شوراي امنيت ؛ الهه خشم دو سويه

به گزارش خبرگزاري مهر، وزراي امورخارجه پنج كشورعضو شوراي امنيت سازمان ملل در نظر دارند در تاريخ 9 ماه مي (19 ارديبهشت ) در نيويورك گردهم آمده و درباره موضوع هسته اي ايران به گفتگو بپردازند.

پس از آنكه گزارش البرادعي درباره فعاليتهاي هسته اي صلح آميز ايران جمعه 8 ارديبهشت(28 آوريل) تقديم شوراي امنيت شد كه در آن به مخالفت تهران با توقف غني سازي اورانيوم اشاره شده است، دو كشور فرانسه و انگليس پيش نويس قطعنامه اي را روز چهارشنبه 3 مي(13 ارديبهشت) به شوراي امنيت ارائه دادند كه از ايران مي خواهد كه غني سازي هسته اي را متوقف كند يا با اقدامات بعدي روبرو شود.در اين پيش نويس به استفاده ازفصل 7منشور سازمان ملل اشاره شده است . 

براي عملي شدن اين قطعنامه در روز 19 ارديبشت پنج عضو دائمي شوراي امنيت به همراه آلمان مذاكرات ادواري را در پاريس (12 ارديبهشت) و نيويورك(14 تا 16 ارديبهشت) برگزار كردند كه نتيجه مثبتي از اين نشست ها عايد نشده است .

تاكنون روسيه و چين با پيش نويس اين قطعنامه مخالفت ورزيده اند و ضرورت به پيش كشيدن فصل 7 منشور را با توجه به اقدامات اعتمادساز ايران اصولي نمي دانند و در مقابل خواستار توقف غني سازي تا زمان حل و فصل آن در آژانس بين المللي انرژي هستند . 

مخالفت روسيه و چين در مقطع كنوني پس از چراغ سبز اين كشورها در ارسال پرونده ايران از آژانس به شوراي امنيت و نفس نوع برخورد اعضاي غربي شوراي امنيت با برنامه هسته اي تهران و نگراني از بازخورد تصميمات غير منطقي شورا بر سياست خارجي ايران از جمله نكاتي است كه در اينجا بر آن هستيم به بررسي آن مي پردازيم :  

- سه كشور اروپايي با استفاده از نهاد امنيتي سازمان ملل كه هيچگونه تناسب ساختاري با وضعيت كنوني جامعه جهاني ندارد سعي دارند ايران را تهديد كننده امنيت و صلح بين المللي معرفي كنند و اجماع جهاني عليه تهران فراهم آورند.هر گاه اعضاي شوراي امنيت با ساير كشورها اختلاف پيدا مي كنند؛جايگاه نهادي اين شورا در رفتار بي طرفانه با كشورها مورد ترديد قرار مي گيرد. فلسفه وجودي اين نهاد و دادن اختيار از جانب كشورها بعد از جنگ دوم جهاني  صيانت از امنيت كشورها بوده است در حالي كه عملكرد كشورهاي شورا بر اساس منافع ملي خود بوده است، لذا مصوبات شورا با توجه به مردودي هاي عملكرد قدرت هاي بزرگ در گذشته پيرامون مسئوليت بين المللي صرفا حق مشروع ايجاد نمي كند و تمام كشورها بر نقص عملكرد شوراي امنيت از مدت ها پيش معترف هستند.  

شوراي امنيت پس از نظام دو قطبي همواره محدوده قدرت آمريكا بوده است و كشورهاي ديگر درآن صاحب نقش نبوده اند براين اساس مي توان گفت تداوم اطاعت پذيري از قطعنامه هاي اين شورا از جانب قدرت منطقه اي چون ايران الزامي نيست و جامعه بين الملل بايد تعريف نويني از برقراري نظم و امنيت در عرصه جهاني تعريف كند و حتي كشورهاي روسيه و چين كه عضو شوراي امنيت هستند نيز از تداوم سوء استفاده گري هاي آمريكا ناخرسند هستند.

- در مورد علت مخالفت روسيه و چين با قطعنامه پيشنهادي اروپا علاوه بر منافع اقتصادي در ايران  مي توان به مواضع سياست خارجي اين كشورها اشاره داشت . سياست خارجي ايران در بعد ايدئولوژيكي با روسيه و چين نزديكي دارد . ايران خط مقدم روسيه و چين در مقابله با يكجانبه گرايي آمريكا است . اگر روسيه از حماس،ايران،كوبا و يا ساير كشورها حمايت مي كند در راستاي كنترل يكجانبه گرايي آمريكا است . روس ها و چيني ها به خوبي به اين موضوع واقف هستند كه بحث هسته اي در چالش هاي ايران و آمريكا يك بحث حاشيه اي است و واشنگتن در حقيقت مشكلات خود را در سايه مسائل هسته اي دنبال مي كند . با توجه به مشكلات آمريكايي ها در عراق ، قدرت هاي شرقي براي يك قدرت در حال نزول نمي خواهند منافع خود را به خطر اندازند؛ بر همين اساس موافقت با پيش نويس ارايه شده و ادامه روند موافقت با طرح هاي آمريكا در آينده به منظور شكست ايران در واقع به معني خلع سلاح خط مقدم چين و روسيه و خودزني سياسي خواهد بود، لذا روسيه و چين به راحتي حاضر به از دست دادن برگ برنده خود در صحنه بين المللي نيستند . 

- در مورد اختلاف نظر روسيه و چين با آمريكا و اروپا،  نبايد اسير تحليل هاي خوش بينانه شد ، نگراني روسيه و چين از اعمال فشار به ايران از اين جهت است كه اقدامات شوراي امنيت سبب خروج ايران از N.P.T و قطع كليه بازرسي ها شود و در نتيجه راه براي اقدامات ديگر آمريكا عليه ايران، كه با منافع چين و روسيه و چيدمان قدرت آنان در منطقه منافات دارد، باز شود و همچنين بازوهاي اقتصادي اين كشورها در منطقه به مخاطره اندازد، لذا با احتياط به سياستهاي اجماع گرايانه دولتهاي غربي نگاه مي كنند. 

تحليل مهر از اين موضوع چنين است كه قدرتهايي از جنس روسيه يا چين هرگز اعمالي كه عليه آنها در گذشته انجام گرفته را فراموش نكرده و در صورت لزوم دهها سال برنامه ريزي مي كنند تا بالاخره آب رفته را به جوي بازگردانند. شوراي امنيت چه در گذشته و چه در زمان كنوني محل صف آرايي منافع قدرت هاي شرق و غرب بوده و هميشه نتوانسته است به وفق مراد يك قطب تمام شود .