خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
اکسیوس در گزارشی نوشت مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در نشست وزیران خارجه گروه هفت در پاریس به همتایان خود گفت دونالد ترامپ دو گزینه از سرگیری جنگ با ایران یا رسیدن به توافق را بررسی کرده، اما گزینه سومی را انتخاب کرده است: تحت فشار قرار دادن ایران. به نوشته این رسانه، جنگ ایران در دوره دوم ترامپ به باری سیاسی تبدیل شده و هزینه سنگینی را در انتخابات میان‌دوره‌ای به جمهوری‌خواهان تحمیل کرده است. ترامپ ماه‌ها میان تهدید به نابودی ایران و پیش‌بینی تسلیم تهران نوسان کرده بود.
این اختلاف به تنش میان جناح‌های ارشد دولت انجامید؛ اسرائیل از حملات تازه حمایت می‌کرد و بیشتر کشورهای خلیج فارس مخالف بودند. پس از دیدار ترامپ با نخست‌وزیر قطر، او حملات تازه را «کاملاً بعید» و «غیرضروری» خواند و گفت ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی و نیز عملیات «دروازه آهنین» برای قطع مسیرهای زمینی انتقال سلاح و فناوری را ترجیح می‌دهد. روبیو در نشست بسته گفت واشنگتن توافق «احمقانه» نخواهد کرد و گزینه سوم، ادامه وضع فعلی بدون تاریخ پایان است. اکسیوس می‌افزاید روبیو همراه اسکات بسنت، جان رتکلیف و جرد کوشنر از این راهبرد حمایت می‌کردند و با از سرگیری جنگ مخالف بودند. در سوی دیگر، آیت الله مجتبی خامنه‌ای دستور داده وضعیت «نه جنگ، نه توافق» پایان یابد؛ تفسیر غیرنظامی از این دستور، مجوز مذاکره بود، اما ادامه بن‌بست می‌تواند سپاه را به حملات تهاجمی‌تر وادار کند.
دنی سیترینوویچ هشدار داد ایران این وضعیت را بی‌پایان نمی‌پذیرد و خطر درگیری نظامی تازه‌ای وجود دارد که هیچ‌یک از دو طرف خواهان آن نیست. نخست‌وزیر قطر گفت فضای بیشتری برای دیپلماسی وجود دارد و خواستار حضور چین و کشورهای اروپایی به عنوان تضمین‌کننده برای رفع بدبینی ایران است.
ام‌اس نو در یادداشتی به قلم پیتر جول نوشت دموکرات‌ها پس از پیروزی گسترده در انتخابات میان‌دوره‌ای وعده داده‌اند با قطع بودجه، به جنگ ایران پایان دهند؛ رویکردی که به گفته نویسنده یادآور وعده دموکرات‌ها در ۲۰۰۶ برای پایان جنگ عراق است. به نوشته این رسانه، کنگره در آن زمان نتوانست جنگ را متوقف کند و جورج دبلیو بوش حتی نیروها را افزایش داد. امروز نیز به باور نویسنده، قطع بودجه بدون توافق مذاکره‌شده با تهران تضمینی برای پایان جنگ نیست و می‌تواند کنترل تنگه هرمز را در اختیار ایران قرار دهد و اصل آزادی دریاها را تضعیف کند. مقاله می‌افزاید روشن نیست در صورت قطع بودجه، نیروهای آمریکایی اجازه دفاع از خود را دارند یا باید منطقه را ترک کنند و اگر ایران از کشتی‌ها عوارض بگیرد چه می‌شود.
از سوی دیگر، ترامپ احتمالاً هر محدودیت را وتو می‌کند و دموکرات‌ها دو سوم آرا برای رد وتو ندارند. نویسنده هشدار می‌دهد اگر دموکرات‌ها مسئولیت نتیجه را بپذیرند، ممکن است بخشی از تقصیر ترامپ را بر عهده بگیرند و جمهوری‌خواهان روایت «پیروزی ربوده‌شده» را بسازند. به باور او، دموکرات‌ها باید به جای پذیرش این مسئولیت، بر نظارت کنگره، بررسی فرماندهی مرکزی آمریکا و استیضاح پیت هگست تمرکز کنند. در پایان آمده است مشکل اصلی این است که دولت ترامپ آمریکا را در جنگی گرفتار کرده که نه پیروزی در آن ممکن است و نه تحمل باخت آن؛ و کنگره نمی‌تواند به‌سادگی با قانون‌گذاری به آن پایان دهد.
مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در گزارشی به قلم مارک اف. کانسیان و کریس اچ. پارک، منتشرشده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، نوشت آمریکا برای از سرگیری جنگ با ایران مهمات کافی دارد، اما درباره چین نگرانی جدی وجود دارد. بر پایه این گزارش، در کارزار ۳۹ روزه تا آتش‌بس ۸ آوریل و عملیات پس از آن، آمریکا بین یک‌سوم تا دوسوم از ذخایر مهمات کلیدی خود را مصرف کرده است. حدود دوسوم ذخایر پیش از جنگ رهگیرهای پاتریوت، حدود نیمی از تاد، حدود یک‌سوم تاماهاوک و حدود یک‌سوم جاسام استفاده شده است. بازسازی بیشتر این مهمات پس از تأمین بودجه، دو تا چهار سال زمان می‌برد. تولید پاتریوت از حدود ۶۰۰ فروند در سال به هدف ۲۰۰۰ فروند تا ۲۰۳۰ رسیده و تولید تاماهاوک نیز هدف ۱۰۰۰ فروند در سال را دنبال می‌کند. بمب‌های سنگرشکن بزرگ محدودند؛ موجودی مادر همه بمب‌ها حدود ۱۰ فروند و بمب نفوذگر عظیم کمتر از ۱۰ فروند است. مهمات ضدکشتی نیز پس از جنگ ایران نقش کمی داشتند، اما برای رویارویی با چین حیاتی‌اند.
گزارش می‌گوید کمبود مهمات نتیجه تصمیم‌های عقلانی گذشته است: راهبرد پس از جنگ سرد، جنگ‌های کوتاه منطقه‌ای را پیش‌بینی می‌کرد و توان جهش تولید را هزینه‌ای اضافی می‌دانست. نویسندگان خواستار تعهد بلندمدت، ترکیبی از مهمات گران و ارزان و تأمین بودجه در سال ۲۰۲۷ و پس از آن شده‌اند.
رویترز در گزارشی هزینه انسانی جنگ ایران در دریا را بررسی کرد و نوشت خانواده‌های دریانوردان ناپدیدشده همچنان هیچ اطلاعی از سرنوشت آنان ندارند. بر پایه این گزارش، سازمان بین‌المللی دریانوردی از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، ۱۳۰ «حادثه» عمدتاً حمله در منطقه تأیید کرده و دست‌کم ۲۵ دریانورد کشته شده‌اند. ناوین کومار، دریانورد ۲۳ ساله هندی، از جمله شش خدمه دو کشتی باری مرتبط با ایران به نام‌های «بریج ۱» و «بریج ۲» بود که آخرین بار در ۹ مه در حدود ۸ مایل دریایی جزیره کیش ایران دیده شدند.
سه خدمه عراقی، یک پاکستانی و یک هندی دیگر نیز ناپدید شده‌اند. خانواده کومار برای گذراندن دوره دریانوردی او حدود ۱.۵ میلیون روپیه وام گرفته‌اند و مادرش می‌گوید هر لحظه برای او عذاب است. یک مقام بنیاد دریایی بصره گفت تماس با نماینده در ایران بی‌نتیجه ماند و جست‌وجوی ایرانی‌ها نیز چیزی پیدا نکرد. خانواده یک دریانورد عراقی ۲۲ ساله نیز به ایران سفر کردند، اما صاحب کشتی گفت اطلاعاتی ندارد. بر پایه گزارش، سازمان استخدام دریانوردان هند مجوز شرکت واسطه «لاسکار مارین» را به دلیل ناتوانی در بازگرداندن خدمه و پرداخت دستمزد لغو کرد. رویترز می‌افزاید پس از جنگ، هزینه استخدام دریانوردان سه برابر شده و بسیاری تنها یک سفر می‌روند.
نشریه «نیوزویک» در تحلیلی نوشت دونالد ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد جنگ با ایران «از نظر نظامی عملاً تمام شده» است و آمریکا «وضع موجود» را حفظ می‌کند. به نوشته این نشریه، وضع موجود از دید واشنگتن شامل محدودیت شدید تردد در تنگه هرمز، حملات پراکنده به نفتکش‌ها، حضور نامحدود ناوهای آمریکایی در منطقه و محاصره دریایی بنادر ایران است. بر پایه گزارش، تردد تجاری در هرمز حدود ۶۵ درصد کمتر از پیش از جنگ است و قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا به‌ترتیب حدود ۳۰ و ۶۵ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. آژانس بین‌المللی انرژی این جنگ را بزرگ‌ترین اختلال عرضه نفت در تاریخ خوانده و هزینه واردات گاز اروپا را ۱۸ تا ۳۳ میلیارد یورو بیشتر برآورد کرده است. حمله دوباره به خط لوله شرق-غرب عربستان و رهگیری موشک‌های یمن بر فراز ریاض نشان می‌دهد زیرساخت‌های خلیج فارس همچنان آسیب‌پذیرند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، تکرار کرد واشنگتن باید هفت شرط تهران از جمله رفع تحریم‌ها، پایان محاصره، آزادسازی دارایی‌ها و خروج نیروها را بپذیرد. هزینه جنگ برای آمریکا تا اواسط اکتبر ۴۷.۱ میلیارد دلار برآورد شده و دو ناو هواپیمابر و حدود ۱۷ کشتی جنگی در منطقه مستقرند. انتقال ناو تئودور روزولت از غرب اقیانوس آرام به خاورمیانه، حضور نیروی دریایی آمریکا در برابر چین را کاهش داده است. انتخابات میان‌دوره‌ای نیز به شکست جمهوری‌خواهان انجامید و جی‌دی ونس جنگ را دلیل آن خواند. نویسنده نتیجه می‌گیرد بازگشت به وضع پیش از جنگ ممکن نیست و وضع موجود نیز پایدار نیست.
فاکس نیوز در گزارشی به قلم مورگان فیلیپس نوشت دونالد ترامپ با وجود اینکه جنگ ایران یکی از عوامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته شد، از کارزار فشار عقب نشسته است و با راه‌اندازی «نیروی ضربت دروازه آهنین» می‌کوشد مسیرهای زمینی و دریای خزر را که تهران برای بازسازی توان نظامی و واردات کالا، فناوری دومصرفه و مواد تحریم‌شده به آن تکیه دارد، مسدود کند. به نوشته فاکس نیوز، این نیرو با حدود ۲۰ نفر در مقر فرماندهی مرکزی آمریکا در تامپا مستقر است. مارکو روبیو گفت اگر فشار اقتصادی به هدف برسد، نیازی به حملات نظامی نیست.
بر پایه نظرسنجی فاکس نیوز، جنگ ایران برای ۳۴ درصد رأی‌دهندگان در رأی مجلس حیاتی بود و حدود شش نفر از هر ۱۰ نفر حمله را اشتباه دانستند؛ ۶۸ درصد نیز جلوگیری از درگیری طولانی را بسیار مهم خواندند و ۶۱ درصد پایان دخالت نظامی برای کاهش قیمت بنزین را بر از سرگیری حمله ترجیح دادند.
به گزارش سی‌بی‌سی نیوز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد پس از درخواست کشورهای منطقه از جمله نخست‌وزیر قطر در دیدار کاخ سفید، فعلاً از حملات نظامی تازه به ایران خودداری می‌کند، اما محاصره دریایی تنگه هرمز را ادامه می‌دهد. ترامپ گفت آمریکا «کاملاً آماده و مسلح» است، اما احتمال استفاده از تجهیزات را پایین دانست و گفت به درخواست قطر، عربستان، امارات، بحرین، کویت و دیگران عمل می‌کند.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، پس از سفر به تهران، گفت‌وگوهایش با ترامپ و جی‌دی ونس را مثبت خواند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، از واشنگتن خواست از «اخبار جعلی درباره مذاکرات خیالی» دست بردارد و به هفت شرط ایران تن دهد. طرح ایران شامل پایان محاصره بنادر، رفع برخی تحریم‌ها و توقف بمباران در ازای توقف محاصره هرمز است و مذاکرات هسته‌ای بعداً انجام می‌شود؛ مارکو روبیو این شروط را «غیرواقعی» خواند و اسماعیل بقایی آن را معقول‌ترین پیشنهاد موجود دانست. هم‌زمان حملات متقابل ادامه دارد: رسانه‌های ایران از حمله آمریکا به جزیره قشم خبر دادند و یک منبع ایرانی گفت اهداف شامل رادارهای پدافندی و ناوبری و پایگاه‌های پرتاب موشک و مین‌گذاری بوده است. حملات به نفتکش‌ها نیز در بالاترین سطح از آغاز جنگ ادامه دارد.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به شکاف عمیق در حزب دموکرات آمریکا پس از پیروزی این حزب در انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ می‌پردازد؛ شکافی که محور اصلی آن، آینده رهبری حزب و نوع رابطه واشنگتن با اسرائیل و لابی صهیونیستی، به‌ویژه آیپک، است.
در مجلس نمایندگان، حکیم جفریس به دلیل روابط نزدیک با حامیان اسرائیل و مخالفت با توقف کمک‌های نظامی تهاجمی آمریکا به تل‌آویو، با فشار جناح ترقی‌خواه روبه‌روست. چهره‌هایی مانند رشیده طلیب و الکساندریا اوکاسیو کورتز خواهان تغییر رویکرد حزب و توقف تسلیح اسرائیل هستند.
در سنا نیز چاک شومر، از حامیان سرسخت اسرائیل، با مخالفت نسل جدیدی از دموکرات‌ها مواجه شده است. کریس ون هولن و کریس مورفی از گزینه‌های احتمالی جایگزینی او هستند. پیروزی عبدالرحمن السید در میشیگان نیز نشان می‌دهد انتقاد از اسرائیل و دفاع از حقوق فلسطینیان دیگر الزاماً مانعی برای موفقیت انتخاباتی در آمریکا نیست.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: میان رویکرد نتانیاهو و گادی آیزنکوت در قبال مسئله فلسطین تفاوت‌هایی در شیوه و سرعت اجرای سیاست‌ها وجود دارد، نه در اهداف راهبردی. نتانیاهو به‌دنبال تسریع شهرک‌سازی، تغییر جغرافیای کرانه باختری، تضعیف تشکیلات خودگردان و پیشبرد الحاق و کوچاندن فلسطینی‌هاست؛ اما آیزنکوت ترجیح می‌دهد همین اهداف را با مدیریت کنترل‌شده‌تر و هزینه سیاسی و امنیتی کمتر دنبال کند.
او با الحاق کامل و گسترش بی‌ضابطه شهرک‌سازی مخالف است، اما از تشکیل کشور مستقل فلسطین حمایت نمی‌کند و خواهان حفظ نوعی خودمختاری محدود است. همچنین به‌دنبال احیای روابط بین‌المللی اسرائیل، گسترش عادی‌سازی با کشورهای عربی و ایجاد سازوکار امنیتی منطقه‌ای با مشارکت اسرائیل است.
نویسنده تأکید می‌کند کندشدن روند سیاست‌های اسرائیل می‌تواند فرصتی برای بازسازی وحدت فلسطینی‌ها و افزایش قدرت سیاسی و دیپلماتیک اعراب باشد؛ اما این فرصت خودبه‌خود محقق نمی‌شود. زیرا آیزنکوت نیز می‌تواند از این زمان برای ترمیم مشروعیت بین‌المللی و تقویت سلطه اسرائیل بهره ببرد. بنابراین، مسئله اصلی نه تغییر رهبر، بلکه چگونگی بهره‌برداری از فرصت زمانی برای تغییر موازنه قدرت است.
المیادین در مقاله ای نوشت: جنگ‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی دیگر صرفاً هزینه‌ای بر ملت‌های هدف تحمیل نمی‌کنند، بلکه پیامدهای آن‌ها به جوامع غربی نیز بازگشته است. کشتار فلسطینیان در غزه، اعتبار اخلاقی رژیم صهیونیستی و ادعاهای حقوق بشری غرب را به‌شدت خدشه‌دار کرده و موجی از اعتراضات مردمی، به‌ویژه در میان جوانان و دانشگاهیان، به راه انداخته است.
از سوی دیگر، مقاومت ایران در برابر تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل، هزینه‌های اقتصادی و سیاسی جنگ را افزایش داده و با تأثیرگذاری بر بازار انرژی و حمل‌ونقل، نارضایتی داخلی در آمریکا و اروپا را تشدید کرده است. نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و افزایش مشارکت فلسطینیان در انتخابات کنست نیز نشانه‌هایی از بازگشت پیامدهای جنگ به عرصه سیاست داخلی هستند. نویسنده معتقد است تداوم این روند، مشروعیت نظام سلطه را تضعیف کرده و قدرت دولت‌ها برای جنگ‌افروزی بدون پرداخت هزینه سیاسی و اجتماعی را کاهش می‌دهد.
نظر شما