نراق؛ شهری به بلندای راه ابریشم

به گزارش خبرنگار مهر در اراک، شهر نراق، شهر کوچک زیبایی است که سرک کشیدن به هر نقطه آن رفتن به اعماق تاریخ است.

عبور از کوچه های این شهر گویی عبور از کوچه هایی در 500 سال گذشته است. هوای دلچسب خنک، سکوت و آرامش کوچه ها، شاخه های درختهایی که از حیاط ها به دیوارهای کاهگلی بیرون زده و به رهگذران سلام می کنند، پله های بلند آب انبارهایی که تا عمق زمین می رود و خنکای آب را میهمان برق چشمهای آنها می کند... مردم صمیمی و ساده همه و همه خبر از گذشته گمشده ای است که دلتنگی را برطرف می کند و لحظاتی را می توانی فارغ از دود و ماشین تنفس کنی.

شهری که مسیر راه ابریشم بوده و قفل و بست حجره های بازار هنوز چوبی و قدیمی و دست نخورده است.

تاریخ در مورد نراق می نویسد: نراق از لحاظ تقسیمات کشوری، شهر به شمار می رود و از سال ۱۳۳۹ دارای شهرداری بوده و در قدیم مرکز تجاری و محل عبور کاروانهای متعدد بوده است. قدمت این شهر را بیش از هزار سال برآورد می کنند. این شهر از طرف شمال به کوه ال، از طرف مغرب در ۱۸ کیلومتری شهرستان دلیجان، از جنوب در ۲۰ کیلومتری روستای سینقان و از شرق در ۲۲ کیلومتری مشهد اردهال -مرقد مطهر امامزاده سلطانعلی فرزند امام محمد باقر(ع)- قرار گرفته است.

ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۶۵۰ متر و مساحت آن با احتساب مزارع اطراف شهر حدود ۷۰ کیلومتر مربع است. نراق در سابق از اهمیت بیشتری برخوردار بود این شهر به عنوان یک راه ارتباطی بین شهرهای کاشان، محلات، اراک و همدان جهت حمل و نقل کالا و تجارت نقش به سزایی داشته است این امر، بعدها بر اثر دور ماندن نراق از راه های اصلی ارتباطی اهمیت خود را از دست داده و مهاجرت اهالی و افت جمعیت به دنبال داشته است.

این شهرستان جزو انگشت شمار شهرهایی است که به لحاظ معماری قدیم دست نخورده مانده و بخشهایی از آن مرمت شده است.

به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی استان مرکزی این شهر قابلیت ثبت جهانی مانند ماسوله را دارد و اقداماتی در این زمینه انجام شده است.

سید محمد حسینی با اشاره به بافت قدیمی این شهر معتقد است توجه به این شهر و ایجاد زیرساختهای گردشگری می تواند رقم قابل توجهی به ارز آوری گردشگری استان اضافه کرد.

وی با تاکید بر اینکه استان زمینه های زیادی برای جذب توریسم دارد، بیان داشت: تحقق زمینه های گردشگری استان نیازمند اعتبارات مناسب و جذب سرمایه گذار است که گامهایی در این زمینه برداشته است اما کافی نیست.

شهر کوچک نراق از شهرهای تاریخی کشور است چنانکه ابن بطوطه در زمان خود قدمت این شهر را 700 سال دانسته است. همچنین صاحب بستان السیاحه در 110 سال پیش درباره این شهر گفته است: "نراق بر وزن عراق قریه ای است قصبه مانند و محلی است خاطرپسند، آبش کم و باغاتش فراوان، آن قریه در دامن کوه اتفاق افتاد و سه طرفش فی الجمله گرفته و سمت مغربش به غایت گشتاده است. قریب هزار باب خانه در اوست و چند مزرعه مضافات اوست و مردمش شیعی مذهب و... مولانا مهدی صاحب تصانیف مفیده از آنجا بوده است".

این شهر کوچک و تاریخ بلند در 15 کیلومتری مسیر دلیجان به کاشان واقع شده و از مناطق کوهستانی و سردسیر است.

آب انبارهای شهر نراق یکی از شاهکارهای معماری دوره قاجار هستند. این آب‌ انبارها در هر سه محله نراق یعنی محله بالا، محله پائین و محله بازار دیده می‌شوند.

این شهر کوچک در گذشته از موقعیتی خاص برخوردار بود، زیرا در مسیر جاده ابریشم قرار داشت و دارای موقعیت راهبردی اقتصادی و تجاری بود و از دیرباز مورد توجه مردم شهرهای اطراف قرار گرفته بود.

تاریخ در مورد نراق می گوید: "نراق امروزی پس از اسلام و توسط شخصی به نام "ریش‌ بلند" بنا شده و بلندترین منطقه عراق عجم بوده‌ است( استان مرکزی کنونی)".

نراق بناهای تاریخی بسیاری دارد از جمله آن می توان به خانه قدیمی فاضلین نراقی ار علمای معاصر، بنای مسجد جامع، بنای ساختمان و بقعه امامزاده یحیی و امامزاده سلیمان که از فرزندان امام علی به شمار می‏روند و ساختمان و بقعه امامزاده زبیده خاتون که دختر امام جواد می‏باشد و همچنین بنای ساختمان و بقعه امامزاده سلطان علی که فرزند امام محمدباقر(ع) اشاره کرد.

قنات وقفی حاج الله داد، موزه آب شهر نراق در محل آب انبار حاج عبد الباقی، کاروانسرا و بازار شمس‌ السلطنه و کاروانسرای حاج مهدی از دیگر بناهای دیدنی نراق هستند همچنین دره آبشتا و آبشار گیسو از نقاط دیدنی طبیعی نراق هستند.

غار نخجیر استان مرکزی در مسیر دلیجان و نراق از دیگر نقاط دینی این منطقه است.

در سال ۱۹۷۴ یک شهاب ‌سنگ ۲٫۷ کیلوگرمی در نراق به زمین افتاد. این شهاب‌ سنگ از سقف آزمایشگاه مدرسه ‌ای در نراق گذشت که یکی از ابعاد دیدنی این شهر است.

شهرت نراق تنها به سابقه جغرافیایی و شهرسازی دیرین آن نیست بلکه وجود بزرگان و شخصیتهای معروف از دیگر ابعاد تاریخ بلند این شهر است.

از جمله بزرگان و عالمان این شهر می توان به فاضلین نراقی دو برادر عالم شیعه اشاره کرد که آوازه آنان مرزهای شیعه را در نوردیده است.

اکنون دانشگاه آزاد در این شهر دارای شعبه است چنانکه تعداد دانشجویان از مردم شهر نراق بیشتر هستند.

توجه به رشد و توسعه نراق، آسیب شناسی شهر نراق برای حفظ ترکیب شهری و جمعیتی، توجه به زمینه های گردشگری این شهر و ایجاد زیر ساختهای گردشگری از ضرورتهای این شهر است و می تواند این شهر را در جایگاهی جهانی قرار دهد.

گزارش خبرنگار مهر در اراک حاکی است: وجود نقاط دیدنی در این شهرستان در کنار دیدنی های شهرستان دلیجان و استان مرکزی و استانهای همجوار می تواند به قطب قدرتمند گردشگری تبدیل شود و توریسیتهای زیادی را به سمت خود جذب کند که این امر نیازمند برنامه ریزی و اختصاص بودجه های مورد نیاز است.