمن محلی، مهدکودک، گروه‌های داوطلب و نیروهای بسیجی، هر یک می‌توانند بخشی از ظرفیت مورد نیاز برای حل مسائل محله را فراهم کنند. هنر مدیریت این است که این توانایی‌های متنوع را شناسایی و برای اثرگذاری آنها زمینه‌سازی کند.
وی با تأکید بر ضرورت ارتباط مستمر گروه‌های مردمی با مسئولان پاسخ‌گو اظهار کرد: جمعی که برای مشارکت و حل یک مسئله محلی به میدان می‌آید، باید بداند با کدام مسئول در ارتباط است، دستگاه اجرایی چه کمکی می‌تواند ارائه دهد، چه اختیاراتی دارد و در چه زمانی به تعهدات خود عمل خواهد کرد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور افزود: مردم وقت، اعتبار اجتماعی و توان خود را برای حل مشکلات به میدان می‌آورند؛ بنابراین، مسئولان نیز باید با تصمیم‌گیری روشن، اقدام به‌موقع و پاسخ‌گویی مناسب، حرمت این اعتماد را حفظ کنند. مشارکت زمانی تداوم می‌یابد که مردم نتیجه همکاری خود را ببینند و اطمینان پیدا کنند که تلاششان به تغییر واقعی منجر می‌شود.
افزایش مشارکت مردم، مسئولیت دولت را سنگین‌تر می‌کند
قائم‌پناه با تأکید بر اینکه مشارکت مردمی نباید به کاهش مسئولیت دولت تعبیر شود، گفت: هرچه مردم بیشتر برای حل مسائل پیش‌قدم می‌شوند، مسئولیت ما به‌عنوان دولتمردان برای منظم‌تر، شفاف‌تر و پاسخ‌گوتر عمل کردن سنگین‌تر می‌شود.
وی تصریح کرد: تأمین خدمات عمومی و رسیدگی به مناطق محروم از وظایف دولت است و مشارکت مردمی نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن این مسئولیت‌ها باشد. محله‌هایی که از امکانات کمتری برخوردارند، به حمایت بیشتری نیاز دارند و باید مراقب باشیم فرصت پیشرفت و دسترسی به خدمات مناسب برای همه مردم فراهم شود.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به دغدغه رئیس‌جمهور نسبت به محرومیت مردم اظهار کرد: رسیدگی به وضعیت اقشار محروم و آسیب‌پذیر باید در اولویت برنامه‌های اجرایی قرار داشته باشد. هدف آن است که هیچ مسئله و نیازی صرفاً به دلیل محدودیت امکانات یا ضعف ارتباط میان دستگاه‌ها نادیده گرفته نشود.
قائم‌پناه با اشاره به ارزش ظرفیت‌های فردی در حل مسائل محلی افزود: چند ساعت وقت یک داوطلب، تجربه یک بازنشسته، ابتکار یک جوان و شناخت یک زن از مشکلات خانواده و محله خود، همگی ارزشمند است. مدیریت موفق باید بتواند برای هر یک از این ظرفیت‌ها امکان اثرگذاری فراهم کند و آنها را در مسیر حل مسائل مشترک به کار گیرد.
همکاری مردم، اعتماد اجتماعی را تقویت می‌کند
وی با بیان اینکه همکاری موفق در سطح محله می‌تواند اعتماد اجتماعی را افزایش دهد، گفت: وقتی مردم در کنار یکدیگر مسئله‌ای را حل می‌کنند و نتیجه تلاش مشترک خود را می‌بینند، اعتمادشان به یکدیگر افزایش می‌یابد و برای مشارکت در فعالیت‌های بعدی آمادگی بیشتری پیدا می‌کنند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور افزود: وفاق ملی صرفاً با تأکید بر همدلی شکل نمی‌گیرد، بلکه باید در تجربه‌های واقعی مردم و همکاری آنها برای حل مسائل مشترک نمود پیدا کند. حکمرانی محله‌محور می‌تواند چنین فرصتی را فراهم کند و ظرفیت جامعه را در جریان عمل افزایش دهد.
قائم‌پناه از مدیران و دستگاه‌های اجرایی خواست مشارکت مردم را در فعالیت‌های روزمره خود جدی بگیرند و اظهار کرد: باید به‌صورت مستمر از خود بپرسیم کدام پیشنهاد مردم را به کار گرفته‌ایم، کدام ابتکار را به جریان انداخته‌ایم و چه مانعی را از پیش پای یک اقدام جمعی برداشته‌ایم. پاسخ روشن به این پرسش‌ها نشان می‌دهد که مشارکت مردم در اداره امور تا چه اندازه در عمل مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به پیگیری مستمر موضوع مشارکت مردمی در دولت گفت: رئیس‌جمهور به‌طور مداوم برای این موضوع وقت می‌گذارد و همکاری گروه‌های مختلف اجتماعی، از جمله نیروهای بسیجی و جامعه پزشکی، در این مسیر مورد توجه قرار دارد.
«هر ایرانی یک بسیجی» در مسیر خدمت به کشور
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به مفهوم مشارکت فراگیر در خدمت به مردم اظهار کرد: منظور از اینکه «هر ایرانی یک بسیجی» است، تأکید بر روحیه خدمت، اخلاص و آمادگی برای کمک به مردم و کشور است؛ روحیه‌ای که نباید به گرایش سیاسی، مذهب، زبان یا نوع پوشش افراد محدود شود.
قائم‌پناه افزود: هر فردی که برای بهبود شرایط مردم و آبادانی ایران قدم پیش می‌گذارد، باید بداند که صدایش شنیده می‌شود و می‌تواند در این مسیر نقش داشته باشد. دولت وفاق ملی به دنبال آن است که از توانایی‌های مختلف جامعه بهره بگیرد و زمینه همکاری همه کسانی را فراهم کند که برای خدمت به کشور آمادگی دارند.
وی با تأکید بر اینکه مشارکت مردم به معنای کنار رفتن دولت از مسئولیت‌های خود نیست، تصریح کرد: مسئله اصلی، فراهم کردن امکان همکاری دولت و مردم در کنار یکدیگر است؛ به‌گونه‌ای که مسئولیت‌های دستگاه‌های اجرایی روشن باشد و ظرفیت‌های اجتماعی نیز در مسیر حل مشکلات به کار گرفته شود.
امیدآفرینی با مشارکت مردم تقویت می‌شود
قائم‌پناه با اشاره به ضرورت تقویت امید اجتماعی در شرایط دشوار کنونی گفت: مردم، به‌ویژه جوانان، به امید و اطمینان نسبت به آینده نیاز دارند و یکی از راه‌های تقویت این امید آن است که نتیجه مشارکت خود را در بهبود زندگی و حل مشکلات مشاهده کنند.
وی افزود: امیدآفرینی در شرایط کنونی یکی از ابزارهای مهم برای مقابله با فشارها و تهدیدهای دشمن است. هر اندازه بتوانیم با وجود دشواری‌ها، زمینه مشارکت مردم را فراهم کنیم و به آنان نشان دهیم که می‌توانند بر آینده اثر بگذارند، توان و اعتماد جامعه برای عبور از مشکلات افزایش می‌یابد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور تأکید کرد: مردم زمانی با اطمینان بیشتری برای آینده تلاش می‌کنند که بدانند نقش و تلاششان دیده می‌شود و می‌توانند در بهبود شرایط جامعه سهیم باشند. مسئولیت ما این است که این فرصت را برای همه فراهم کنیم تا هر ایرانی بتواند با افتخار بگوید در بهتر شدن زندگی مردم و آبادانی کشور سهمی داشته است.
قائم‌پناه در پایان ابراز امیدواری کرد که با همراهی دولت، مردم، گروه‌های مردمی و دستگاه‌های اجرایی، مشکلات اقشار آسیب‌پذیر با جدیت بیشتری پیگیری شود و همکاری، همدلی و اتحاد ملی زمینه‌ساز تقویت ایران و حفظ سربلندی کشور باشد.
نظر شما