نهال ادبیات دفاع مقدس را مردم باید آبیاری کنند/ عادت کرده‌ایم بدون مدیریت فرهنگی کار کنیم

معصومه رامهرمزی با انتقاد از رویه جاری در دولتی نشان دادن ادبیات دفاع مقدس گفت: این ادبیات را باید مردم بخواهند، بخوانند و نهالش را آبیاری کنند اما وقتی کتابی در این حوزه منتشر می‌کنیم و جلسه رونمایی‌اش را در یک مرکز دولتی و با حضور مدیران دولتی برگزار می‌کنیم انگار در حال جدا کردن آن از مردم هستیم.

معصومه رامهرمزی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه معتقد است در مجموعه کلیت ادبیات ما حلقه مفقوده‌ای وجود دارد که تا به حال به آن پرداخته نشده است، اظهار داشت: ما متاسفانه تلاش نکرده‌ایم شناختی جامع که بتواند ما را به این برساند که در کشورهایی غیر از ایران چگونه فکر می‌شود و ساختار فرهنگی در آنها چیست را بیابیم. ما به این فکر نکرده‌ایم که مثلا  کشوری مانند آلمان بر مبنای چه ساختار فرهنگی و یا نیازی هر ساله نمایشگاه کتاب بزرگی را برگزار می‌کند. نمایشگاهی که ساخته شده دیروز و امروز نیست بلکه سال‌هاست که در حال برگزاری است. ما سالی چند روز مثلا می‌رویم در نمایشگاه فرانکفورت و بر می‌گردیم اما هیچ تلاشی نکردیم تا به این بن‌مایه‌های فرهنگی دسترسی داشته باشیم. من  حتی نمی‌گویم کم کار؛ ما هیچ کاری نکرده‌ایم.

وی ادامه داد: ما عادت کرده‌ایم بدون مدیریت فرهنگی جلو برویم و بدون برنامه کارمان را پیش ببریم. نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب بهترین زمان است که ما کارشناسانی فرهنگی داشته باشیم که بتواند با دیگر کشورها ارتباط‌های لازم برای شناسایی و ارتقاء سطح فعالیت‌های فرهنگی را برقرار کنند و  از همه مهمتر به ما بفهمانند که ما در کجای جریان‌های فرهنگی رایج در دنیا قرار داریم و نسبت ما با آنها چیست و می‌خواهیم چه کار کنیم. ما کدام یکی از پیش زمینه‌ها را داشته‌ایم که حالا بخواهیم زیرمجموعه‌های فرهنگی‌مان مانند دفاع مقدس را به دنیا صادر کنیم.

این نویسنده تصریح کرد: ما باید زبان فرهنگ در دنیا و ویژگی‌های آن را بشناسیم. از این رهگذر می‌شود فهمید چرا در کشوری شمارگان کتاب ۳۰ هزار نسخه است و در کشور ما ۲ هزار نسخه. راه حل مشکل را از همین‌جاها می‌شود فهمید. ما خیلی مدعی فرهنگی و ادعای کار فرهنگی داریم اما واقعا الفبای کار فرهنگی را هم نمی‌دانیم. متوجه نیستیم برای حضور بین‌المللی داشتن در عرصه نشر باید چه کار کنیم و چه الزاماتی را داشته باشیم.

نویسنده کتاب «یکشنبه آخر» ادامه داد: برایم من جالب و البته محل سوال است که چطور ما آثار مارکز را می‌خوانیم، فضای فرهنگی‌اش را می‌فهمیم و با آن ارتباط برقرار می‌کنیم اما خودمان توانایی این را نداریم که فرهنگ‌مان را به شیوه او به دنیا ارائه کنیم. این وسط چیزی کم است و گم شده است. مساله تنها ترجمه نیست بلکه این است که وقتی من نویسنده ایران که در حال نوشتن هستم هنوز متوجه نشدم که زبانم باید زبانی مشترک با دنیا بنویسم و نفهمیدم که اگر می خواهم فرهنگم را توضیح دهم باید با زبانی دست به این کار بزنم که مترادفش در فرهنگ غرب وجود داشته باشد.

رامهرمزی ادامه داد: وقتی خانم امیدوار مشغول ترجمه کتاب «یکشنبه آخر» من بود بارها به مفاهیمی برخورد که در خارج از ایران ما به ازای خارجی ندارد. مفاهیمی سیاسی و ایدئولوژیک مثل «بسیج» که دنیا نمی‌شناسدش. دنیا ارتش و مزدورکه برای پول می‌جنگد را می‌شناسد. پس باید بسیج را برای مخاطب خارجی تعریف کرد. باید برای او تعریف کرد که نام من که معصومه است چرا و چگونه انتخاب شده است. اصلا این معصومه کیست و جایگاهش در فرهنگ ما چیست.

وی ادامه داد: صدور انقلاب به تعبیر حضرت امام(ره) در کشور ما فراموش شد اما غرب در مقابل این کوتاهی ما هر چه از فرهنگش دوست داشته به ما صادر کرده است. من فکر می‌کنم حتی در کشور خودمان هم به زبان مشترک برای ارتباط با مردم نداریم و آن وقت به فکر زبان مشترک با مردم خارج از ایران هستیم. وقتی سال‌ها فریاد زدیم که دفاع مقدس را قشری نکنید و نگویید تنها برای بچه حزب‌اللهی‌هاست برای همین بود. مگر هشت سال دفاع مقدس تنها با حضور بچه‌حزب‌اللهی‌ها انجام شد؟ جنگ باحضور همه آنهایی که غیرت دینی داشتند به نتیجه رسید و برای همین است که امروز هم شهید مسیحی داریم و هم شهید کلیمی و هم شهید مسلمان. کتاب دفاع مقدس ما باید همه اینها را لحاظ کند و همه چیزش این موضوعات را منعکس کند. این کتاب باید داد بزند که برای یک قشر خاص نیست و مخاطبش همه مردم است. اگر این به نتیجه رسید آن وقت می‌شود امید داشت که این فرهنگ به خارج از کشور هم صادر شود.

رامهرمزی تصریح کرد: دفاع مقدس نباید با نگاه سیاسی آمیخته شود. نباید بگوییم ادبیات دفاع مقدس را تنها نظام آبیاری می‌کند، این ادبیات را باید مردم بخواهند، بخوانند و نهالش را آبیاری کنند. ما وقتی کتابی در این حوزه منتشر می‌کنیم و جلسه رونمایی‌اش را در یک مرکز دولتی و با حضور مدیران دولتی برگزار می‌کنیم انگار در حال جدا کردن آن از مردم هستیم. باید برای معرفی این ادبیات مردم را به وسط آورد و بانی کرد. مردم نباید فکر کنند که ادبیات دفاع مقدس با پول حکومت در حال رشد است و اگر این پول حذف شود روی زمین می‌خورد. ادبیات دفاع مقدس ما آنقدر سرشار از موضوعات انسانی و دینی و اعتقادی است که می‌تواند سرپای خودش بایستاد و باید بایستد.

وی ادامه داد: من بارها به دوستان می‌گویم معنی ندارد که فلان کتاب دفاع مقدس برای موجه بودن به تایید مدیران برسد و یا آنطور که این روزها مد شده به تایید هنرمندان و بازیگران. معنی ندارد با حضور این دست افراد بخواهیم برای کتابی رونمایی بگیریم. چرا مردم عادی که از این کتاب لذت بردند را در این جلسات بیشتر وارد نمی‌کنیم؟ اگر حرکت ما باز هم بخواهد بر تجربه حرکت ناکام فعلی داخل ادامه بیابد برای جهانی کردن این ادبیات راه به جایی نمی‌بریم.

این نویسنده در پایان تاکید کرد: وقتی مردم غرب حاضرند هزینه خرج کنند و بروند در کشورهای جنوب شرق آسیا با مرتاض‌ها زندگی کنند تا در زندگی‌شان تجربه معنوی تازه‌ای به دست آورند چرا ما حاضر نیستیم برای ارائه داشته‌های معنوی‌مان به آنها سرمایه‌گذاری کنیم. آیا کتاب‌های دفاع مقدس ما برای این موضوع ناتوان هستند؟ قطعا نه. پس باید به فکر راهی برای استفاده از ظرفیت آنها باشیم.

کد خبر 2414663

برچسب‌ها