خبرگزاری مهر، گروه بین الملل - مهدی پورحسنی: با ورود به قرن بیست و یکم و شکل گیری جامعه اطلاعاتی حوزه ارتباطات وفناوری اطلاعات به عنوان ستون فقرات این نوع از جوامع از اهمیت دو چندانی برخوردار شده است و کشورها سعی میکنند جایگاه خویش را در آن افزایش دهند زیرا در جامعه اطلاعاتی امروزین جنبههای مختلف این صنعت به مثابه جایگاه نفت و انرژی در قرن ۱۹ مشابه سازی میشود.
روسیه به عنوان یکی از قدرتهای جهانی همواره سعی داشته در این حوزه از نفوذ و جایگاه مناسبی قرار گیرد و در عین حال عوامل داخلی و بین المللی بر انتخاب استراتژی توسعه این فناوری در این کشور تاثیر مهمی داشته است.
در زمان اتحاد جماهیر شوروی به دلیل حاکم بودن سیاست سخت و اهمیت بیشتر حوزههای نظامی مانند سلاحهای هستهای و موشکهای دوربرد و عدم ظهور فضای مجازی فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی اهمیت فعلی را نداشت ولی اتحاد شوروی در دهه ۶۰ تحت تاثیر رقابتهای جنگ سرد در این زمینه نیز با ایالات متحده آمریکا به رقابت پرداخت به عنوان مثال کامپیوتر سی ام و ام شوروی تقریباً همان آی بی ام ۳۶۰ ایالات متحده بود.
در دهه ۶۰ میلادی در این کشور سیستم پردازش و کنترل اتوماتیک داده در سطح ملی برای مدیریت اقتصاد متمرکز این کشور ایجاد شد و در صورت توسعه امکان داشت شبیه اینترنت فعلی شود ولی به دلیل تمرکز در تصمیم گیرها در حکومت شوروی و عدم اولویت دهی، این طرح راهبردی توسط دفتر سیاسی حزب کمونیست کنار گذاشته شد.
در اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۸۰ میلادی دانش نرم افزار پیشرفت خوبی کرد ولی دانش سخت افزار آن هنوز از کشورهای غربی ضعیفتر بود. پس از فروپاشی شوروی باز هم فناوری تحت تاثیر شرایط سیاسی ناشی از فروپاشی نظام سیاسی این کشور قرار گرفت و برنامه نویسان شوروی به انعقاد قرارداد با شرکتهای غربی پرداختند زیرا برنامه نویسان این کشور به ارائه خدمات ارزان میپرداختند.
البته شرکتهای روسی نیز برای کسب تجربه بازاریابی و مدیریت و حضور در بازارهای جهانی به مهارت شرکتهای فناورانه غرب نیاز داشتند واین نیاز باعث شکل گیری همکاریها شد.
در سال ۲۰۱۰ دولت روسیه برای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات مالیات ۱۴ درصدی را برای این صنعت جایگزین مالیات ۳۴% نمود. همچنین این کشور به موافقت نامه فناوری اطلاعات سازمان تجارت جهانی پیوست و متعهد شد محدودیت واردات را روی ورود محصولات از جمله ابزارهای رمز نگاری بردارد و همین مسئله باعث ورود شرکتهای بزرگ به روسیه شد.
از سال ۲۰۱۲ روسیه برای رقابت ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک با غرب به توسعه سریعتر توانمندیهای دیجیتال خود پرداخته است. در سال ۲۰۱۲ روسیه به دلیل کاهش ارزش روبل دچار رکود در حوزه فناوری اطلاعات شد زیرا بازار فناوری سخت افزار و نرم افزار این کشور تا حد زیادی به واردات از خارج از کشور متکی بود بنابراین توسعه زیرساختهای این کشور دچار مشکل شد.
مدودف رئیس جمهور وقت این کشور درسال ۲۰۱۲ برنامه توسعه راهبردی فناوری اطلاعات و ارتباطات را برای سالهای ۲۰۱۲- ۲۰۲۰ طراحی نمود که هدف آن دیجیتالیزه شدن، دسترسی به اینترنت برای بیشتر مردم و ایجاد مراکز داده برای ذخیره سازی دادههای عظیم در این کشور بود.
به دنبال بروز بحران کریمه و تحریمهای غرب توجه به بازارهای داخلی مهمتر از دستیابی به بازارهای خارجی شد زیرا با وجود تحریمها دستیابی به برخی از فناوریها برای این کشور مشکل شد به عنوان مثال شرکت انگستریم تی که در زمینه چیپهای الکترونیکی فعال است و محصولات آن را شرکتهایی مانند اپل و سامسونگ خریداری میکنند با وجود تحریمها با مشکلاتی مواجه شدند.
برخی از شرکتهای فناوری اطلاعات این کشور برای مصون ماندن از تحریمها به خارج رفتند یا تابعیت خودشان را تغییر دادند البته شرکتهایشان هنوز در روسیه فعال هستند به عنوان مثال آرکدی ولث مدیر عامل یاندکس شهروندی مالت را به عنوان یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا دریافت کرد.
ارزش بازار فناوری اطلاعات روسیه در سال ۲۰۱۸ به ۶/۲۲ میلیارد دلار رسیده است و پیش بینی میشود تا سال ۲۰۲۵ حدود ۱۲۴ میلیون نفر از اینترنت استفاده خواهندکرد. صادرات بخش حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات این کشور در سال ۲۰۱۷ حدود ۸۰۰ میلیون دلار بوده است.
در حال حاضر شرکتهای روسی مانند کاسپارسکی، یاندکس در حال رقابت با شرکتهای آمریکایی گوگل، اپل و سیسکو هستند ولی با توجه به کیفیت کمتر محصولات روسی شرکتهای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات این کشور محصولات خودشان را ارزانتر ارائه میکنند.
جدیداً روسیه برای توسعه بازارهای صادراتی و رقابت با شرکتهای غربی یک نوع منطقه گرایی روی آورده است و به ایجاد مراکز نوآوری در مناطق گوناگون جهانی پرداخته است.
افتتاح مرکز نوآوری و فناوری اطلاعات در سنگاپور درسال ۲۰۱۸ به منظور حضور در بازار جنوب شرق آسیا و افتتاح مشابه همین مرکز در شهر اینترنتی دبی برای دستیابی به بازار کشورهای عربی برای ارتقای جایگاه این کشور دراین صنعت طراحی شده است.
منابع:
http://www.ponarseurasia.org/memo/political-economy-russian-information-communication-technologies
https://www.export.gov/article?id=Russia-Information-Technologies
https://www.ceicdata.com/en/indicator/russia/exports-telecommunication-equipment
http://saudigazette.com.sa/article/۵۶۹۳۷۶
https://www.exportcenter.ru/en/news/russian-export-center-rec-participated-in-the-initiative-to-create-center-of-digital-innovations-and/?sphrase_id=۹۸۶۰۹
https://www.weforum.org/agenda/۲۰۱۵/۰۱/it-and-emerging-technologies-in-russia/
https://www.themoscowtimes.com/۲۰۱۸/۱۰/۱۸/russian-high-tech-project-struggles-after-us-sanctions-a۶۳۲۱۷
نظر شما