روستای طارس با قدمتی کهن/از گنبد گبری تا حمام لوبند

به گزارش خبرنگار مهر، روستای طارس در ۱۷ کیلومتری شمال غرب شهرستان فیروزکوه در استان تهران زیر مجموعه دهستان شهرآباد محسوب و در بخش مرکزی قرار دارد.

این روستا از آبادی های میانکوهی که دارای آب و هوای معتدل و خنک است، محسوب شده و محل عبور و تلاقی مال رو و پیاده رو محلات و شهرهای مختلف بوده و جاده ابریشم از طریق روستای شهرآباد به طارس و روستای سله بن عبور می کرد.   

نام روستای طارس را طاووس محله و طاروس هم گفته اند و زبان آنها زبان گیلگی (پهلوی) و زبان رویگر به نام زبان سِلیِری که به زبان رویگران و صفاریان مشهور بود.

طبق اعلام مرکز آمار  ایران، این روستا دارای ۱۶۸ خانوار و ۵۶۹ نفر جمعیت است و دهیاری آن در سال ۸۴ تاسیس شد، مراتع روستا بیش از ۳۰۰ هکتار و اراضی زراعی آن بالغ بر ۲۷۰ هکتار است.

علی پناه سراج نویسنده کتاب فیر وزکوه در گفتگو با خبر نگار مهر اظهار داشت: آثار به جا مانده از روستای طارس، قدمت دیرینه قبل از اسلام را رقم می زند.

وی افزود:  قدمت گنبد گبری (سنگی) به دوره سلسله ساسانی بازمی گردد. اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانی که به دین زرتشت گرایش داشت به وزیر وقت خود تَنسَر که موبد موبدان و مُغ مُغان وقت بود، دستور داد که به منظور ترویج دین زرتشتی، آتشکده هایی به سبک گنبد سنگی (گبری) که در حاشیه آن گورستان گبری (زرتشتی) بود را بنا نهند.

این استاد دانشگاه افزود:  گنبد گبری با نمای هشت ضلعی که در میانه آن نورگیر دایره ای شکل وجود دارد بر روی تپه ای احداث شده است. نورگیرهای این بنا در صبح و عصر (تمامی روز) از نور خورشید برخوردار است. این بنا در تاریخ ۲۰ آذرماه ۷۹  به شماره ۲۹۳۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

سراج گفت: در تاریخ نام باستانی فیروزکوه را دیمه یا ویمه آورده اند که چهار محله طارس، بادرود، دهین و شهرآباد را شامل می شد.

علی پناه سراج  ادامه داد: پس از ورود اسلام، این روستا سر تعظیم مقابل دین اسلام فرود آورد. از این دوران هم می توان به نمادهای اسلیمی از قبیل امامزادگان احمد و محمود که بر روی تپه منفردی در میانه دشت قرار دارد اشاره کرد که در جنب آن اتاقک کوچکی به اسم امانت گذاری اموات برای انتقال مردگان قرار دارد.

وی اضافه کرد: این امامزادگان در ۲۰ آذرماه ۷۹ به شماره ۲۹۳۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند.

سراج حمام لوبند در منطقه دولامِه که در حمله مغولان تخریب ولی آثاری از آن باقی است و همچنین حمام پایین یا پایین محله که با گُل سنگ (اِشکار نِمِک) کار می کرد و اکنون جای خود را به غسالخانه داده است را از آثار قدیمی روستای طارس عنوان کرد و گفت: آسیاب و کارگاه های قدیمی نخ ریسی هم از آثار به جا مانده در این روستا است.

وی ادامه داد: روستای طارس دارای سه زاغه به نام های زاغه سیاه کوه، زاغه سَر بیشه و زاغه کمربِن است که آثار آن باقیست.