واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه‌ها آری یا خیر؟

کرج - چندی است طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها به بهانه نشت از مرکز سوء مصرف مواد، مطرح است، طرحی که اما و اگرهای زیادی به دنبال دارد.

خبرگزاری مهر - گروه استان‌ها - نیوشا فتحی زاده: طی سال های اخیر نشت داروهای ترک اعتیاد از جمله متادون در بازار آزاد موجب شده مسئولان امر برای کنترل معضل اعتیاد به دنبال کشف روزنه نشت این داروها باشند.

در ادامه باید گفت؛ بازرسی از مراکز درمان سوءمصرف مواد مخدر (ام. ام. تی ها) نشان می دهد نشت دارو از مراکز بوده به طوری که برخی از آنها پلمب شده اند، اما مسئله این است که تعداد این مراکز به ویژه در پایتخت زیاد بوده به راحتی نمی توان کنترل های نظارتی لازم را اعمال کرد.

حال چندی است طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها به بهانه نشت از مرکز سوء مصرف مواد، مطرح است و ستاد مبارزه با مواد مخدر طی ابلاغ دستوالعمل محرمانه ای توزیع و تحویل داروها از طریق داروخانه ها را مطرح کرده است.

زین پس مقرر است ویزیت بیمار و صدور نسخه در مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر انجام شود و شخص بیمار برای تحویل داروی خود به داروخانه مراجعه کند، مانند روشی که برای دیگر بیماران اعمال می شود.

در موشکافی طرح و پافشاری مسئولان بر اجرای واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها باید گفت؛ درست است که نظارت و حساسیت بر فعالیت مراکز درمان سوءمصرف مواد به منظور جلوگیری از نشت داروهای ترک اعتیاد به بازار آزاد نسبت به گذشته بیشتر شده اما همچنان در مراکز غیررسمی و غیرمجازی چون عطاری ها انواع داروهای ترک اعتیاد به فروش می رسد.

در خصوص نظارت پیرامون طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها یک بیمار تحت درمان در یکی از مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر به خبرنگار مهر گفت: دو سال است که در یک مرکز تحت درمان هستم و در این مدت از نظر تنظیم زمان مراجعه حضوری مشکلی نداشته ام از طرفی می دانم دُز داروی خود را به راحتی و با کنترل پزشک از این مرکز تهیه می کنم.

وی در ادامه گفت: اکنون نیز به دلیل اینکه شاغل هستم گاهی برای مراجعه به مرکز از نظر تنظیم وقت مشکل دارم، حال اگر بخواهم زمانی برای تهیه دارو صرف مراجعه به داروخانه کنم کمی کار برایم دشوارتر از قبل می شود.

وی با تاکید بر اینکه اطمینانی که به مراکز درمان دارم به داروخانه ها ندارم، توضیح داد: دلیلش این است که در گذشته گاهی به راحتی دارویی مانند ترامادول را از داروخانه دریافت کرده ام.

دوست ندارم با طرح نام داروی خود در داروخانه دیگر مراجعان متوجه شوند که من به مواد مخدر اعتیاد دارماین بیمارهمچنین معتقد است که اگر به داروخانه ای مراجعه کند و داروی تجویز شده توسط پزشک در آن داروخانه موجود نباشد ممکن است در آنجا به وی پیشنهاد شود که به جای آن، داروی مشابه دیگری را استفاده کند که این به نوعی تغییر در مسیر درمان بیمار است.

در ادامه یکی از مراجعان به مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر که پنج سال است تحت درمان بوده در خصوص طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها به خبرنگار مهر گفت: دوست ندارم با طرح نام داروی خود در داروخانه دیگر مراجعان متوجه شوند که من به مواد مخدر اعتیاد دارم و حتی نمی دانم در آن زمان برخورد مردم با من چگونه است؟

وی با اشاره به اینکه هر شخصی که در مرحله ترک اعتیاد است به مصرف یک دارو از یک برند خاص عادت دارد، عنوان کرد: ممکن است در داروخانه نتوانم داروی خود با آن برند خاص را تهیه کنم و این از لحاظ روحی برای من که در حال ترک اعتیاد هستم اثرگذار است.

این بیمار با تاکید بر اینکه در مرکز درمان سوء مصرف مواد مخدر به راحتی می توانم داروی خود را تهیه کنم، افزود: طی مسیر برای دریافت دارو خیلی برای من مهم است، به نحوی که اگر بخواهم راه طولانی را تا یک داروخانه طی کنم که داروی ترک اعتیاد خود را دریافت کنم کمی کار را برایم مشکل می کند.

اما در ادامه گفتگوی ما با معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان البرز را می خوانید، دکتر سیامک جبارنیا طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها را مثبت می داند.

وی به خبرنگار مهر گفت: در مرحله درمان تمامی بیماران برای ما یکی هستند و فردی که در حال ترک اعتیاد است نیز به عنوان یک بیمار باید بعد از تجویز پزشک داروی خود را از داروخانه تحویل بگیرد.

گستردگی نظارت در مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر وجود نداردمعاون درمان دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره اینکه معتقد است هر کس در مسئولیتی که دارد باید کار خود را به درستی انجام دهد، گفت: اگر نسخه نویسی برای دریافت داروهای ترک اعتیاد صورت گیرد به یقین جلوی نشت آن به بازار آزاد گرفته می شود؛ چون در قالب این طرح تنها چند داروخانه به عنوان پایلوت در هر شهرانتخاب شده و کار توزیع داروهای ترک اعتیاد را انجام می دهند.

جبارنیا با اشاره به اینکه در طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها به یقین چند داروخانه معتمد انتخاب خواهند شد، گفت: نظارت لازم بر این داروخانه ها نیز که تعدادشان کمتر از مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر است، بسیار راحت تر خواهد بود.

وی ادامه داد: در یک داروخانه شخص داروساز، مسئول فنی و یا تکنسین همگی در امر تحویل دارو به مراجعان به خوبی نظارت دارند ولی این گستردگی نظارت در مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر وجود ندارد.

پریناز احمدی، مدیر دارو معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی البرز نیز در خصوص این طرح و با بیان اینکه دو راه حل برای این مهم وجود دارد، به خبرنگار مهر گفت: در روش نخست ممکن است در مراحل توزیع  بعد از دانشگاه علوم پزشکی داروها به طور مستقیم به داروخانه ها انتقال داده شود، در روش دوم اما احتمال دارد نیازی نباشد دانشگاه های علم پزشکی انبار داروها را انجام ‌دهند و کل کار توزیع به داروخانه ها سپرده شود، پس باید منتظر باشیم تا ابعاد طرح مشخص شود.

وی با اشاره به اینکه طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها از این قرار است که محل توزیع آن مانند دیگر داروها باید از داروخانه باشد، گفت: در قانون مقررات علوم پزشکی و دارویی این‌ مهم به صراحت ذکر شده است، بر این اساس توزیع داروی ترک اعتیاد در مراکز که موسسات پزشکی هستند یک تخلف است و با انتقال کار توزیع این داروها به داروخانه ها می خواهیم به اجرای درست و کامل قانون در این خصوص بازگردیم.

مدیردارو معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی البرز با تاکید بر اینکه طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها با مطالعه و بررسی صورت گرفته است، گفت: این طرح به صورت پایلوت در چند داروخانه در استان های مختلف اجرایی و نقاط قوت آن بر اساس رعایت نکات امنیتی مشخص می شود.

طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه‌ها به صورت پایلوت اجرا و نقاط قوت آن بر اساس رعایت نکات امنیتی مشخص می شوداحمدی با این توضیح که در حال حاضر و بر اساس دستورالعمل وزارت بهداشت و درمان به سمت الکترونیکی شدن پرونده های سلامت و نسخه نویسی الکترونیکی پیش می رویم، گفت: بر این اساس باید اطلاعات تمامی بیماران از جمله دُز داروها ثبت شود که این اقدام اجازه دخل و تصرف در تغییر دُز داروها از جمله داروهای ترک اعتیاد بیماران را بسیار کم می کند.

وی با تاکید بر اینکه به یقین تخلفات در بسیاری از حوزه ها وجود دارد، افزود: در گذشته بر اساس دفاتر مشخصات بیماران و دُز داروهای آنها که توسط مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر ارائه شده بود، داروها را در اختیار این مراکز قرار می دادیم اما اکنون‌ کد ملی بیماران در سامانه ثبت شده است و بر اساس یک طرح درمان مشخص دُز داروی بیماران تعیین می شود اما باز هم ریسک این اقدامات بالا است و امکان‌ نشت دارو به بازار آزاد زیاد است.

مدیر دارو معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی البرز در خصوص اینکه در صورت اجرای طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها، تدابیرلازم صورت می گیرد تا بیماران در هنگام تحویل داروی خود با مشکلی مواجه نشوند، گفت: بدین منظور فضای مشخص و جداگانه ای در داروخانه ها تعبیه می شود.

احمدی در خصوص اینکه آیا ممکن است طرح توزیع داروهای ترک اعتیاد به دارخانه ها موجب شود که تعدادی از بیماران در حال ترک مرحله درمان خود را نیمه کاره رها کنند، توضیح داد: بعید می دانم این اتفاق رخ دهد زیرا ‌آنها به اندازه کافی انگیزه برای درمان دارند و از طرفی مواد موجود در بازار ناخالصی زیادی دارد و هزینه بالایی نیز به معتادان تحمیل می کند.

در این باره اما دکتر مهران قهرمانی که ۲۷ سال سابقه طبابت و سیزده سال فعالیت در زمینه درمان اعتیاد دارد معتقد است که بکارگیری و اجرایی کردن این دستورالعمل مشکلاتی را به همراه خواهد داشت.

بیمار معتاد به مواد مخدر را سخت می توان مجاب کرد که برای درمان به چند نقطه مراجعه کندوی در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر اینکه این مسئله بدرستی کارشناسی نشده است و با اشاره به اینکه در نقاط مختلف دنیا شاهد فعالیت مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر هستیم، گفت: ابتدا در آمریکا و سپس در کشورهای اروپایی مانند انگلیس، آلمان و فرانسه فعالیت های این مراکز آزموده شد و به مرحله تثبیت و بهره برداری رسید به نحوی که در آمریکا حدود ۶۰ سال است این مراکز فعالیت دارند و صفر تا صد کارهای درمان اعتیاد از ویزیت بیمار تا تحویل و مصرف دارو توسط آنها در همان مراکز انجام می شود.

نایب رئیس صنف درمانگران اعتیاد استان البرز با تاکید بر اینکه در مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر، پزشک کنترل لازم در خصوص اینکه بیمار دارویش را به درستی و کامل مصرف می کند را دارد، گفت: بدین صورت در جلسات بعدی مراحل درمان بیمار به خوبی ادامه می یابد و پزشک بخوبی می تواند رفتارهای بیماران خود را کنترل کند.

قهرمانی در ادامه با اشاره به اینکه بیمار معتاد به مواد مخدر را سخت می توان مجاب کرد که برای درمان به چند نقطه مراجعه کند، افزود: در همین مراکز نیز برخی از بیماران به دلیل ترس از دست دادن کار و یا فشار وارده از سوی خانواده برای درمان مراجعه می کنند و به دلیل این‌ مسائل تحت فشار بوده و پتانسیل بازگشت به مواد در بسیاری از آنها وجود دارد، پس نباید مراحل درمان آنها دو قسمتی شود و بگوییم داروی خود را از داروخانه دریافت کنید.

وی با اشاره به اینکه اگر طرح توزیع داروی های ترک اعتیاد به داروخانه ها سپرده شود تعداد زیادی از بیماران در مرحله اول ریزش کرده و درمان خود را نصف کاره رها می کنند، افزود: از طرفی بسیاری از این افراد دوست دارند ناشناخته باقی بمانند و کسی از اعتیاد آنها باخبر نشود اما اگر به داروخانه مراجعه کنند به یقین افراد بیشتری را می بینند و ملاقات می کنند؛ در حالی که مراکز درمان سوء مصرف در این مورد احساس امنیت خاطر بیشتری به این مراجعان می دهد.

نایب رئیس صنف درمانگران اعتیاد استان البرز با تاکید بر اینکه هیچ دلیل و مستند علمی دال بر تاثیر موفقیت آمیز این طرح بر درمان معتادان در کشورمان وجود ندارد، عنوان کرد: این طرح ابتدا باید برای مدت حداقل شش ماه به صورت پایلوت در چند نقطه کشور عملیاتی شود.

دستورالعمل واگذاری توزیع داروهای درمان اعتیاد به داروخانه هنوز به تصویب کمیته درمان کشوری نرسیده استقهرمانی در بخش دیگری با اشاره به فعالیت کمیته درمان کشور به عنوان متولی ساختاری مسائل درمان در اعتیاد، توضیح داد: رئیس آن معاون درمان وزارت بهداشت است و اعضای آن دبیر ستاد مبارزه با مواد مخدر و یا روسای سازمان های بهزیستی و سازمان نظام پزشکی و دیگر مسئولان دخیل در درمان کلان اعتیاد در کشور هستند.

وی با اشاره به اینکه دستورالعمل واگذاری توزیع داروهای درمان اعتیاد به داروخانه هنوز به تصویب کمیته درمان کشوری نرسیده است، افزود: این موضوع به نحوی قرار است با القاء های اداری از بالا به پایین به این کمیته تحمیل شود و یک بدعت غلط است، به نوعی چنین اقداماتی ساختار کمیته درمان را خدشه دار می کند.

نایب رئیس صنف درمانگران اعتیاد استان البرز با این توضیح که خود کارشناسان وزارت بهداشت در امر اعتیاد با این دستورالعمل موافق نیستند و در سیزدهمین دوره کنگره کشوری اعتیاد نیز که چندی پیش برگزار شد این طرح را مردود اعلام کرده اند، تشریح کرد: اگر اجرای پایلوت طرح موفقیت آمیز باشد باید تعمیم کشوری داده شود، از طرفی ممکن است داروسازان و صاحبان داروخانه ها نیز مخالف اجرای این طرح باشند.

قهرمانی با تاکید بر اینکه در داروخانه ها فروش انواع دارو در کنار مواد آرایشی - بهداشتی صورت می گیرد و در نظر گرفتن سطح اجتماعی و فرهنگی مراجعان به داروخانه ها برای بسیاری از دکترهای داروساز مهم است، گفت: در این طرح به یقین داروخانه هایی به صورت منتخب برای تحویل داروهای ترک اعتیاد انتخاب می شود که ممکن است این اقدام از نظر بُعد مسافتی و زمان معطلی برای برخی بیماران دردسرساز شود.

وی در خصوص نگاه مثبت موافقان به طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها، گفت: آنها معتقد هستند این داروها مانند متادون و یا «بوپرنورفین» که در مراکز توزیع می شود توسط برخی از این مراکز به بیرون نشت شده است، به همین دلیل برای جلوگیری از این اقدامات باید توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه سپرده شود.

نایب رئیس صنف درمانگران اعتیاد استان البرز با اشاره به اینکه تضمینی وجود ندارد که نشت داروهای ترک اعتیاد از طریق داروخانه ها نیز صورت نگیرد، گفت: به جای این دستورالعمل و طرح بهتر است کاری کنند که نشت دارو از مراکز سوء مصرف مواد مخدر به حداقل رسیده و نزدیک به صفر شود.

قهرمانی در خصوص سهمیه مراکز درمان سوء مصرف مواد مخدر در دریافت داروهای ترک اعتیاد نیز با اشاره به اینکه مطابق تعداد بیماران و دُز داروی آنها صورت می گیرد، گفت: ولی نظر ستاد مبارزه با مواد مخدر این است که امکان دارد تعدادی از این بیماران واقعی نباشند، در اینجا ما اعتقاد داریم باید حلقه های نظارتی بر این مراکز را بیشتر کنند تا میزان تخلفات کمتر شود.

وی با تاکید بر اینکه دُز داروی هر بیمار در مراکز ترک اعتیاد توسط پزشک و شخص درمانگر وی تعیین می شود، افزود: دُز دارو در ویزیت های پیاپی بیمار به گونه ای توسط درمانگر وی تعیین می شود که نخست علائم فیزیکی محرومیت از مواد مخدر که همان خماری است را از بین برده و درکنار آن وسوسه بازگشت مجدد به مواد مخدر در بیمار کنترل شود، این اقدامات تا رسیدن بیمار به مرحله پایداری و سپس ترک کامل اعتیاد ادامه می باید.

نایب رئیس صنف درمانگران اعتیاد استان البرز با این توضیح که معتقد است در تمامی مراحل زنجیره ای توزیع دارو امکان نشت آن وجود دارد، گفت: از کارخانه تولید کننده دارو تا شرکت پخش آن و حتی دانشگاه های علوم پزشکی که انبار داروها را دارند و یا مراکز و خود بیماران هر کدام مرحله ای برای نشت دارو است.

حال با توجه به نظرات مثبت و منفی پیرامون طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها باید منتظر مشخص شدن نتایج اجرای پایلوت این طرح باشیم زیرا به یقین بر اساس آن بعدها متولیان امر برای ادامه یا لغو طرح تصمیم گیری نهایی را خواهند داشت.

کد خبر 4717379

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 8 + 8 =

    نظرات

    • نظرات منتشر شده: 5
    • نظرات در صف انتشار: 0
    • نظرات غیرقابل انتشار: 0
    • جواد پوراحمدیان IR ۱۲:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۳
      0 0
      بنده هم با واگذاری دارو به داروخانه ها مخالفم
    • افشین صیاد US ۱۴:۳۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۳
      0 0
      قطعا نظر بنده خیر است هرگز داروخانه جای داروی مخدر نبوده و نیست
    • مهدی IR ۱۶:۳۱ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۳
      0 0
      موافق نیستم داروی مخدر به داروخانه سپرده شود
    • حمیدرضا IR ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۳
      0 0
      سلام با توجه به اینکه درحال حاضر به هر داروخانه ای که شما بروید و آنتی بیوتیک وخیلی از داروها را که فقط با نسخه پزشک باید تهيه شود را به هر کسی می‌فروشند حال اگر متادون وشربت تریاک را هم اضافه کنید چه
    • ایرانمنش GB ۱۷:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۳
      0 0
      طرحی بدون کارشناسی و بدون در نظر گرفتن بیمار ، فقط به فکر دارو است.